I SA/Rz 29/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017r., na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu G. K. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 29 marca 2017r., sygn. I SA/Rz 29/16, w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia z dnia 29 lutego 2016r. o odmowie przyznania prawa pomocy, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011r. - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie I SA/Rz 29/16 Uzasadnienie G. K. (dalej: skarżący) wnioskiem z dnia 22 lutego 2017r. po raz drugi wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 29 marca 2017r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący złożył kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym zasadniczo powielił wcześniej przytoczone dane. Wskazując jednakże wysokość uzyskiwanych dochodów podał, że zarówno on, jaki i jego żona pracują na ¼ etatu, osiągając z tego tytułu dochody wynoszące 500 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 29 marca 2017r. sygn. I SA/Rz 29/16, referendarz sądowy odmówił zmiany ww. postanowienia z dnia 29 lutego 2016r. stwierdzając, że nie nastąpiła zmiana okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Referendarz sądowy wskazał, że podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy było przede wszystkim złożenie przez niego niejasnego, wybiórczego i niewiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym oraz stwierdzenie niewykorzystania istniejących możliwości zarobkowych. Skarżący, występując o zmianę niekorzystnego dla siebie orzeczenia, złożył niemalże identyczne oświadczenie co uprzednio. Nie uzupełnił też braków, wytkniętych mu przez referendarza i Sąd, rozpoznający jego sprzeciw. Ponadto referendarz sądowy stwierdził, że przedstawione w oświadczeniu dane dotyczące statusu zawodowego skarżącego i jego żony są sprzeczne z tymi, które skarżący przedstawił w sprawie I SA/Rz 590/16, w której podał, że pracuje na ½ etatu i nie jest już prokurentem "A" sp. z o.o. Referendarz sądowy zauważył również, że Skarżący w złożonym oświadczeniu przemilczał całkowicie fakt, że aktualnie jest prokurentem w "B" sp. z o.o. z siedzibą w R., a jedynym udziałowcem tego podmiotu jest "A" sp. z o.o. z siedzibą w R. – co wynika z informacji zamieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący podniósł, że jego sytuacja finansowa pogorszyła się, nie ma żadnych środków, które mógłby przeznaczyć na opłatę od skargi i ustanowienie pełnomocnika. Podkreślił, że ma poważne problemy finansowe, toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne. Zarzucił, że wszystkie argumenty podniesione przez referendarza sądowego w zaskarżonym postanowieniu mijają się z prawdą. Podał, że okoliczności dotyczącego jego zatrudnienia są modyfikowane adekwatnie do sytuacji i aktualnie zatrudniony jest w wymiarze ¼ etatu. Wskazał także, że mają z żoną różne adresy zameldowania, a mieszkają razem w użyczonym im mieszkaniu. Zdaniem skarżącego, ocena referendarza sądowego, że osoby pełniące funkcje w zarządzie, czy będące prokurentem osiągają wyższe niż wskazana przez niego kwota jest twierdzeniem "oderwanym" od istniejących warunków rynkowych. Podkreślił, że pełniąc funkcje w spółce osiągają wraz z żoną kwoty nie przekraczające minimalnego wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) - dalej: P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl natomiast art. 260 § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący kwestionuje zasadność odmowy zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania mu prawa pomocy. Stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014r., sygn. akt. II OZ 746/14, dost. CBOIS). Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te okoliczności są bowiem decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie taka zmiana okoliczności nie nastąpiła. W złożonym wraz z wnioskiem o zmianę postanowienia oświadczeniu, skarżący nie podał tego rodzaju nowych okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny jego zdolności płatniczych. W tej sytuacji, brak jest podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016r., odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Podkreślenia wymaga, że strona występując o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy sama winna wskazać wszelkie okoliczności uzasadniające tę zmianę. Sąd, czy też rozpoznający wniosek referendarz, nie mają obowiązku poszukiwania przesłanek, uzasadniających taką zmianę. Ciężar wykazania przemawiających za tym zdarzeń spoczywa bowiem w całości na wnioskodawcy, który wywodzi z nich korzystne dla siebie skutki prawne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.