I SA/Rz 291/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-05-12

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczący opodatkowania części wspólnych nieruchomości, ma zastosowanie w sytuacji, gdy właściciel budynku ustanowił odrębną własność lokali na swoją rzecz, a tym samym jest jedynym właścicielem wszystkich lokali oraz pozostałej części budynku i gruntu?
Ratio decidendi
Przepis art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy w budynku wyodrębniono lokale, a część wspólna budynku i grunt pozostają we współwłasności co najmniej dwóch podmiotów. W przypadku, gdy właściciel ustanowił odrębną własność lokali na swoją rzecz, a tym samym jest jedynym właścicielem wszystkich lokali oraz pozostałej części budynku i gruntu, nie dochodzi do powstania współwłasności. W takiej sytuacji nie ma podstaw do stosowania art. 3 ust. 5 u.p.o.l., a opodatkowanie następuje według zasad ogólnych określonych w art. 3 ust. 1 u.p.o.l.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015 rok. Spór dotyczył zastosowania art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w sytuacji, gdy spółka, będąc właścicielem budynku, wyodrębniła trzy lokale na swoją rzecz, stając się jedynym właścicielem wszystkich lokali oraz pozostałej części nieruchomości. Spółka argumentowała, że w takiej sytuacji powinien być stosowany preferencyjny sposób opodatkowania części wspólnych, podczas gdy organy podatkowe uznały, że przepis ten ma zastosowanie tylko przy współwłasności nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi spółki "A" w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargę. I SA/Rz 291/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpoznaniu odwołania "A" Sp. z o.o. w L. (dalej: spółka/skarżąca) od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2015r., nr [...], określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015r. w wysokości 1.658.902,00zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że spółka w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2015r. zadeklarowała do opodatkowania 227.177m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 66.965,73m2 budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości 1.409.581,69zł. W dniu 16 grudnia 2014r. spółka zwróciła się do Wójta Gminy z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie zastosowania art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm.) - dalej: u.p.o.l. W interpretacji indywidualnej z dnia 16 marca 2015r. organ interpretacyjny uznał stanowisko spółki - w sprawie oceny prawnej zdarzeń przyszłych dotyczących zastosowania art. 3 ust. 5 u.p.o.l. - za nieprawidłowe. Następnie wnioskiem z dnia 26 czerwca 2015r. spółka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości w wysokości 396.146,00zł, załączając korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na 2015 rok. Jako przyczynę złożenia korekty deklaracji spółka podała okoliczność ustanowienia odrębnej własności trzech lokali na swoją rzecz, wskazując, że nadal jest ich właścicielem. Zdaniem spółki, w razie wyodrębnienia w budynku lokali, część wspólna stanowi współwłasność, w którym to prawie udziały posiada dotychczasowy właściciel gruntu i budynków (spółka) oraz właściciel lokali (spółka). Według spółki, zmiany w strukturze własnościowej gruntu i budynków powodują zmianę w sposobie liczenia podatku od nieruchomości, w ten sposób, że art. 3 ust. 1 u.p.o.l. będzie stanowić podstawę opodatkowania jedynie w odniesieniu do powierzchni samych lokali, natomiast do pozostałych powierzchni – art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Organ podatkowy uznając, że deklarację wypełniono niezgodnie z ustawowymi wymogami, postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. wezwał spółkę do jej uzupełnienia. W dniu 10 lipca 2015r. spółka przedłożyła nowy wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości w kwocie 130.906,00zł oraz załączyła poprawioną korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za okres od 1 marca 2015r. zgłaszając do opodatkowania 28.324,95m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 2.701,51m2 oraz budowle: za styczeń 2015r. o wartości 1.409,69zł, za okres od 1 lutego 2015r. do 31.05.2015r. o wartości 1.481.348,22zł, za okres od 1 czerwca 2015r. do 31 grudnia 2015r. o wartości 1.540.847,03zł. W dniach 10 sierpnia 2015r. i 9 września 2015r. spółka złożyła kolejne korekty deklaracji na podatek od nieruchomości na 2015 rok, spowodowane zbyciem w lipcu 2015r. części przedsiębiorstwa oraz zmianą powierzchni działki nr 1953/2. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r. Wójt Gminy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia dla spółki wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015r., a następnie decyzją z dnia [...] września 2015r., nr [...], określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2015r. w kwocie 1.658.902,00zł. Organ I instancji stanął na stanowisku, że fakt wyodrębnienia lokali o pow. 22,30 m2, 27,65 m2 oraz 39.52 m2 na rzecz dotychczasowego właściciela, nie skutkuje naliczeniem podatku od nieruchomości w stosunku do pozostałej części budynku oraz gruntu na podstawie art. 3 ust. 5 u.p.o.l., to jest do obliczania podatku nie stosuje się ułamka wynikającego ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Zdaniem organu, art. 3 ust. 4 i 5 u.p.o.l., na których treść powołuje się spółka, wskazują na to, że ich zastosowanie jest możliwe wyłącznie jeżeli nieruchomość znajduje się we współwłasności co najmniej dwóch podmiotów. Przepisy te nie mają zaś zastosowania do sytuacji, która miała miejsce w niniejszej sprawie, w której właściciel wyodrębnionego lokalu (lokali) jest jednocześnie właścicielem pozostałej części budynku. Od decyzji organu I instancji spółka wniosła odwołanie po rozpatrzeniu którego, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO podzieliło stanowisko organu I instancji co do spornej wykładni przepisu art. 3 ust. 5 u.p.o.l., prowadzącej do wniosku, że w rozstrzyganej sprawie przepis ten nie znajduje zastosowania, z uwagi na to, że mimo wyodrębnienia w budynku własności lokali nie doszło do ustanowienia współwłasności nieruchomości. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem spółki, że dla wykładni art. 3 ust. 5 u.p.o.l., istnienie współwłasności jest bez znaczenia. Zauważył, że z treści art. 3 ust. 4 i ust. 5 u.p.o.l. wynika, że stosowanie tych przepisów ograniczono do sytuacji współwłasności nieruchomości, która w rozstrzyganej sprawie nie wystąpiła. Zdaniem SKO, w sytuacji gdy wnioskodawca ustanawia w stosunku do siebie odrębną własność dwóch lokali znajdujących się w budynku posadowionym na którejś z jego działek, w istocie nie dochodzi do powstania współwłasności i z tego względu do opodatkowania nieruchomości budynkowej, jak i gruntowej, nie będzie miał zastosowania art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Organ powołał także pogląd zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2013r., sygn. akt II CSK 471/12, zgodnie z którym, gdy jest tylko jeden właściciel, nie powstaje stosunek współwłasności. Na poparcie swego stanowiska organ powołał się także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 lutego 2015r., sygn. akt I SA/Rz 1074/14. W konsekwencji SKO nie podzieliło stanowiska spółki, że w rozstrzyganej sprawie istnieje współwłasność nieruchomości, na co wskazywać mają poglądy doktryny prawa cywilnego dotyczące kwalifikacji sytuacji wyodrębnienia lokali, jako wyjątku od zasady przewidzianej w art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014r., poz. 121 ze zm.) - dalej: k.c. Zdaniem organu II instancji, z literalnej wykładni art. 3 ust. 5 u.p.o.l. wynika, że odmiennie, preferencyjnie w porównaniu z zasadami ogólnymi, ustalany obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, dotyczy gruntu oraz części budynku "stanowiących współwłasność" i ciąży na "właścicielach lokali". W ocenie SKO, nie ulega wątpliwości, że w rozstrzyganej sprawie nie występują "właściciele lokali" (liczba mnoga), lecz "właściciel" całego budynku oraz wyodrębnionych w nim lokali. Tym samym nie występuje współwłasność nieruchomości. W konkluzji SKO stwierdziło, że w sytuacji gdy wyodrębniono własność lokali, które stanowią własność jednego podmiotu oraz gdy pozostała część nieruchomości stanowi także własność tej samej osoby, to właściciel obciążony jest podatkiem od całej nieruchomości budynkowej i gruntowej na zasadach ogólnych i nie ma podstaw do stosowania zasad opodatkowania przewidzianych w art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy organ odwoławczy uznał argumenty spółki dotyczące ewentualnego wyodrębnienia w przyszłości kolejnych lokali z uwagi na brak możliwości zastosowania art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Natomiast zarzuty naruszenia art. 191 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia Ordynacja podatkowa ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015 r., poz. 613 ze zm.), SKO uznało za niezasadne stwierdzając, że ustalenia faktyczne w sprawie są bezsporne. Na decyzję SKO spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 3 ust. 5 u.p.o.l., przez jego niezastosowanie w skutek błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że znajduje on zastosowanie jedynie w sytuacji występowania współwłasności gruntu oraz części budynku konstytuowanej przez wielość podmiotów, którym przysługuje własność nieruchomości lokalowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu winna prowadzić do wniosku o konieczności zastosowania również do sytuacji, gdy odrębna własność lokali przysługuje tylko jednej osobie; 2) art. 3 ust. 5 u.p.o.l. w zw. z art. 195 k.c., przez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że pojęcie współwłasności, o którym mowa w art. 3 ust. 5 u.p.o.l. winno być wykładane zgodnie z art. 195 k.c., podczas gdy prawidłowa wykładnia wyklucza taką możliwość oraz błędne zastosowanie art. 195 k.c. do stanu faktycznego, w którym dochodzi do ustanowienia odrębnej własności lokali; 3) art. 3 ust. 5 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) – dalej: u.w.l., przez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że w art. 3 ust. 5 u.p.o.l. mowa nie o nieruchomości wspólnej będącej stosunkiem współwłasności, lecz współwłasności regulowanej w przepisach k.c.; 4) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., przez jego wadliwe zastosowanie do stanu faktycznego, w którym na nieruchomości skarżącej doszło do ustanowienia odrębnej własności lokali, a zatem podstawą opodatkowania dla gruntu i części budynków stanowiących współwłasność winna być norma szczególna, tj. art. 3 ust. 5 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016r.; 5) art. 3 ust. 1 u.w.l., przez błędną wykładnię i przyjęcie, że ustawodawca nie reguluje nim kwestii współwłasności nieruchomości wspólnej w rezultacie niewłaściwe uznanie, że w wypadku występowania tylko jednego właściciela wszystkich nieruchomości lokalowych nie dochodzi do powstania współwłasności nieruchomości wspólnej, podczas gdy już tylko gramatyczna wykładnia wskazanego przepisu wyklucza prawidłowość tego wniosku; 6) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1983r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013r., poz. 707 ze zm.) – dalej: u.k.w.h., przez jego niezastosowanie i przyjęcie, przy braku dowodów przeciwnych, że organy podatkowe nie są związane wynikającym z ksiąg wieczystych domniemaniem, że spółce przysługuje udział w nieruchomości wspólnej (współwłasności) i dowolne, wbrew treści księgi wieczystej przyjęcie, że współwłasności taka nie powstała. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie można opierać się na językowej wykładni przepisu art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Wobec braku w u.p.o.l. definicji terminów "wyodrębnienie własności lokali", "grunt oraz części budynku stanowiące współwłasność", ich znaczenia należy poszukiwać w prawie prywatnym. W pierwszym rzędzie należy sięgnąć do u.w.l., jako ustawy szczególnej wobec k.c. Według skarżącej, właściciel nieruchomości lokalowej odpowiada za zapłatę podatku od nieruchomości wspólnej, ale tylko od tych przedmiotów opodatkowania, które składają się na nieruchomość wspólną. Jest nią grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu. Zdaniem skarżącej, również pojęcie "stanowiąca współwłasność" powinno być wykładane na podstawie u.w.l., a nie k.c., tj. powinno być rozumiane jako nieruchomość wspólna. Skarżąca podkreśliła, że należy rozróżnić pojęcie współwłasności w k.c. od terminu "nieruchomość wspólna" i jej udziału przysługującego właścicielowi lokali stanowiących odrębny przedmiot własności. Zaznaczyła też, że współwłasność z u.w.l. jest szczególna wobec art. 195 i nast. k.c. i nie można stosować do niej wprost przepisów k.c. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.w.l., w przypadku wyodrębnienia lokali, właściciel lokalu nabywa ex lege udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane z własnością tego lokalu. Element współwłasności powstaje zatem obligatoryjnie, automatycznie i przymusowo – bez względu na tryb ustanowienia i niezależnie od ilości podmiotów. Przepis art. 10 u.w.l. dopuszcza ustanowienie odrębnej własności lokalu dla siebie, mocą jednostronnej czynności prawnej. W takim wypadku stosuje się odpowiednio przepisy o ustanowieniu odrębnej własności w drodze umowy. W konsekwencji zastosowanie zawsze znajdą przepisy u.w.l. Prawidłowość takiego rozumowania potwierdza, zdaniem skarżącej, fakt, że niezależnie od osoby właściciela lokali, sąd wieczystoksięgowy prowadził będzie oddzielną księgę wieczystą dla nieruchomości wspólnej. Skarżąca podniosła również, że w razie ustanowienia odrębnej własności lokali dla siebie przez właściciela nieruchomości, powstaje stosunek współwłasności – udział jest związany z własnością lokalu, a nie z osobą współwłaściciela. W ocenie skarżącej, stanowisko SKO, że nieruchomość wspólna powstawała w innej chwili niż z momentem prawnego wyodrębnienia lokali, nie odpowiada przepisom prawa. Według skarżącej, nieruchomość wspólna powstaje zawsze, gdy tylko wyodrębnione zostaną lokale, a inne okoliczności, zwłaszcza kwestia wielości podmiotów po stronie właścicieli lokali, to kwestie wtórne. Zdaniem skarżącej, dla zastosowania art. 3 ust. 5 u.p.o.l. bez znaczenia jest, czy właścicielem lokali będzie wyłącznie dotychczasowy właściciel nieruchomości, czy też inny jeszcze podmiot. W razie wyodrębnienia lokali ww. przepis zawsze znajdzie zastosowanie jako lex specialis względem art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Według skarżącej, przepis art. 3 ust. 5 u.p.o.l. wyłącza możliwość zastosowania - w przypadku wyodrębnienia lokali - art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Ponadto skarżąca zrzuciła, że SKO w sposób dowolny i sprzeczny z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., przyjęło, że mimo wyodrębnienia nieruchomości lokalowych przez skarżącą, de facto nie powstała nieruchomość wspólna – skoro brak współwłasności. Skarżąca wskazała, że organy podatkowe i sądy związane są domniemaniem wynikającym z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. Zaznaczyła, że zarówno dla każdej z nieruchomości lokalowych, jak i dla nieruchomości wspólnej, prowadzone są odrębne księgi wieczyste, co wskazuje na istnienie współwłasności. Skarżąca zarzuciła, że SKO - mimo materialnego związania treścią ujawnionych w księgach wieczystych wpisów - nie odniosło się do sygnalizowanych przez nią zagadnień. Na poparcie swego stanowiska skarżąca przywołała orzeczenia sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie SKO utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji, określającą skarżącej wysokość podatku od nieruchomości za 2015r. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne. Skarżąca w 2015r. była właścicielem nieruchomości opisanych w zaskarżonej decyzji, w tym również właścicielem trzech nowo wyodrębnionych lokali o pow. 22,30 m2, 27,65 m2 oraz 39.52 m2. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia przepisu art. 3 ust. 5 u.p.o.l., w aspekcie prawnopodatkowych skutków wyodrębnienia lokali przez właściciela budynku (nieruchomości). Według skarżącej, ze względu na ustanowienie w budynku odrębnej własności lokali, opodatkowanie części wspólnych powinno nastąpić na podstawie art. 3 ust. 5 u.p.o.l., mimo, że nadal jedynym właścicielem wyodrębnionych lokali i pozostałej części budynku jest ta sama osoba (skarżąca). Organy podatkowe natomiast stanęły na stanowisku, że art. 3 ust. 5 u.p.o.l. nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy budynek i grunt, na którym jest on zlokalizowany jest własnością jednej osoby. W konsekwencji uznały, że właściwe jest opodatkowanie według zasad ogólnych określonych w art. 3 ust. 1 u.p.o.l., tj. całej powierzchni budynku i gruntu. W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać organom podatkowym. Przepis art. 3 ust. 5 u.p.o.l. reguluje problematykę opodatkowania tzw. części wspólnej nieruchomości i gruntu w sytuacji, gdy w budynku wyodrębniono lokale w sensie prawnym, a więc ustanowiono odrębną własność lokali w myśl u.w.l. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy wyodrębniono własność lokali, zaś część wspólna budynku i grunt pozostają we współwłasności. Stanowi przy tym regulację kompletną w zakresie opodatkowania części wspólnych w takiej sytuacji i wykładnia pojęć w nim użytych może być stosowana w zgodzie z innymi regulacjami (np. k.c.), tylko w przypadku, gdy prawo podatkowe nie zawiera definicji własnych. Ponieważ prawo podatkowe nie zawiera definicji odrębnej własności lokali oraz współwłasności, pojęcia te muszą być wykładane w zgodzie z regulacjami je tworzącymi. Pojęcie odrębnej własności lokalu musi więc być wykładane zgodnie z treścią art. 2 ust. 1-6 u.w.l. , zaś ustanowienie odrębnej własności lokalu zgodnie z art. 7 i nast. u.w.l., co skutkuje przyjęciem, że wyodrębnienie lokalu może nastąpić również w drodze jednostronnej czynności prawnej, w sytuacji gdy dotychczasowy właściciel nieruchomości ustanawia w niej odrębną własność lokalu dla siebie. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że obie te regulacje, jako prawo związane z odrębną własnością lokalu, wskazują - nie współwłasność części wspólnej nieruchomości - a udział w nieruchomości wspólnej. Pojęcia te niewątpliwie różnią się od siebie - udział w nieruchomości wspólnej jest pojęciem odrębnym od udziału we współwłasności. Na takie zdefiniowanie wzajemnej zależności tych pojęć wskazuje również zmiana w przepisach u.w.l., która nastąpiła z dniem 26 września 1997r. na mocy ustawy o zmianie ustawy o własności lokali z dnia 22 sierpnia 1997r. (Dz.U. 1997. Nr 106 poz. 682). Przed zmianą przepis ten wskazywał, że w razie wyodrębnienia własności lokali grunt oraz wszelkie części wspólne budynku stanowią współwłasność w częściach ułamkowych właścicieli lokali. Ustawa odwoływała się więc wprost do współwłasności części wspólnych nieruchomości. W zmienionym przepisie zrezygnowano z tego pojęcia i odwołano się jedynie do udziału w części wspólnej. W ocenie Sądu, zmiana ta nie miała charakteru przypadkowego, lecz normatywny. Ustawodawca celowo zrezygnował z pojęcia współwłasności części wspólnej, z uwagi na to, że w przypadku gdy występuje tylko jeden właściciel wszystkich lokali, nie dochodzi do powstania współwłasności. Możliwe jest tylko wskazanie jaki jest udział w nieruchomości wspólnej związany z każdym wyodrębnionym lokalem. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu interpretacyjnego, ma zatem kwestia istnienia - w okolicznościach faktycznych sprawy – współwłasności. Fundamentalna definicja pojęcia współwłasności zawarta jest w przepisie art. 195 k.c., który określa to pojęcie jako sytuację, w której własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Występowanie kilku, tj. co najmniej dwóch właścicieli rzeczy, należy do istoty pojęcia współwłasności - bez wielości właścicieli współwłasność nie może występować. Zdaniem Sądu, takie rozumienie współwłasności należy przyjąć również na tle u.w.l., a w konsekwencji przy wykładni art. 3 ust. 5 u.p.o.l., w zakresie w jakim przepis ten posługuje się pojęciem współwłasności. Ani bowiem u.w.l., ani też u.p.o.l., nie tworzą własnej definicji pojęcia współwłasności, tym bardziej nie stanowią, że możliwa jest współwłasność z jednym tylko właścicielem. Dlatego też pojęcie współwłasności musi być interpretowane dla potrzeb podatkowych zgodnie ze znaczeniem jakie nadaje mu k.c. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej przedstawionym w odwołaniu i skardze, brak jest podstaw do przyjęcia innego rozumienia pojęcia współwłasności. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że do powstania współwłasności części wspólnej nieruchomości w rozumieniu art. 3 ust.5 u.p.o.l. dochodzi dopiero wtedy, gdy lokale, z własnością których wiąże się udział w nieruchomości wspólnej, znajdą się we własności co najmniej dwóch osób (fizycznych lub prawnych). W konsekwencji, w sytuacji, gdy wszystkie lokale znajdują się we własności tej samej osoby, nie dochodzi do powstania współwłasności części wspólnej nieruchomości. Cały przedmiot opodatkowania (budynek i grunt) znajduje się we własności tej samej osoby. W takim przypadku brak jest podstaw do stosowania przepisu art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Zdaniem Sądu, nie ma uzasadnienia inne opodatkowanie budynku pozostającego w całości we własności tej samej osoby w przypadku, gdy wyodrębniono prawnie lokale, od sytuacji gdy ich nie wyodrębniono. Uzasadnienie dla stosowania tego przepisu ma miejsce jedynie wtedy, gdy jako właściciel jednego z lokali pojawia się inny podmiot. Tylko w takiej sytuacji opodatkowanie według norm ogólnych nie byłoby możliwe, a opodatkowanie zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. mogłoby prowadzić do rażącego pokrzywdzenia właściciela lokalu (w przypadku znacznych różnic w powierzchni lokali). W rozpoznawanej sprawie budynek w całości pozostaje we własności skarżącej, zatem przepis art. 3 ust. 5 u.p.o.l. nie ma zastosowania. Zarówno budynek, jak i grunt na którym jest on zlokalizowany, podlega opodatkowaniu według zasad określonych w art. 3 ust. 1 u.p.o.l., tj. opodatkowaniu podlega cała powierzchnia budynku i gruntu. Tak też przyjęły orzekające w niniejszej sprawie organy podatkowe. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyrokach: z dnia 14 kwietnia 2016r., sygn. akt I SA/Rz 208/16, z dnia 2 lutego 2015r., I SA/Rz 1074/14 oraz z dnia 19 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Rz 925/15 (publ. w CBOiS). Za wykładnią art. 3 ust. 5 u.p.o.l., prezentowaną w niniejszej sprawie przez organy podatkowe i Sąd, opowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 29 października 2014r., sygn. akt I SA/Sz 819/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21 maja 2015r., sygn. akt I SA/Po 155/15 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 27 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Kr 902/15 (publ. w CBOiS). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest również stanowisko przeciwne, zgodne z poglądem skarżącej, którego Sąd w niniejszej sprawie nie podziela (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 kwietnia 2015r., I SA/Lu 260/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2015r., I SA/Łd 17/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2015r., I SA/Gl 1454/14 – dost. w CBOiS). Z przedstawionych względów, zdaniem Sądu, niezasadne są zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów, polegającego na dokonaniu przez organy podatkowe błędnej wykładni art. 3 ust. 5 u.p.o.l. w zw. z art. 195 k.c. oraz art. 3 ust. 1 i 2 u.w.l. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 u.k.w.h., należy wskazać, że z przepisu tego wynika domniemanie prawne, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W ocenie Sądu, fakt prowadzenia przez sąd wieczystoksięgowy odrębnych ksiąg wieczystych dla nieruchomości lokalowych oraz nieruchomości wspólnej – na który powołuje się skarżąca - nie ma wpływu na ocenę prawnopodatkowych skutków wyodrębnienia lokali – decydujące w niniejszej sprawie jest pozostawanie nieruchomości w całości we własności skarżącej, co wyklucza istnienie współwłasności i w konsekwencji wyłącza opodatkowanie według art. 3 ust. 5 u.p.o.l. Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na mocy art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło