I SA/Rz 29/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006r. na rozprawie- sprawy ze skargi Ł. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że powyższe postanowienie nie może być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego Ł. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 29/06 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej , postanowieniem z dnia (...) listopada 2005r. nr (...) na podstawie art. 216 i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływana dalej jako: Ordynacja podatkowa), stwierdził że odwołanie wniesione przez Ł.D. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) lipca 2005r. nr (...) określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1999r. w wysokości 7.575,30zł, złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonym w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w związku z nieobecnością odwołującego się w dniu 26 lipca 2005r. pod adresem wskazanym jako właściwym do przesyłania korespondencji, pracownik poczty pozostawił stosowne zawiadomienie, informujące o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej w terminie 7 dni. W związku z niepodjęciem w tym terminie przesyłki, Urząd Pocztowy w D. dokonał powtórnego jej awizowania w dniu 3 sierpnia 2005r., informując o możliwości podjęcia przesyłki w terminie kolejnych 7 dni. Mimo przechowywania przez Urząd Pocztowy pisma przez okres 14 dni przesyłka nie została odebrana, a zatem - na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej - decyzja uznana została za skutecznie doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu tj. z dniem 9 sierpnia 2005r. i pozostawiona w aktach sprawy. Z mocy art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego wnosi się w terminie 14-tu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął 23 sierpnia 2005r. Odwołanie wniesione przez podatnika w dniu 30 września 2005r. zostało dokonane z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Powoduje to, że decyzja wydana przez organ I instancji stała się ostateczna i podlega wykonaniu, co jednocześnie powoduje niedopuszczalność merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniósł Ł.D.. Z treści skargi wynika, że jej autor domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącego został on pozbawiony uprawnienia do wyrażenia swoich racji i bronienia ich. W okresie od 20 do 31 lipca przebywał na urlopie poza granicami kraju; w tym czasie jego domem opiekował się teść. W okresie wskazywanym przez Dyrektora Izby Skarbowej nie odebrał on z poczty "żadnego awizo", przesyłki od listonosza, ani też takie "awizo" nie zostało pozostawione w skrzynce pocztowej. Ustalenia w tym zakresie są błędne. Nadto Urząd Skarbowy mógł dostarczyć wydaną decyzję skarżącemu poprzez uprawnione osoby, bądź też przez własnych pracowników. Tej czynności jednak nie dokonano. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto, odnosząc się do treści skargi, wyjaśnił że wobec dokonania skutecznego doręczenia za bezzasadny należy uznać zarzut, iż organ nie doręczył decyzji w inny możliwy sposób. Przepis art. 144 Ordynacji podatkowej nie ogranicza możliwości doręczenia decyzji w trybie art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Wymaga wyjaśnienia, że wbrew twierdzeniom skargi art. 144 Ordynacji podatkowej nie nakłada na organ podatkowy obowiązku doręczenia pisma za pokwitowaniem przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby w sytuacji, gdy nie dokonano faktycznego doręczenia pisma przez pocztę. Art. 150 Ordynacji podatkowej, którego ratio legis jest zapobieganie tamowaniu biegu postępowania podatkowego przez uznanie czynności podjętych na jego podstawie za równoważne w skutkach doręczenia pisma, jest stosowany w razie niemożliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149. Stosownie do uregulowania prawnego w art. 150 adresat ma możliwość odebrania pisma w określonym czasie, czyli znajduje się on najpierw w sytuacji takiej samej jak przy doręczeniu zastępczym, a jeżeli pisma nie odbierze to przyjmuje się fikcję doręczenia, która pozwala na prowadzenie czynności postępowania. Z treści art. 150 wynikają dwie przesłanki skuteczności doręczenia pisma w tym trybie. Pierwszą przesłanką jest złożenie pisma na okres 14 dni w placówce pocztowej, zaś drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Z redakcji przepisu wynika jednoznacznie, że ustanawia on wiążącą doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Oznacza to, że umieszczenie zawiadomienia w innym miejscu niż wymienione w tym przepisie jest prawnie bezskuteczne. Z druku: "potwierdzenia odbioru" (karta pomiędzy kartą 22 i 23 akt administracyjnych), wynika że doręczający zakreślił punkt: "2" o tej treści, że "z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w punkcie 1 przesyłkę pozostawiono na okres 7 dni do dyspozycji adresata w UP Dukla", przy czym jednak nie zakreślił czy też podkreślił albo też nie pozostawił, wykreślając pozostałe części druku, gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie Pocztowym. Skarżący w skardze kwestionuje, iż zawiadomienie ("awizo") o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym zostało umieszczone w skrzynce pocztowej. Brak wskazania w dowodzie doręczenia miejsca pozostawienia zawiadomienia powoduje, że nie można skutecznie zwalczyć twierdzeń skargi, iż błędne są ustalenia organu co do tego, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym miało miejsce. Jak już wyżej wskazano jedną z przesłanek skuteczności doręczenia w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej w miejscach wymienionych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Skoro Dyrektor Izby Skarbowej nie wykazał tej przesłanki, to zaskarżone do sądu postanowienie dotknięte jest wadą, która powoduje, że Sąd był zobowiązany do wyeliminowania tego zawiadomienia z obrotu prawnego. Dodać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 24 czerwca 2005r. nr (...) o wyznaczeniu strony siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego - doręczonego w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, gdzie prawidłowo wypełniono druk, wskazując miejsce złożenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekając również po myśli art. 152 i 200 tej ustawy. Podkreślić należy, że zastosowanie art. 152 ma w przedmiotowej sprawie znaczenie przede wszystkim procesowe, tym bardziej wobec stwierdzenia w uchylonym postanowieniu, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia (...)lipca 2005r. nr (...) stała się ostateczna i podlega wykonaniu.