I SA/Rz 29/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług, za grudzień 2011 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Źródłem utrzymania całej rodziny jest pobierane przez skarżącego i jego żonę wynagrodzenie za pracę, wynoszące łącznie 2 572,32 zł (po 1286,16 zł) miesięcznie. Jedyny majątek skarżącego, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, stanowi udział wynoszący ½ części we współwłasności nieruchomości, położonej w P., o pow. użytkowej 55 m2. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką. Skarżący nie posiada żadnego innego majątku, tj. oszczędności, wartościowych ruchomości, podobnie jak jego żona. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to w oświadczeniu wymieniono następujące pozycje (w ujęciu miesięcznym): wyżywienie – 1 500 zł, edukacja dzieci – 300 zł, media 400 zł, lekarstwa 150 zł, ubrania 150 zł. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podkreślił, że oboje z małżonką są bardzo zadłużeni, ale niski poziom uzyskiwanych dochodów (skarżący podał, że wraz z żoną zarządzają spółką "A" sp. z o.o., z siedzibą w R.) uniemożliwia im spłacenie wszystkich zobowiązań. Celem zweryfikowania podanych przez niego informacji, jak również ich sprecyzowania, zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2016 r., wezwano skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz przedstawienia wskazanych dokumentów źródłowych, między innymi w postaci rachunków za media oraz wyciągów z rachunków bankowych. Ustosunkowując się do przedmiotowego wezwania skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, jeżeli chodzi o ponoszone wydatki bytowe. Dodał jednakże, że mieszkanie w którym zamieszkuje stanowi własność B. M., która mu go użycza. Na nią też są wystawiane rachunki za media, spośród których skarżący przedstawił jedynie kopie faktur za prąd i gaz. Oprócz tego, jeżeli chodzi o dokumenty źródłowe, to do dodatkowego oświadczenia dołączone zostały kopie zeznań podatkowych skarżącego i jego żony oraz odpisy KRS, dotyczące spółki, którą małżonkowie zarządzają oraz innej sp. z o.o. ("B"), związków z która skarżący nie wyjaśnił. W uwagi na fakt, że w złożonych przez skarżącego dokumentach, jako jego miejsce zamieszkania oraz żony, adres do doręczeń, adres na rachunkach za media oraz adres wynikający z deklaracji podatkowych pojawiają się różne dane, powstała wątpliwość, gdzie i w oparciu o jaki tytuł prawny skarżący z rodziną zamieszkuje. W związku z tym ponownie wezwano go do złożenia oświadczenia w tym przedmiocie, a także wyjaśnienie sposobu użytkowania nieruchomości położonej w P.. Oprócz tego zwrócono się do niego o podanie danych dotyczących zakresu prowadzenia działalności przez spółkę, którą skarżący wraz z żoną zarządza, a także wyjaśnienie, co łączy go z kolejną spółką, której odpis załączony został do poprzedniego oświadczenia. Skarżący nie ustosunkował się do przedmiotowego wezwania, które zostało mu doręczone w sposób zastępczy, gdyż nie podjął w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, korespondencji do niego adresowanej, zawierającej wskazane wezwanie, pomimo jej podwójnego awizowania. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu, uzyskanie wsparcia ze środków publicznych w pełnym zakresie, zarezerwowane zostało dla osób dotkniętych ubóstwem, tj. takich, które nie są w stanie, z uwagi na aktualne położenie materialne i brak możliwości zarobkowych, zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych. Niemniej jednak obowiązek wykazania spełnienia tychże przesłanek każdorazowo obciąża wnioskodawcę, które winien tego dokonać poprzez złożenie pełnego, jasnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i uzupełniającego niezbędne informacje. Analizując złożone przez skarżącego oświadczenia i dokumenty źródłowe nie sposób jest jednakże stwierdzić, że wykazał on, że spełnia przesłanki uzyskania prawa pomocy. Ocena taka wynika z faktu, że wynikający z tych dokumentów obraz sytuacji majątkowej skarżącego jest niejasny oraz niepełny. I tak, nie sposób jest stwierdzić, gdzie faktycznie skarżący oraz jego żona zamieszkują, jako że w oświadczeniach i załączonych do nich dokumentach przewija się kilka różnych adresów (jeden ujęty na rachunkach za media, kolejny zawarty w zeznaniach podatkowych żony, jeszcze inny wskazany jako adres do korespondencji). Podobnie nie można stwierdzić, w jaki sposób skarżący wykorzystuje swoją nieruchomość w P., jaki jest koszt jej utrzymania i czy znajduje on pokrycie w dochodach skarżącego, deklarowanych w bardzo niskiej wysokości. Niezależnie jednak od powyższego nie sposób pominąć i innej okoliczności, a mianowicie tego, że skarżący deklarując, iż oboje z żoną kierują spółką, pełniąc w nich funkcje prokurenta i prezesa zarządu, zadeklarował bardzo niskie dochody, odpowiadające wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania stwierdzić należy, że budzi to uzasadnione wątpliwości, gdyż sprawowanie funkcji menadżerskich wiąże się z reguły z większymi możliwościami zarobkowymi. Niemniej jednak, nawet gdyby przyjąć, że informacje te odpowiadają prawdzie, to stwierdzić należy, że skarżący nie wykorzystując w pełni swoich możliwości zarobkowych, adekwatnych do zajmowanej pozycji w spółce, nie może domagać się uzupełnienia brakujących mu środków na pokrycie kosztów sądowych, poprzez przerzucenie ich na podatników. W kwestii oceny możliwości zarobkowych skarżącego i jego żony niezmiernie istotne byłyby dane dotyczące zakresu prowadzonej przez spółkę działalności (składane przez nią deklaracje VAT), jednakże dokumentów tych skarżący nie przedłożył, nie odbierając kierowanego do niego wezwania w tym przedmiocie, wysłanego na adres, podany przez niego, jako adres do korespondencji. W tej sytuacji nie sposób jest przyjąć, że jego pozycja zawodowa uniemożliwia mu wygenerowanie dochodów, ponad zadeklarowane wynagrodzenie. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy chociażby w zakresie częściowym, stąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.