I SA/Rz 29/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 9 marca 2010r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku rolnego i leśnego trzeciej i czwartej raty za 2008r. - oddala skargę - Decyzją z dnia [....] września 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu odwołania T.W. od decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] czerwca 2009 nr [...] w sprawie odmowy umorzenia III I IV raty podatku rolnego i leśnego za 2008r. w łącznej kwocie 62 zł. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Pismem z 17 grudnia 2008r. skarżący T.W. wniósł wniosek o umorzenie III I IV raty podatku rolnego za 2008r. uzasadniając go trudną sytuacją majątkową, finansową i rodzinną. Wnioskodawca podał, iż nie może zapłacić podatku gdyż nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów, ponosi przy tym koszty leczenia, a z uwagi na zły stan zdrowia nie może starać się o zatrudnienie. Do wniosku załączył oświadczenia o ponoszonych w roku 2008 wydatkach: na cele kościelne -120 zł, na obuwie - 195r., na papier toaletowy i środki czystości - 188 zł., na opał – 1 490 zł., na usługi pocztowe 90 zł. Ponadto przedstawił kilka rachunków sklepowych oraz bilety za przejazd PKS i autobusami prywatnymi za rok 2008 na łączną kwotę około 100 zł i karty telefoniczne z sieci Era i Plus na łączną kwotę 290 zł za rok 2008r. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, iż skarżący posiada nieruchomość rolną położoną na terenie wsi B. w tym użytki rolne o powierzchni 0.55 ha oraz las o powierzchni 0.75 ha. W gospodarstwie tym ani w roku 2009, ani w roku poprzedzającym nie wystąpiły żadne klęski żywiołowe ani zdarzenia losowe. Ustalono ponadto, iż wbrew temu co twierdzi skarżący, posiada on stałe źródło dochodu w postaci renty w łącznej wysokości 6 348,54 zł. za 2008r. a ponadto za lata 2005 – 2008r. przyznano mu zasiłek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 4 815 zł. pozostawiony do jego dyspozycji w marcu 2009r. który jednakże nie został przez niego podjęty. Na podstawie faktur dołączonych przez skarżącego do przedmiotowego wniosku stwierdzono, iż w roku 2008 trzykrotnie korzystał on z pobytu w sanatorium uzdrowiskowym, w tym dwukrotnie z 7-dniowych turnusów promocyjnych bez skierowania, na co wydatkował kwotę 2 382 zł. W tej sytuacji, Wójt Gminy N. opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., odmówił umorzenia III I IV raty podatku rolnego i leśnego za 2008r. stwierdzając, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie nie daje podstawy do przyjęcia, iż umorzenie to uzasadnione jest ważnym interesem podatnika bądź interesem publicznym. W sytuacji faktycznej wnioskodawcy, organ nie dopatrzył się przesłanek świadczących o znacznym obniżeniu jego zdolności płatniczych, spowodowanych wyjątkowym zdarzeniem losowym, którego zaistnienie przemawiałoby w ocenie organu za uwzględnieniem wniosku. Organ uznał, iż podatnik posiada środki finansowe wystarczające do uiszczenia niewielkiej kwoty zaległości podatkowej, o czym świadczy wysokość osiągniętych w roku 2008 dochodów, jak również fakt, iż nie odebrał przysługującego mu zasiłku pielęgnacyjnego w znacznej kwocie. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca powtórzył argumenty przemawiające, w jego ocenie, za umorzeniem przedmiotowej zaległości. Stwierdził, iż w minionych 12 latach, gospodarstwo jego nawiedzały liczne klęski żywiołowe, nieurodzaje i zdarzenia losowe. Dodał również, iż na jego utrzymaniu pozostaje żona i trójka nieślubnych dzieci. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż została wydana bez naruszenia przepisów prawa. Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości ma charakter uznaniowy co oznacza, iż po prawidłowym ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie, organ według własnego uznania podejmuje decyzję w sprawie. Odnosząc się do kwestii prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż podawane przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne, niejednokrotnie w toku postępowania nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Argumenty dotyczące ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów utrzymania członków rodziny stoją w sprzeczności z ustalonym przez organy stanem rodzinnym wnioskodawcy, który w Ewidencji Ludności figuruje jako osoba stanu wolnego. Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, podatnik ma stałe źródło utrzymania w postaci renty chorobowej. Nie istnieją ponadto żadne dowody na opisywane przez wnioskodawcę klęski żywiołowe, które miały rzekomo dotknąć jego gospodarstwo jak również na zły stan jego zdrowia, gdyż poza samymi fakturami na zakup leków wnioskodawca nie przedłożył żadnych zaświadczeń lekarskich. W tej sytuacji organ odwoławczy, nie dopatrzywszy się ani naruszenia przez organ I instancji przepisów proceduralnych, ani ważnego interesu podatnika czy też interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległości – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., na powyższą decyzje podatnik zarzucił na ruszenie art. 67 a §1, art. 123 §1 oraz art. 200§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60) - zwanej dalej Ordynacją, stwierdzając iż przedmiotowa decyzja wydana została w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjnych w R. zważył co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także stwierdzenie że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 p.p.s.a. ). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Przepis ten posługuje się konstrukcją uznania administracyjnego tzn. że ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności, została pozostawiona organowi podatkowemu. Kontrola sądu administracyjnego jest w tych sprawach znacznie ograniczona, gdyż podlega jej jedynie kwestia podjęcia decyzji zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności kwestia wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Natomiast wybór sposobu załatwienia wniosku podatnika o umorzenie zaległości zależy wyłącznie od woli organu. Oznacza to, iż nawet w razie ustalenia w stanie faktycznym ustawowych przesłanek pozwalających na uwzględnienie wniosku, organ podatkowy zachowuje możliwość rozstrzygnięcia wniosku podatnika w sposób negatywny. (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1154/03 - LEX nr 149171, wyroku NSA z dnia 3 listopada 2000 r. III SA 8065/98 LEX nr 47102). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Nie znajdują potwierdzenia podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 123 i art. 200 Ordynacji. Skarżący czynnie uczestniczył w postępowaniu, składając pisma i wnioski dowodowe. Umożliwiono mu zarówno zapoznanie się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy, jak również wypowiedzenie się w tym przedmiocie, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Również zarzut naruszenia art. 67a §1 Ordynacji nie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie bowiem podkreśliły organy orzekające w sprawie, w orzecznictwie oraz doktrynie przedmiotu przyjmuje się, że umorzenie zaległości podatkowej będzie uzasadnione w przypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie miał wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Zasadą bowiem jest płacenie podatków przez wszystkich podatników i wszelkie odstępstwa od niej mogą mieć wyjątkowy charakter. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiotowej sprawie organy podatkowe niewątpliwie w sposób wnikliwy zbadały, czy istnieje ważny interes podatnika bądź interes publiczny przemawiający za umorzeniem zaległości podatkowej, dochodząc do negatywnego wniosku. Materiał dowodowy zgromadzony w przeprowadzonym w sprawie postępowaniu nie pozwolił bowiem na stwierdzenie, iż w sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości, ani też że sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle ciężka, iż nie jest on w stanie uiścić zaległości bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. Organy wnikliwie zbadały stan majątkowy wnioskodawcy, stwierdzając iż dysponując zarówno stałym źródłem przychodów w postaci renty, jak też pozostawionym do dyspozycji, skumulowanym świadczeniem pielęgnacyjnym w znacznej kwocie, wnioskodawca posiada środki pozwalające mu na uiszczenie przedmiotowej zaległości. W sposób prawidłowy ustaliły również, iż w gospodarstwie podatnika nie wystąpiły w roku 2008 nadzwyczajne zdarzenia losowe, których rozmiar wpłynąłby na możliwości płatnicze skarżącego. Powołując się na fakt licznych klęsk żywiołowych, nieurodzajów oraz zdarzeń losowych, nawiedzających w ciągu minionych 12 lat jego gospodarstwo, Skarżący nie określił ani dat konkretnych zdarzeń, ani rozmiaru spowodowanych przez nie zniszczeń, ani też wpływu tychże zdarzeń na jego możliwości płatnicze. Nie przedstawił także żadnych dowodów pośrednio choćby wskazujących na prawdziwość podnoszonych twierdzeń, poprzestając jedynie na gołosłownym oświadczeniu, iż opisane zdarzenia kolejno miały miejsce. Nie sposób zatem zarzucić organom naruszenia prawa w prowadzeniu postępowania dowodowego w tym zakresie. Podobnie w przedmiocie złego stanu zdrowia wnioskodawcy, na którego potwierdzenie zostały przedstawione jedynie wystawione na jego nazwisko faktury na zakup leków, które samodzielnie, w braku innych dowodów nie mogą stanowić dowodu na zły stan zdrowia wnioskodawcy. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe niewątpliwie w sposób wnikliwy na podstawie wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów zbadały, czy istnieje ważny interes podatnika bądź interes publiczny przemawiający za umorzeniem zaległości podatkowej, dochodząc do negatywnego wniosku. Nie ma zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Na marginesie, ustosunkowując się do zarzutów skargi, należy również podkreślić, iż sugerowane przez skarżącego rzekome błędy organów w ustaleniu ponoszonych przez skarżącego wydatków na rozmaite cele tj. sugerowanych braków rachunków czy oświadczeń, nie mają doniosłości prawnej. Dla ustalenia bowiem zdolności płatniczej skarżącego znaczenie ma przede wszystkim wysokość jego przychodów, a nie ponoszonych wydatków. Fakt, iż podatnik tak gospodaruje posiadanymi środkami, że po poniesieniu innych wydatków, nie pozostaje mu już na uiszczenie zaległości podatkowych, nie stanowi dla organu podstawy do uwzględnienia jego wniosku o umorzenie zaległości, tym bardziej w sytuacji gdy wydatki które poczyniono nie są powszechnie uznawane za wydatki konieczne dla utrzymania. Z uwagi na powyższe, oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.