I SA/Rz 290/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2026 r. w Rzeszowie wniosku K.W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 8 kwietnia 2026 r. nr 9009-2026-000459 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2024 rok - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi I SA/Rz 290/26 Uzasadnienie W piśmie z 3 sierpnia 2026 r. K. W. (skarżąca) zawarła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi (podania numeru PESEL) wniesionej na opisaną w sentencji decyzję. We wniosku skarżąca wskazała, że omyłkowo nie wykonała wezwania sądu do poddania numeru PESEL. Podała, że niedotrzymanie terminu było bezpośrednim skutkiem splotu wyjątkowo trudnych i obciążających okoliczności życiowych i zawodowych, skrajnym zmęczeniem oraz spiętrzeniem pilnych prac w gospodarstwie i pracy zawodowej. Zdaniem skarżącej była to jednorazowa, nieumyślna pomyłka, stanowiąca niezawinione uchybienie. Jednocześnie skarżąca poddała swój numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności (przyczyna uchybienia terminu ustała 29 lipca 2026 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu złożono 3 sierpnia 2026 r.,) a skarżąca podała w nim numer PESEL, co umożliwia jego merytoryczną ocenę. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku należy wskazać, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Co więcej, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wobec tego, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a. przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zauważyć należy, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, nagłych, a więc w takich, które nie są możliwe do przewodzenia i których nie można było przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Oznacza to, że za przesłankę braku winy nie można uznać nieuwagi lub zaniedbań. W ocenie Sądu podniesione przez skarżącą okoliczności nie mogą świadczyć o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca podnosi, że przeoczyła termin z powodu trudnych i obciążających okoliczności życiowych oraz zawodowych, zmęczenia oraz spiętrzenia prac w gospodarstwie i pracy zawodowej. Twierdzenia te należy ocenić jako zbyt ogólnikowe. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła też w jaki sposób podane okoliczności uniemożliwiły jej dochowanie terminu, w tym wyręczenie się inną osobą. Brak takich informacji nie pozwolił Sądowi na dokonanie obiektywnej oceny, czy przywoływana okoliczności miały rzeczywisty wpływ na uchybienie terminu. To zaś uniemożliwia przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., bowiem brak winy w uchybieniu terminowi w okolicznościach sprawy nie został wykazany. W świetle argumentacji skarżącej, należy wskazać, że trudna organizacja czasu czy nadmiar zadań stanowią ryzyko leżące po stronie osoby prowadzącej swoje sprawy. Skarżąca nie przedstawiła zaś żadnych konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn nadzwyczajnych, od niej niezależnych, takich, których nie dało się przezwyciężyć. Nie wykazała więc braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.