I SA/Rz 283/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2013r. spraw ze skarg J. A. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego - z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, - z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargi- I SA/Rz 283/13 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniami: - z dnia [...] stycznia 2013r,. nr [...] odmówiło J.A. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia przepisy art. 162 § 1 i § 2, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. poz. 749 z 2012r. z późn. zm./ - powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa, - z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...] stwierdziło uchybienie przez J.A. terminowi do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji Wójta Gminy wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia przepisy art. 13 § 1 pkt 3, art. 228 § 1 pkt 2 i art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniach powyższych postanowień Samorządowe Kolegium Odwoławcze– powoływane dalej jako Kolegium – wskazywało niżej opisane okoliczności faktyczne i uzasadnienie prawne. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] listopada 2010r., wskazującym J.A. jako adresata, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. "A" z siedzibą w K. za zobowiązanie w podatku od nieruchomości za okres od lipca do grudnia 2005r. wraz z odsetkami za zwłokę i pismem z tej samej daty zawiadomił J.A. o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego w sprawie materiału dowodowego – w terminie 7 dni. Powyższe postanowienie i pismo doręczone zostały pod adresem J.A. w dniu 16 października 2010r. Następnie w dniu [...] grudnia 2010r. Wójt Gminy wydał decyzję nr [...] w której orzekł o odpowiedzialności J.A.- członka zarządu spółki z o.o. "A" z siedzibą w K. za zaległości tej spółki w podatku od nieruchomości za okres od lipca do grudnia 2005r. w kwocie 45.354 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 27.415 zł z zaznaczeniem, że "odpowiedzialność ta jest solidarna z członkiem zarządu B.J.". Powyższa decyzja wysłana została na adres J.A. i po dwukrotnym awizowaniu w dnia 16 i 23 grudnia 2010r. zwrócona do nadawcy, a następnie po wystawieniu tytułów wykonawczych wszczęto przeciwko J.A. postępowanie egzekucyjne. W dniu 12 lipca 2012r. J.A. skierował drogą mailową do Wójta Gminy pismo w którym zwrócił się on "w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym w stosunku do mojej osoby" o udostępnienie mu decyzji o odpowiedzialności spółki "A" za podatek za okres od lipca do grudnia 2005r., wniosku o wszczęcie egzekucji w stosunku do tej spółki i o bezskuteczności tej egzekucji oraz dokumentu zgłoszenia wierzytelności Gminy do syndyka. Wójt Gminy w odpowiedzi z dnia 18 lipca 2012r. poinformował J.A., że z aktami sprawy może zapoznać się wyłącznie w siedzibie organu i że postępowanie dotyczące jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki zostało zakończone decyzja z dnia [...] grudnia 2010r. W dniu 20 listopada 2012r. J.A. zgłosił się do Urzędu Gminy i zapoznał się z dokumentami w sprawie wymienionej wyżej decyzji o jego odpowiedzialności za zaległości spółki "A" w podatku od nieruchomości oraz wykonał kopie fotograficzne własnym aparatem niektórych dokumentów (nie obejmowało to wymienionej wyżej decyzji z dnia 6 grudnia 2010r.) W dniu 27 listopada 2012r. (data nadania pocztowego) J.A. wniósł do Kolegium odwołanie od wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 2010r. i w tymże piśmie – odwołaniu zawarł także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. Na uzasadnienie tego wniosku podał, że uchybił terminowi bez swojej winy, bo o wydaniu decyzji przez organ I instancji w dniu [...] grudnia 2010r. oraz o trybie jej doręczenia dowiedział się dopiero w dniu 20 listopada 2012r. Wcześniej, bo 12 lipca 2012r. zwracał się do Wójta Gminy o wgląd do akt, a to ze względu na otrzymanie zajęcia wierzytelności na wniosek gminy jako wierzyciela, ale żądanych dokumentów nie otrzymał, a po zapoznaniu się z aktami w dniu 20 listopada 2012r. stwierdził, że przesyłka z przedmiotową decyzją nie została mu doręczona osobiście, bo przebywał wówczas za granicą. O awizowaniu tej przesyłki w dniach 16 i 23 grudnia 2010r. nie został poinformowany przez żonę M.; zaznaczył, że jest skonfliktowany z żoną i synem T. Uznając powyższy wniosek o przywrócenie terminu za niezasadny, Kolegium wskazało przede wszystkim, że zgodnie z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przywrócenie podmiotowi zainteresowanemu terminu do dokonania czynności procesowej może nastąpić, jeśli uprawdopodobni on, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy a podanie o jego przywrócenie zostanie wniesione w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny tegoż uchybienia i równocześnie z podaniem zostanie dokonana spóźniona czynność. W niniejszych sprawach J.A. dowiedział się o wydaniu decyzji dotyczącej jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki "A" w chwili otrzymania wiadomości o wszczęciu przeciwko niemu egzekucji i dlatego wystąpił z pismem z dnia 12 lipca 2012r. do Wójta Gminy o nadesłanie mu stosownych dokumentów a w odpowiedzi z 18 lipca 2012r. – doręczonej w dniu 25 lipca 2012r. – otrzymał dodatkowo informację o wydaniu tej decyzji, a więc najpóźniej w tej ostatniej dacie dowiedział się o decyzji, czyli termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem 1 sierpnia 2012r. Niezależnie od powyższego Kolegium stwierdziło, że wniosek J.A. nie może być uwzględniony także z przyczyn merytorycznych, ponieważ nie uprawdopodobnił on braku swojej winy w uchybieniu terminu. Jeśli bowiem wyjeżdżał za granicę – a wiedział już od października 2010r. o prowadzonym postępowaniu – to powinien był zapewnić sobie możliwość uzyskiwania wiadomości o biegu tego postępowania np. przez zapewnienie zastępstwa, ale tego nie uczynił, nadto nie wskazał żadnych dowodów na okoliczność tego wyjazdu oraz nieprzekazania mu przez domowników informacji o awizowanej korespondencji, a po powrocie z zagranicy nie podjął żadnych czynności aby dowiedzieć się o działaniach organu podatkowego. W sytuacji, gdy J.A. niewątpliwie uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2010r., bo skuteczne jej doręczenie nastąpiło w dniu 30 grudnia 2010r., a odwołanie złożył w dniu 27 listopada 2012r. i jego wniosek o przywrócenie terminu nie został uwzględniony, zasadnym stało się stwierdzenie uchybienia terminu zgodnie z art. 228 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. J.A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na opisane wyżej postanowienia i wniósł o ich uchylenie jako wydanych z naruszeniem art. 210 § 4, art. 228 § 1 pkt 2, art. 162 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarg J.A. (dalej: skarżący) wskazał, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] grudnia 2010r. została wysłana na jego adres w dniu 10 grudnia 2010r. i była dwukrotnie awizowana tj. w dniach 16 i 23 grudnia 2010r. ponieważ w tym czasie przebywał za granicą. Jednakże nie dowiedział się on o tej korespondencji, bo jest skonfliktowany z żoną M. i synem T. Z aktami sprawy zapoznał się dopiero w dniu 20 listopada 2012r. i poznał treść przedmiotowej decyzji, a stało się to wówczas, gdy żona na jego pytanie powiedziała mu o awizowanej przesyłce. Odwołanie od decyzji i wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył już w dniu 27 listopada 2012r., a więc w terminie. Nie miał możliwości zapewnienia zastępstwa, bo wyjazd za granicę nie był planowany, lecz miał nieoczekiwany charakter w związku z chorobą członka rodziny. Zarzucił, że Kolegium nie uwzględniło jego wniosków o przesłuchanie jego i żony "poprzez odebranie stosownych oświadczeń". W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonych postanowieniach. Rozpoznając wniesione skargi – po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: W niniejszych sprawach niesporne są zasadnicze okoliczności faktyczne, a mianowicie fakt wszczęcia przez Wójta Gminy postępowania w sprawie odpowiedzialności skarżącego J.A. za zaległości spółki z o.o. "A" z siedzibą w K. w podatku od nieruchomości za okres od lipca do grudnia 2005r. oraz zawiadomienia skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, co nastąpiło w dniu 14 października 2010r., a skarżącemu doręczono te dokumenty w dniu 16 października 2010r. – odbiór potwierdziła M.A. – domownik. Wydana przez Wójta Gminy decyzja z dnia [...] grudnia 2010r. o odpowiedzialności skarżącego za wymienione wyżej zaległości tej spółki została przesłana na adres skarżącego w K. w dniu 10 grudnia 2010r., ale nie została odebrana. Jak wynika z twierdzeń organu i skarżącego oraz zapisów na zwrotnym poświadczeniu odbioru, przesyłka z tą decyzją została w dniu 16 grudnia 2010r. pozostawiona w urzędzie pocztowym na okres 14 dni a zawiadomienie o tym pozostawiono w skrzynce odbiorczej adresata, powtórnie awizowano w dniu 23 grudnia 2010r., a zwrotu do nadawcy dokonano w dniu 31 grudnia 2010r. W piśmie z dnia 12 lipca 2012r. przesłanym do Wójta Gmina drogą mailową skarżący domagał się przesłania mu dokumentów co do obciążenia spółki "A" podatkiem od nieruchomości i co do egzekucji prowadzonej wobec tej spółki, a po odpowiedzi z dnia 18 lipca 2012r. (otrzymanej 25 lipca 2012r.) w której zawarto – między innymi informację o wydaniu w dniu [...] grudnia 2010r. decyzji kończącej postępowanie o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki "A" (bez podania numeru tej decyzji i jej treści)- zgłosił się do siedziby Urzędu Gminy w dniu 20 listopada 2012r. i zapoznał się z aktami sprawy, sfotografował też niektóre dokumenty. Dodać także należy, że w aktach znajdują się tytuły wykonawcze z [...] października 2011r., nr [...] wystawione przez Wójta Gminy jako wierzyciela przeciwko skarżącemu jako zobowiązanemu, dotyczące należności z tytułu podatku od nieruchomości spółki "A" za okres od lipca do grudnia 2005r. – brak jest w nich zapisów czy i kiedy skarżący je otrzymał. W nawiązaniu do przytoczonych wyżej okoliczności podnieść przede wszystkim należy, że do uchybienia terminu dochodzi wówczas, kiedy rozpoczął się bieg terminu do dokonania danej czynności procesowej, czyli gdy dany podmiot otrzymał od organu stosowne wezwanie do dokonania określonej czynności w zakreślonym terminie lub gdy – jak w niniejszych sprawach – otrzymał decyzję od której przysługuje odwołanie. Wymieniona wyżej decyzja z dnia [...] grudnia 2010r. zawierała prawidłowe – zgodne z art. 223 § 1, § 2 pkt 1 w zw. z art. 220 i art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej – pouczenie o prawie wniesienia od niej odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni za pośrednictwem organu I instancji tj. Wójta Gminy. Zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej, doręczenia pism osobom fizycznym dokonuje się w ich miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy lub też w siedzibie organu podatkowego (w tym osobie upoważnionej przez pracodawcę adresata do odbioru pism), na wskazany adres poczty elektronicznej, a jeśli byłoby to niemożliwe, to w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Jeśli doręczenia dokonuje się na adres miejsca zamieszkania i doręczyciel nie zastanie adresata w mieszkaniu, to wówczas przesyłkę doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 139 ordynacji podatkowej). W przypadku gdy niemożliwe okaże się doręczenie w którykolwiek sposób wymieniony wyżej, to wówczas przesyłka jest przechowywana w placówce pocztowej przez okres 14 dni – jeśli doręczenie dokonywane jest przez pocztę; jeśli natomiast doręczenia dokonuje się przez pracownika organu podatkowego lub inną upoważnioną osobę to pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy. W takich przypadkach adresat zawiadamiany jest dwukrotnie o pozostawieniu pisma w danym miejscu wskazanym wyżej, przy czym powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym wyżej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscy przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa wyżej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W niniejszych sprawach – jak wskazano wyżej – spełnione zostały przesłanki do przyjęcia skuteczności doręczenia przedmiotowej decyzji w dniu 30 grudnia 2010r., po dwukrotnym awizowaniu – a więc termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 13 stycznia 2011r., a odwołanie wniesione zostało dopiero w dniu 27 listopada 2012r. Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej uchybiony termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i równocześnie dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2), przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu do dokonania czynności jest niedopuszczalne (§ 3). W ocenie Sądu, zasadnie Kolegium przyjęło, że o wydaniu przez Wójta Gminy przedmiotowej decyzji skarżący dowiedział się znacznie wcześniej a nie dopiero - jak twierdzi – w dniu 20 listopada 2012r. Już bowiem w piśmie z dnia 12 lipca 2012r. skierowanym do Wójta Gminy skarżący powoływał się na prowadzenie przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, wnosił o nadesłanie dokumentów wskazujących, że było już prowadzona egzekucja przeciwko "pierwotnemu" zobowiązanemu czyli spółce "A" i okazała się bezskuteczna; o wydaniu decyzji co do jego odpowiedzialności wiedział już na pewno w dniu 25 lipca 2012r., czyli po otrzymaniu od Wójta Gminy pisma z dnia 18 lipca 2012r. Jeśli skarżący – jak twierdzi – w okresie awizowania przesyłki z przedmiotową decyzją tj. w grudniu 2010r., przebywał za granicą i o tym awizowaniu dowiedział się dopiero po 20 listopada 2012r., to zasadnie Kolegium przyjęło, że tej okoliczności skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił. Skarżący nie wskazał żadnych konkretów, nie podał gdzie (do jakiego kraju) wyjechał, kiedy nastąpił wyjazd i powrót, kto mieszkał (przebywał) pod adresem jego zamieszkania. Niezasadny jest zarzut skarżącego co do nie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych w odwołaniach, bo jak wynika z treści odwołania, skarżący przedstawiając okoliczności dowiedzenia się o awizowaniu przesyłki dopiero po 20 listopada 2012r. w odpowiedzi na swoje wyraźne pytanie do żony – i powołując się na konflikt z żoną M. i synem T. – wskazał dowód: oświadczenie J.A., oświadczenie M.A. W odwołaniach zaznaczono, że dołączono "dowody wymienione w treści pisma", jednakże takie oświadczenia nie zostały dołączone, skarżący reprezentowany już wówczas przez profesjonalnego pełnomocnika nie wnioskował o przeprowadzenie przez organ dowodów w tym zakresie, czyli np. przesłuchania tych osób w charakterze świadków lub złożenia przez nich stosownych informacji. W ocenie Sądu stanowisko Kolegium zarówno co do złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu z przekroczeniem terminu 7 dni od dnia ustania przeszkody (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej), jak i co do braku przesłanek z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej tj. nie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu jest zasadne. Skarżący niewątpliwie wiedział o toczącym się postępowaniu o przeniesienie na niego odpowiedzialności za zaległości spółki "A" i w związku z tym powinien dochować podstawowej staranności, choćby przez zwrócenie się do organu I instancji o informację co do biegu tego postępowania po swoim powrocie z zagranicy, jeśli rzeczywiście za granica przebywał. Przywrócenie terminu może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych ale po wykazaniu braku winy w jego uchybieniu, a w niniejszej sprawie taka przesłanka nie została wykazana. Jeśli natomiast chodzi o zaskarżone postanowienie z dnia [...] stycznia 2013r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2010r., to skarga na to postanowienie jest również niezasadna. Zgodnie bowiem z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie takie następuje wówczas, kiedy nastąpiło uchybienie terminu, co w niniejszych sprawach jest w istocie okolicznością niesporną i kiedy termin ten nie został przywrócony. Skoro więc – jak wskazano wyżej - zasadne jest także rozstrzygnięcie organu II instancji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to w konsekwencji również postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu jest prawidłowe. W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., (Dz.U poz. 270 z 2012r. z późn zm.) oddalił skargi jako nieuzasadnione.