I SA/Rz 291/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin Kosowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. w upadłości o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 2007 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Syndyk Masy Upadłości "A" Spółka z o.o. w upadłości wniósł o przyznanie prawa pomocy, jednocześnie wyjaśniając, że zadeklarowane w formularzu PPR środki pieniężne w kwocie 39.008,35 zł pochodzą z pożyczki udzielonej przez jedynego wspólnika upadłej spółki (pożyczka w kwocie 50.000,00 zł) i stanowią minimalną kwotę gwarantującą prowadzenie upadłości. Syndyk tłumaczył wniosek tym, że w preliminarzu wydatków nie uwzględniono kosztów przedmiotowego postępowania, ponieważ wiedzę o nim uzyskał dopiero z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, doręczonej już po ogłoszeniu upadłości Spółki. Dalej Syndyk argumentował, że nieuwzględnienie wniosku o prawo pomocy może skutkować w konsekwencji umorzeniem tegoż postępowania upadłościowego z powodu braku środków na jego przeprowadzenie. Podał, że do chwili złożenia wniosku o prawo pomocy nie wyegzekwował żadnych wierzytelności upadłego. W oświadczeniu o majątkach i dochodach podano, że kapitał zakładowy upadłego wynosi 50 000 zł, wartość posiadanych środków trwałych 0 zł, za ostatni rok obrotowy Spółka zanotowała stratę w wysokości 5.712,64 zł, a na rachunku bankowym znajduje się wymieniona już kwota 39.008,35 zł. Syndyk uzupełnił informacje o upadłym, że w okresie upadłości likwidacyjnej Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów Dołączył do formularza bilans za okres upadłości od 21 września 2010 do 31 grudnia 2010, rachunek zysków i strat oraz wyciąg z rachunku bankowego upadłego za okres od 17 marca 2011r. do 31 marca 2011r. z saldem 39.008,35 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 27 czerwca 2011 r.), zaś pismem z dnia 6 lipca 2011 r. Syndyk wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a., postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Badając wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W postępowaniu, którego dotyczy skarga wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo pomocy w zakresie częściowym (zakres wniosku Syndyka) może zostać przyznane osobie prawnej (jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), tj. art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw na których opiera swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.. W niniejszej sprawie okoliczności o jakich mowa w w/w przepisie nie zachodzą. Fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do spółki w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego powodu, że w takiej sytuacji istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Z załączonego wyciągu bankowego wynika, że spółka środki takie posiada i to w kwocie znacznie przewyższającej należne w sprawie koszty (a na tym etapie należny wpis od skargi). Nie można zaaprobować argumentacji Syndyka o konieczności zaspokojenia kosztów związanych z prowadzeniem postępowania upadłościowego oraz zaspokojeniem wierzycieli upadłego, przed kosztami sądowymi w sprawie ze skargi w przedmiotowej sprawie. Realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu, w tym postępowania upadłościowego podmiotu, nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi są w tym wypadku opłaty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Optymalizacja kosztów postępowania upadłościowego nie może opierać się na żądaniu Syndyka o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Bez wpływu na przyznanie tego zwolnienia pozostaje brak wiedzy Syndyka o toczącym się postępowaniu podatkowym i jego ewentualnych dalszych konsekwencjach w trakcie konstruowania preliminarza wydatków i w efekcie nieuwzględnienia w nim kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Niejako na marginesie sprawy należy dodać, że postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie toczyło się od 2009 r. o czym wiedzę miał upadły. Znana była również przybliżona kwota zobowiązań podatkowych w przedmiocie podatku od towarów i usług za zaskarżony okres, ponieważ została określona w decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę (w aktach sprawy). Obowiązkiem upadłego było więc wydać wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności Syndykowi. Ewentualnych zaniechań w tej materii nie można zatem premiować w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ponownie podkreślając, że brak jest podstaw ku temu żeby wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym korzystały z pierwszeństwa w ich zaspokojeniu przez wierzytelnościami Skarbu Państwa o charakterze kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Reasumując, w niniejszej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie zachodzą i dlatego mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.