I SA/Rz 289/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-09-01
Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie całkowitym, jeśli jej oświadczenia dotyczące stanu majątkowego, rodzinnego i dochodów są sprzeczne i niepełne?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie całkowitym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Sąd ocenia tę możliwość na podstawie wiarygodnych i rzetelnych oświadczeń oraz dokumentów. W przypadku sprzeczności w oświadczeniach lub braku pełnych informacji (np. o dochodach i majątku współmałżonka prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe), wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu.Stan faktyczny
K. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Wskazał na niskie dochody, zajęcie alimentacyjne i raty kredytowe jako powody niemożności poniesienia kosztów. Po odmowie przez referendarza, skarżący złożył sprzeciw, przedstawiając nowe okoliczności dotyczące wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i jej pokrywania większości kosztów utrzymania mieszkania. Sąd uznał oświadczenia skarżącego za sprzeczne i niewiarygodne.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2010 r. w Wydziale I Finansowym, na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zobowiązanie podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia oddalić wniosek.
K. D. wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], uzasadniając to tym, że jedynym źródłem jego utrzymania jest dochód ze stosunku pracy, wynoszący 1 600 zł netto miesięcznie, a przedmiotowe wynagrodzenie obciążone jest zajęciem alimentacyjnym w wysokości 1400 zł. Skarżący oświadczył jednocześnie, że oprócz akcji (90 sztuk o wartości 5 zł każda) i udziałów (50 udziałów o wartości 500 zł każdy) nie posiada żadnego innego majątku, a w tej sytuacji, mając na uwadze także fakt spłacania przez niego rat kredytowych po 500 zł miesięcznie oraz zadłużenia z linii kredytowej konta bankowego, odmowa zwolnienia od kosztów sądowych uniemożliwi mu obronę jego praw. Ze złożonego oświadczenia na druku PPF wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, ponieważ w poz. 6 formularza – dotyczącej stanu rodzinnego nie podał żadnych innych osób.
Wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, K. D. wyjaśnił, że w złożonym oświadczeniu PPF omyłkowo podał nieaktualne informacje co do zobowiązań kredytowych, przedłożył ponadto aneks do umowy o pracę i kserokopię ugody sądowej, w której zobowiązał się do płacenia na rzecz córki E. D. alimentów w wysokości 1400 zł miesięcznie.
Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i wysokości uzyskiwanych dochodów skarżący podał, że zamieszkuje w lokalu stanowiącym własność jego żony. Płaci jedynie za energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków. Pozostałe koszty utrzymania mieszkania, jak i koszty zakupu żywności pokrywa jego żona ze swojej emerytury.
Przedłożył także zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, kserokopie rachunków za energię i odprowadzanie ścieków, a także kserokopię odpisu z księgi wieczystej lokalu mieszkalnego, z którego wynika, że stanowi on własność J. D.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie to powinno nastąpić poprzez złożenie wiarygodnego oświadczenia co do stanu rodzinnego, majątkowego i wysokości uzyskanych dochodów osoby ubiegającej się o prawo pomocy oraz osob pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, na urzędowym formularzu, ewentualnie poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia i odpowiednich dokumentów, na wezwanie Sądu. Sąd natomiast nie działa tutaj z urzędu, a jedynie ocenia sytuację osoby ubiegającej się o zwolnienie, na podstawie przedstawionych przez nią oświadczeń i dokumentów.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy nie sposób stwierdzić, że skarżący wykazał w sposób wiarygodny i rzetelny, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ złożone przez niego oświadczenia i dokumenty są ze sobą sprzeczne. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w oświadczeniu na druku PPF nie podał on, że prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe, po czym, w dodatkowym oświadczeniu z dnia 23 sierpnia 2010 r. stwierdził, że zamieszkuje w mieszkaniu żony, która na dodatek pokrywa koszty utrzymania tego lokalu, za wyjątkiem opłat za energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków, a także ponosi koszty zakupu żywności. Wszystko to świadczy o tym, że oświadczenie skarżącego, złożone na urzędowym formularzu nie jest zgodne z prawdą, gdyż skarżący prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe. W tej więc sytuacji, do właściwej oceny jego możliwości finansowych, w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, niezbędnym byłoby podanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego, gdyż bez tego Sąd nie dysponuje kompletnymi i wiarygodnymi informacjami w tym zakresie. W tym miejscu należy także podkreślić, że fakt pozostawania w rozdzielności majątkowej nie może uzasadniać pominięcia w oświadczeniu dochodów i majątku żony, gdyż nie wyklucza on automatycznie możliwości pozostawania małżonków we wspólnym gospodarstwie domowym, na co wskazuje dodatkowe oświadczenie wnioskodawcy.
Analizując okoliczności przedmiotowej sprawy na uwagę zwraca również fakt, że skarżący dysponując, zgodnie z jego oświadczeniem, wynagrodzeniem netto ok. 1600 zł, ugodą z 2008 r. zobowiązał się do opłacania alimentów na rzecz dwudziestoośmioletniej córki w wysokości 1400 zł, pozbawiając się praktycznie środków utrzymania. W przedstawionych przez niego informacjach barak zaś informacji, o okolicznościach uzasadniających realizowanie przez tak długi okres obowiązku alimentacyjnego, w tak szerokim zakresie. Tym samym należy stwierdzić, że takie rozporządzanie własnym majątkiem, nie może usprawiedliwiać przyznawania prawa pomocy w zakresie całkowitym, które ze swej istoty powinno mieć charakter wyjątkowy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oddalił wniosek.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło