I SA/Rz 280/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./ Sędziowie WSA Jarosław Szaro WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014r., w Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania wznowieniowego postanawia umorzyć postępowanie sądowe M.P. wniósł skargę (pismo procesowe z dnia 21 marca 2014 r.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 522.418 zł. Wraz z wniesieniem skargi - bez wezwania - został uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Skarga została skierowana do Dyrektora Izby Skarbowej (data wpływu 26 marca 2014 r.) i przekazana wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 25 kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania sądowego albowiem własnym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. podjął zawieszone postępowanie, co oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania. Natomiast skarżący w piśmie procesowym z dnia 21 maja 2014 podnosił i wywodził, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego zostało podtrzymane przez Dyrektora Izby Skarbowej na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. Jednocześnie pełnomocnik organu przedłożył odpis decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] maja 2014 r. nr [ ...] o uchyleniu w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] i decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] października 2007 r. nr [...] i umorzeniu postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (inne przyczyny niż wskazane w art. 161 § 1 pkt 1 i 2). W orzecznictwie (postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011 r. - II OSK 2453/2010 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. występuje, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi winno skutkować jej odrzuceniem. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o podjęciu z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zostało wydane 23 kwietnia 2014 r., a więc po wniesieniu skargi, które nastąpiło 26 marca 2014 r. Celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd czy zatamowanie postępowania nie narusza przepisów i, gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów, wyeliminowanie z obrotu takiego postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania podatkowego (w realiach sprawy postępowania wznowieniowego). Wobec wydania postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 kwietnia 2014 r. o podjęciu z urzędu postępowania została wyeliminowana przeszkoda do kontynuowania i zakończenia tego postępowania. W skardze podnoszono, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do zawieszenia postępowania wznowieniowego, a więc wydanie postanowienia o podjęciu tego postępowania i doręczenie go stronom wyeliminowało skutki w zakresie nieprowadzenia postępowania. W sposób zastępczy skarżący uzyskał oczekiwany przez siebie cel tj. prowadzenie postępowania wznowieniowego, a jednocześnie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że cel w postaci ponownego uruchomienia postępowania, po jego zawieszeniu, można uzyskać w dwojaki sposób: albo poprzez usunięcie z obrotu prawnego postanowienia o zawieszeniu postępowania, albo poprzez wydanie postanowienia o podjęciu postępowania. W sferze skutków prawnych podjęcie zawieszonego postępowania oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania, uruchomiony bowiem zostaje wówczas bieg postępowania. Tym samym, wskutek wydanego postanowienia z dnia 23 kwietnia 2014 r., na mocy którego organ podjął zawieszone postępowanie, ustał byt prawny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 lutego 2014 r. utrzymującego w mocy postanowienie tegoż organu z dnia 24 grudnia 2013 r. zawieszające postępowanie w sprawie. Z tych względów rozpatrzenie skargi zawierającej zarzuty na te postanowienia i zmierzającej de facto do podjęcia przez organ zawieszonego postępowania, stało się bezprzedmiotowe, ze względu na brak przedmiotu sporu. W związku z powyższym dalsze prowadzenie postępowania byłoby nieuzasadnione. O bezprzedmiotowości postępowania sądowego przekonuje dodatkowo decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], którą uchylono w całości decyzję ostateczną tego organu oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną przez organ I instancji - w zakresie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. w kwocie 522.418 zł i umorzono postępowanie w sprawie. W tej sytuacji Sąd był zobowiązany umorzyć postępowanie sądowe. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd zauważa, że kwestia ta została uregulowana w art. 200 i 201 p.p.s.a. Pierwszy z nich przewiduje zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd, drugi zaś - uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Tymczasem w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego badania skargi, tak by móc mówić o jej uwzględnieniu, a podjęcie postępowania przez organ nie było efektem uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów, lecz procesową konsekwencją ustania przyczyny, która w ocenie organu stanowiła podstawę zawieszenia postępowania. Brak zatem podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu. Sąd nie znalazł również podstaw do zwrotu uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi. Zgodnie z art. 232 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Żadna z wymienionych sytuacji nie występuje w niniejszej sprawie. Odnośnie wysokości samego wpisu Sąd uznał, że wynosi on 100 zł. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł. Natomiast z mocy § 2 ust. 5 tego rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (...), bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się wpis w wysokości 200 zł. W ocenie Sądu norma zawarta w § 2 ust. 5 dotyczy tylko takich decyzji lub postanowień, które są "swoiste" (mogą być wydawane w tym trybie) dla trybu wznowienia postępowania administracyjnego (np. art. 243 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 479 ze zm.) - stosownie do którego w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania), natomiast w sprawach ze skarg na postanowienia, które organ może wydawać zarówno w postępowaniu zwyczajnym, jak i nadzwyczajnym wpis wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów). Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.