I SA/Rz 291/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-07-03
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji potwierdzającej jej trudną sytuację finansową, mimo posiadania znacznego majątku trwałego i zysku za poprzedni rok obrotowy?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli nie wykaże w sposób jednoznaczny i udokumentowany, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie tych kosztów. Samo oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej, zajęciu rachunków bankowych czy ustanowieniu zastawu skarbowego, bez przedstawienia wymaganych dokumentów (np. deklaracji podatkowych, wyciągów bankowych, bilansu), nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy spółka posiada znaczny majątek trwały i wykazała zysk za poprzedni rok obrotowy.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia kwoty podatku akcyzowego, powołując się na trudną sytuację finansową związaną z zajęciem rachunków bankowych i egzekwowaniem należności publicznoprawnych. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową (m.in. deklaracji podatkowych, wyciągów bankowych, bilansu), spółka ich nie przedłożyła. Spółka zadeklarowała posiadanie znacznego majątku trwałego i zysk za poprzedni rok obrotowy, ale jednocześnie wskazała na zerowe saldo rachunku bankowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. z siedzibą w R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego z tytułu importu - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
I SA/Rz 291/13
UZASADNIENIE
"A" spółka z o.o. z siedzibą w R. (dalej: spółka/skarżąca) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej opisaną w sentencji niniejszego postanowienia wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Jako przyczynę wskazała trudną sytuację finansową związaną z ograniczeniem swojej dotychczasowej działalności (prowadzenie składu podatkowego), jej rachunki bankowe są zajęte w związku z egzekwowaniem należności publicznoprawnych. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2013 r. inicjującym wniosek o przyznanie prawa pomocy, spółka wyjaśniła, że jej sytuacja finansowa wymusiła zwolnienia pracowników, na środkach transportu należących do spółki ustanowiony został zastaw skarbowy, nie jest w stanie uiścić opłat sądowych z uwagi na zablokowanie posiadanych środków pieniężnych (9.000 zł) przez organ celny na poczet należności celnych. Skarżąca spółka oświadczyła, że jej kapitał zakładowy wynosi 200.000 zł, wartość będących w jej dyspozycji środków trwałych 1.000.000 zł, za ubiegły rok obrotowy odnotowała zysk w wysokości 370.517,00 zł, a saldo jej rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosi 0 zł. Wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia dot. stanu majątkowego i możliwości płatniczych, tj. o nadesłanie odpisów (kserokopii) deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe poprzedzające złożenie wniosku o prawo pomocy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2012r., wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, bilansu za 2012 r. i informacji dodatkowych do sprawozdania finansowego za 2012 r., ewidencji środków trwałych oraz udzielenia informacji /i potwierdzenia/ ewentualnych czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organ i zastosowanych środkach egzekucyjnych, spółka przemilczała.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Spółka ubiega się o zastosowanie w sprawie instytucji prawa pomocy, uregulowanej w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej zwana P.p.s.a.,, której celem jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom fizycznym i także osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, gdy ich sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Rozpoznawany wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym. Może być ono przyznane, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Przyznanie takiej pomocy jak wynika z treści powołanych przepisów jest możliwe, po uprzednim wykazaniu niemożności poniesienia ciężaru tego postępowania (w całości lub w części), jeżeli wedle rozpoznającego wniosek referendarza sądowego (sądu) pomoc taka jest konieczna. Zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania wymagany jest jedynie wpis od skargi w kwocie 1500 zł, a w pozostałych sprawach zawisłych przez sądem (I SA/Rz 290/13 i SA/Rz 292/13) - 100 zł i 366 zł .
W oparciu wyłącznie o dane zadeklarowane na formularzu PPPr i wymienione powyżej pismo, nie można stwierdzić, że spółka jest w tak złej sytuacji finansowej i wyczerpała wszystkie możliwości pozyskania środków pieniężnych, że nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie, ale też i w dwóch pozostałych; uwzględnienie faktu wniesienia skarg ww. sprawach jest bowiem istotne z punktu widzenia procedowania o przyznanie prawa spółce i wnioski w tej sprawie należy potraktować łącznie.
Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy bezsprzecznie strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, powinna być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów na okoliczność, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Skoro skarżąca spółka nie wskazywała żadnych środków dowodowych na poparcie twierdzenia o złej sytuacji finansowej, zmierzając do wyjaśnienia jej możliwości płatniczych, referendarz sądowy wezwał spółkę w trybie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację na jaką się powołuje, poprzez jej udokumentowanie, na co spółka nie zareagowała. Dodatkowa wiedza oparta na dokumentach dotyczących realiów ekonomicznych i aktualnego położenia spółki jest niezbędna i pozwoliłaby na zweryfikowanie żądania spółki w kontekście przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie prawa pomocy. Oświadczony stan majątkowy, bez szczegółowych wyjaśnień, nie kwalifikuje skarżącej do zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka posiada majątek trwały o wartości 1.000.000 zł. Nadmieniła w prawdzie o zabezpieczeniu na majątku w drodze decyzji, ale nie wykazała tego żadnymi dowodami. Na druku PPPr wskazała zerowy stan rachunków bankowych, natomiast w piśmie skierowanym do Sądu w sprawie zwolnienia od opłaty sądowej (k.17) podała, że posiada na rachunku środki pieniężne (9.000 zł), ale zablokowane.
Reasumując, treść wniosku o prawo pomocy, zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, nie wskazuje jednoznacznie na brak możliwości poniesienia kosztów sądowych w sprawie. Pełna ocena sytuacji skarżącej spółki w aspekcie zwolnienia od kosztów sądowych nie została umożliwiona z uwagi na nieprzedłożenie dodatkowych dokumentów przez spółkę.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło