I SA/Rz 29/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-29
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy może zmienić swoje własne prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy?Ratio decidendi
Referendarz sądowy może zmienić swoje własne prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy jedynie w przypadku, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. W sytuacji, gdy skarżący nadal składa niejasne, wybiórcze i niewiarygodne oświadczenia majątkowe, a także nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych, brak jest podstaw do zmiany poprzedniego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący G. K. złożył wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania mu prawa pomocy (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego). Wcześniejsze postanowienia referendarza i sądu utrzymujące je w mocy opierały się na niejasnych i niewiarygodnych oświadczeniach majątkowych skarżącego oraz wątpliwościach co do jego możliwości zarobkowych. Skarżący złożył kolejne oświadczenie, które nadal budziło wątpliwości i zawierało sprzeczne informacje.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku G. K. o zmianę postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia 29 lutego 2016 r., w przedmiocie odmowy przyznania mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego, w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 29/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Powodem negatywnego załatwienia przedmiotowego wniosku było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał spełnienia przez siebie ustawowych przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi, gdyż złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym przedstawiły jego sytuację w sposób niejasny i niepełny oraz budzący uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności oświadczeń. Rozpoznający wniosek podkreślił, że na ich podstawie nie sposób jest stwierdzić gdzie w istocie skarżący mieszka, gdyż w oświadczeniach przewija się kilka adresów, a jako adres do korespondencji, skarżący wskazał adres swojego pracodawcy. Podobnie, kierując się informacjami złożonymi przez skarżącego nie można ustalić, w jaki sposób wykorzystuje on swoją nieruchomość, wskazywaną jako adres jego zamieszkania.
Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że skarżący, wraz z małżonką, kierują, jako prezes i prokurent, spółką z o.o., deklarując dochody z tej działalności, na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okoliczność ta, w ocenie rozpoznającego wniosek, budzi wątpliwości, co do wiarygodności podanych informacji, poza tym, zakładając nawet, że dane o dochodach odpowiadają rzeczywistości, to świadczyć to może jedynie o tym, że skarżący nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych, jakie stwarza mu wykonywanie funkcji menadżerskich, a w związku z tym nie może zasadnie domagać się udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od wyżej opisanego postanowienia referendarza, postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd podzielił pogląd referendarza, że wątpliwości, co do rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego, ponoszonych przez niego kosztów bytowych, są uzasadnione, a przytaczane w sprzeciwie wyjaśnienia skarżącego gołosłowne i niewiarygodne.
Podobnie Sąd zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, co do możliwości zarobkowych skarżącego, w związku z wykonywaniem funkcji menedżerskich. W tej kwestii zauważył również, że skarżący wzywany do przedłożenia dokumentów dotyczących obrotów kierowanej przez niego firmy, które mogłyby podważyć przyjęty przez referendarza pogląd, uchylił się od wykonania wezwania w tym przedmiocie.
Wnioskiem z dnia 22 lutego r. skarżący zwrócił się po raz drugi o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r. i przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Składając w związku z tym kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym w istocie powielił wcześniej przytaczane dane. Wskazując jednak wysokość uzyskiwanych dochodów tym razem jednak podał, że zarówno on jak i jego żona pracują na ¼ etatu, osiągając z tego tytułu dochody wynoszące po 500 zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że taka zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy było przede wszystkim złożenie przez niego niejasnego, wybiórczego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym oraz stwierdzenie niewykorzystania istniejących możliwości zarobkowych. W tej sytuacji skarżący, występując o zmianę niekorzystnego dla siebie orzeczenia, złożył oświadczenie obarczone podobnymi wadami jak uprzednio składane oświadczenia. Nie uzupełnił też żadnego z braków, wytkniętych mu wcześniej przez referendarza i Sąd, rozpoznający jego sprzeciw.
Niezależnie od powyższego zauważyć też należy, że mając na względzie informacje zawarte w ostatnim oświadczeniu nie sposób jest stwierdzić, jaki jest status zawodowy skarżącego i jego żony, gdyż przedstawione dane są sprzeczne z tymi, które skarżący przedstawiał w innych sprawach. Obecnie bowiem twierdzi, że oboje z żoną pracują na ¼ etatu, a skarżący jako adres do doręczeń podał adres swojego pracodawcy – "A" sp. z o.o. Składając zaś oświadczenie w sprawie I SA/Rz 590/16 skarżący podał, że pracuje na ½ etatu i nie jest już prokurentem "A" sp. z o.o.
Oprócz tego, z informacji zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) wynika, że skarżący aktualnie jest prokurentem w "B" sp. z o.o., z siedzibą w Rzeszowie, a podmiot ten został wpisany do rejestru w październiku 2016 r. Jedynym jego udziałowcem jest zaś "A" sp. z o.o., z siedzibą w R.. Skarżący w złożonym oświadczeniu przemilczał całkowicie ten fakt.
W świetle powyższego aktualne pozostają więc powody dla których odmówiono skarżącemu prawa pomocy, a którymi są składanie przez niego wybiórczych i niewiarygodnych oświadczeń. W związku z tym brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza z 29 lutego 2016 r. i przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło