I SA/Rz 286/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-21
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Kazimierz Włoch, Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania jest prawidłowe, jeśli odwołanie zostało wniesione przez osobę powołującą się na pełnomocnictwo, które nie zostało dołączone do odwołania, a organ nie wezwał do jego uzupełnienia?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 169 § 1 w związku z art. 235, poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania zamiast wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Brak pełnomocnictwa dołączonego do odwołania stanowi brak formalny, a nie podstawę do uznania odwołania za niedopuszczalne. Niewłaściwe zastosowanie instytucji prawnych, motywowane pośpiechem związanym z przedawnieniem, jest nadużyciem prawa.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok, ponieważ zostało ono wniesione przez osobę, która powołała się na pełnomocnictwo, ale nie dołączyła go do odwołania. Organ uznał, że osoba ta nie miała legitymacji do działania. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, wskazując, że organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków formalnych, a nie stwierdzać niedopuszczalność odwołania. Po wniesieniu skargi, pełnomocnik spółki przedłożyła notarialnie potwierdzony odpis pełnomocnictwa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Kazimierz Włoch / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "A" S.A. w W. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] organ ten, rozpatrując odwołanie M.I. działającej w imieniu A. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2014r. nr [...] w spawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009 - stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego odwołania.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w postępowaniu podatkowym w zakresie w podatku od nieruchomości za rok 2009r. spółkę A. reprezentował ustanowiony w sprawie pełnomocnik- doradca podatkowy A.L. z kancelarii B. sp. k. w W., któremu doręczona została decyzja organu I instancji z dnia 28 października 2014r. Odwołanie od tej decyzji, złożyła M.I. , Dyrektor Strategii Podatkowej A. sp. z o.o. powołując się w treści odwołania, na fakt działania w imieniu tej spółki, na podstawie zalegającego w aktach sprawy pełnomocnictwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, iż przedmiotowe odwołanie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 228 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze. zm.) - zwanej dalej Op., gdyż zostało wniesione przez osobę nie mającą legitymacji w sprawie. Dostrzegając, iż wnosząca odwołanie M.I., powołuje się na fakt istnienia stosownego pełnomocnictwa organ stwierdził, iż stosowny dokument nie został przedłożony wraz z odwołaniem. W aktach sprawy, znajduje się jedynie pełnomocnictwo dla A.L. upoważnionego do reprezentowania spółki A. Organu nie poinformowano też o zmianie, wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa czy też ustanowieniu dodatkowo innego pełnomocnika.
Powołując szereg przepisów dotyczących obowiązków pełnomocnika w zakresie wykazania posiadanego pełnomocnictwa, SKO w P. stwierdziło, że przedmiotowe odwołanie wniesione zostało przez osobę nieuprawnioną tj. nie mająca legitymacji do działania w imieniu spółki, wobec czego odwołanie to jest niedopuszczalne.
W skardze na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości, skarżąca A. sp. z o.o. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 228 §1 pkt 1 Op. w związku z art. 235 Op. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w sytuacji, gdy nie wykazano, iż osoba wnosząca odwołanie jest osobą nieuprawnioną do działania w imieniu skarżącej.
W uzasadnieniu podniesiono, iż nawet gdyby przyjąć, iż stosowny dokument pełnomocnictwa nie został faktycznie dołączony do wniesionego odwołania, to organ podatkowy obowiązany był zastosować tryb określony w art. 169 §1 Op. tj. wezwać stronę do usunięcia braków formalnych wniesionego pisma, poprzez dołączenie stosownego pełnomocnictwa. Nie miał natomiast podstaw do stwierdzania, iż odwołanie to wniesione zostało przez osobę nieuprawnioną.
Po upływie terminu do wniesienia skargi, wpłynęło pismo M.I. , zawierające analogiczne zarzuty jak w/w skarga, do którego załączono notarialnie potwierdzony odpis pełnomocnictwa udzielonego jej w dniu 2 stycznia 2014r. przez A. S.A. Pełnomocnictwo to zawiera umocowanie do dokonywania wszelkich czynności przed organami podatkowymi oraz organami kontroli skarbowej w zakresie: postępowań podatkowych, kontroli podatkowych, czynności sprawdzających, kontroli skarbowych, postępowań kontrolnych, a także kontroli podatkowych prowadzonych w ramach tych postępowań oraz dokonywania wszelkich innych czynności przed organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej dotyczących obowiązków podatkowych w tym do występowania z wnioskami o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, a także do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniach w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych we wszystkich sprawach dotyczących obowiązków podatkowych.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nie zgodził się z zarzucanym mu naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, podkreślając zalegające w aktach sprawy umocowanie innego pełnomocnika oraz obowiązki pełnomocnika w zakresie przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa. Podkreślił też, iż ewentualne wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego spowodowałoby rozpoznanie sprawy po upływie przedawnienia zobowiązana podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a., zaskarżone decyzje i postanowienia podlegają uchyleniu w sytuacji naruszenia prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Niewątpliwie, zgodnie z art. 169 § 1 Op., w razie gdy wnoszone pismo zawiera braki formalne, a za takie należy uznać fizyczny brak pełnomocnictwa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia tychże braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Odwołanie wniesione z powołaniem się na istniejący stosunek pełnomocnictwa, do którego nie załączono jednak stosownego dokumentu, nie jest odwołaniem niedopuszczalnym w rozumieniu art 228 § 1 pkt 1 O.p. Brak przedłożenia wraz z wniesionym odwołaniem dokumentu pełnomocnictwa to formalny brak odwołania, które powinno zawierać podpis odwołującego się bądź osoby umocowanej w sposób udokumentowany. Ten formalny brak odwołania zobowiązywał organ odwoławczy do zastosowania trybu z art. 169 § 1 w związku z art. 235 O.p. przez wezwanie pełnomocnika do złożenia w ustawowym terminie dokumentu pełnomocnictwa, a przy braku złożenia stosownego pełnomocnictwa, przez wezwanie podatnika do podpisania odwołania w ustawowym terminie.
Należy także podkreślić, że zgodnie z wypracowaną linią orzecznictwa, nawet nieusunięcie braku formalnego w zakresie pełnomocnictwa do występowania w imieniu strony nie skutkuje niedopuszczalnością odwołania, o której mowa w art. 228 § 1 pkt 1 O.p. a jedynie pozostawieniem go bez rozpatrzenia zgodnie z art. 169 § 1 O.p.
W treści odwołania działająca w imieniu spółki M.I. w sposób wyraźny powołała się na istniejący stosunek pełnomocnictwa – oświadczając, iż znajduje się on w aktach sprawy. Nie sposób nie zauważyć, że w trakcie postępowania przed organem I instancji działała ona w imieniu kontrolowanej spółki podpisując dokumenty kierowane do organu, co wskazywało na przysługujące jej umocowanie do działania w imieniu spółki. Osoba ta jest pracownikiem skarżącej, nie należy natomiast do grona profesjonalnych pełnomocników, do którego zwykło się stosować wyższe wymagania w zakresie należytej staranności. Niezrozumiałym jest zatem zaniechanie organu wezwania rzekomego pełnomocnika do przedłożenia stosownego dokumentu.
Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, należy podkreślić, że organ administracji państwowej zobowiązany jest działać w sposób rzetelny, wedle zasad określonych w Ordynacji podatkowej, budując swoją postawą zaufanie obywateli do państwa. Wykorzystywanie instytucji prawnych – w tym przypadku możliwości stwierdzenia niedopuszczalności odwołania – w sposób niewłaściwy, z uwagi na pospiech, motywowany chęcią zakończenia sprawy przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest ewidentnym nadużyciem prawa nie korespondującym z zasadami rzetelnego postępowania.
Zaskarżone postanowienie, wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, które niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, wymaga usunięcia z obrotu prawnego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. O niemożności wykonania decyzji orzeczono zgodnie z art. 152 p.p.s.a. Jednocześnie na wniosek skarżącej, na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. oraz §18 ust 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. (Dz. U. z 2013r. poz. 461) Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego w kwocie 357 zł stanowiącej uiszczony przez skarżącą wpis od skarg, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło