I SA/Rz 292/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-05-12

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, której stwierdzenia nieważności domaga się strona, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli zarzuty strony dotyczą głównie meritum sprawy, a nie wad kwalifikowanych uzasadniających stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu wyłącznie badanie, czy w danej sprawie wystąpiła jedna z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Zarzuty dotyczące meritum sprawy, które mogłyby być podnoszone w postępowaniu zwykłym, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Rażące naruszenie prawa, jako przesłanka nieważności, wymaga wykazania w sposób niebudzący wątpliwości, że decyzja obarczona jest wadą o szczególnym ciężarze gatunkowym, a skutki naruszenia są nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności.
Stan faktyczny
Uniwersytet Rzeszowski złożył skargę na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego odmawiającą stwierdzenia nieważności innej decyzji Zarządu z dnia 2 czerwca 2015 r. Decyzja z 2 czerwca 2015 r. zobowiązywała Uniwersytet do zwrotu środków finansowych z funduszy europejskich. Uniwersytet zarzucił, że decyzja z 2 czerwca 2015 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności poprzez mechaniczne zastosowanie taryfikatora korekt finansowych bez analizy wpływu naruszenia na budżet UE i bez badania możliwości powstania szkody. Organy administracji dwukrotnie odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 156 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu Rzeszowskiego na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 2 lutego 2016 r. nr RR-XIII.1511.11.2015/01 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Przedmiotem skargi Uniwersytetu Rzeszowskiego (dalej określanego jako Uniwersytet) jest decyzja Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 2 lutego 2016 r. nr RR-XIII.1511.11.2015/01, o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zarząd Województwa Podkarpackiego (dalej określny jako Zarząd) decyzją z dnia 13 stycznia 2015 r. nr RPPK.IZ.UMWPK-O0615/14/00, określił zwrot przez Uniwersytet środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich przyznanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr UDA-RPPK.01.03.00-18-001/10-00 z dnia 7 grudnia 2010 r. W dniu 4 lutego 2015 r. Uniwersytet złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej ww. decyzji. Po rozpatrzeniu tego wniosku, Zarząd decyzją z dnia 2 czerwca 2015 r. nr RPPK.IZ.UMWPK_-O0615/14/01, uchylił decyzję z dnia 13 stycznia 2015 r. oraz zobowiązał Uniwersytet do zwrotu kwoty 95 584,84 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, poprzez zwrot na wskazany w decyzji rachunek bankowy, a w zakresie obowiązku zwrotu kwoty 470,48 zł postępowanie umorzył. Decyzja stała się ostateczna. Wnioskiem z dnia 14 lipca 2015 r. Uniwersytet wystąpił do Zarządu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r. zarzucając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu stwierdził, że ww. decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa - podnosząc, iż warunki określone w dokumentacji siwz i ogłoszeniu były zbyt wygórowanymi warunkami podmiotowymi, naruszając przez to zasady konkurencyjności w kontrolowanym postępowaniu w trybie ustawy prawo zamówień publicznych. Nadto decyzja ta nie wskazuje, iż warunek ten faktycznie wpłynął na zmniejszenie ilości podmiotów zainteresowanych udziałem w postępowaniu, a przez to nie wskazano szkody bądź prawdopodobieństwa wystąpienia szkody w budżecie Unii Europejskiej. W ocenie Uniwersytetu, rażące naruszenie prawa w przedmiotowej sprawie polega na tym, iż Instytucja Zarządzająca orzekając o zwrocie, posłużyła się przy wydawaniu ww. decyzji dokumentem "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy Unii Europejskiej" (tzw. Taryfikator) i ograniczyła się do powołania określonego wskaźnika procentowego jako podstawy obliczenia środków podlegających zwrotowi. Tymczasem w opinii strony, nie sposób dokonywać ww. obliczeń w sposób mechaniczny, zasadą jest badanie wpływu określonego uchybienia na możliwość powstania szkody i jej wysokość. W sprawie pominięto całkowicie kwestię miarkowania, badania efektów osiągniętych przez beneficjenta z wykorzystaniem środków pomocowych, oraz pominięto całkowicie próbę wskazania zakresu potencjalnej szkody. Nadto, nie podjęto jakiejkolwiek próby badania rynku, potencjalnych wykonawców, oraz czy postawiony warunek faktycznie uniemożliwił udział w przetargu potencjalnemu wykonawcy dającemu gwarancję należytego wykonania zamówienia. Jednocześnie, beneficjent zarzucił, że w tym przypadku pominięto całkowicie uprawnienie do złożenia wniosku o kontrolę doraźną przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Decyzją z dnia 10 listopada 2015 r. nr 2/2015 - Zarząd odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r. W uzasadnieniu Zarząd wskazał, że w odniesieniu do decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r., kwestionowanej przez Uniwersytet w niniejszym postępowaniu, nie sposób mówić o wystąpieniu naruszenia prawa w jakimkolwiek zakresie. Niezależnie, że brak jest podstaw do twierdzenia o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa, podniesiono, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; zwanej dalej K.p.a.) wymaga stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Twierdzenia Uniwersytetu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zakończonej decyzją ocenianą w niniejszym postępowaniu, pozwala na inną ocenę stanu faktycznego, czy też przedstawianie odmiennych interpretacji przepisów prawa stanowiących podstawę kwestionowanej decyzji, nie znajduje powiązania z przesłankami nieważnościowymi określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W sprawie, brak podstaw do stawiania zarzutu działania organu bez podstawy prawnej, jak też oceny, że decyzja której unieważnienia dochodzi Uniwersytet rażąco narusza prawo. Niezależnie, od wyżej omówionych i ocenionych przesłanek, na których zidentyfikowanie pozwala treść wniosku Uniwersytetu, organ dokonał analizy pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ stwierdził, że brak jest także podstaw do twierdzenia, że w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 4-6 K.p.a. Stroną postępowania zakończonego decyzją ocenianą w tym postępowaniu był Uniwersytet, realizujący projekt finansowany ze źródeł zagranicznych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu. Organ wyjaśnił, że przesłanką stwierdzenia nieważności dotyczącą niewykonalności decyzji mogą być przypadki zarówno jej niewykonalności faktycznej, jak i prawnej. Powołując się na stanowisko WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. VII SA/Wa 1077/10 podał, że niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, uniemożliwiająca jej wykonanie, zaś niewykonalność prawna pojawia się wtedy gdy istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Taka sytuacja nie zachodzi w ocenianej sprawie. Nie sposób też twierdzić, że oceniana decyzja, w razie jej wykonania, wywołałaby czyn zagrożony karą. Wobec powyższego Zarząd wskazał, że żadna z przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 pkt 4-6 K.p.a. nie znajdzie zastosowania do decyzji ocenianej w niniejszym postępowaniu, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Nadto podał, że w stosunku do decyzji ocenianej w niniejszym postępowaniu brak podstaw do przyjęcia, że zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Reasumując stwierdził, że w odniesieniu do weryfikowanej decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r. nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. która uzasadniałaby stwierdzenie jej nieważności. Uniwersytet złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zarządu z dnia 10 listopada 2015 r., podtrzymując dotychczas stawiany zarzut dotyczący wydania decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r. z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Podał, że organ stwierdzając nieprawidłowość winien uzasadnić nałożenie na stronę korekty i zobowiązanie beneficjenta do zwrotu części przyznanego dofinansowania. Nałożenie korekt finansowych nie wynika z samego faktu naruszenia przez beneficjenta procedur, lecz z okoliczności, że takie działanie lub zaniechanie powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku. Dodał, iż podstawową metodą wymierzania korekt jest metoda dyferencyjna, natomiast dopiero w sytuacji gdy nie ma możliwości określenia wysokości powstałej szkody możliwe jest zastosowanie metody wskaźnikowej. Stwierdził, iż decyzja z dnia 2 czerwca 2015 r. nie została oparta o czynności zmierzające do wykazania, że działanie Uniwersytetu miało wpływ na wynik postępowania, a spowodowało powstanie szkody, bądź wystąpienie prawdopodobieństwa szkody. Zdaniem beneficjenta dokonana ocena miała charakter indywidualnego, uznaniowego działania organu administracji, co naruszyło zasady prawa administracyjnego. Podsumowując stwierdził, iż decyzja z dnia 2 czerwca 2015 r. nie spełnia łącznie wszystkich przesłanek art. 2 pkt 7 rozporządzenia (WE) 1083/2006, a tym samym nie było podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości będącej podstawą nałożenia korekty finansowej. Decyzją z dnia 2 lutego 2016 r. nr RR-XIII.1511.11.2015/01 - Zarząd Województwa Podkarpackiego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 10 listopada 2015 r. W uzasadnieniu Zarząd w zasadzie przedstawił analogiczne stanowisko jak w decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, sprowadzające się do stwierdzenia, że w odniesieniu do decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r., kwestionowanej przez Uniwersytet w niniejszym postępowaniu, nie sposób mówić o wystąpieniu naruszenia prawa w jakimkolwiek zakresie. Analogicznie jak w decyzji z dnia 10 listopada 2015 r. organ podał, że w sprawie nie ma podstaw do stawiania zarzutu działania organu bez podstawy prawnej, jak też stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w decyzji której unieważnienia dochodzi Uniwersytet. Nie istnieją także podstawy do twierdzenia, że w sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 4-6 K.p.a. Nadto powtórzono, że w odniesieniu do weryfikowanej decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r. nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. która uzasadniałaby stwierdzenie jej nieważności. W ocenie Zarządu złożony przez Uniwersytet wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja z dnia 2 czerwca 2015 r., której stwierdzenia nieważności żąda beneficjent, wydana została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i obowiązującej procedury. Przyjęte w tej decyzji stanowisko organu dotyczące nieprawidłowości i szkody w budżecie UE jest zgodne z prawem. Także rozstrzygnięcie dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 2 czerwca 2015 r. zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia 10 listopada 2015 r. jest prawidłowe. Uniwersytet Rzeszowski skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 2 lutego 2016 r. wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo oraz uchylenie decyzji Zarządu z dnia 2 czerwca 2015 r. jako naruszającej w sposób rażący obowiązujące przepisy prawa, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 77 § 1 K.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, podjęcie analizy stanu faktycznego, całkowite pominięcie faktu nie wykazania ani nawet nie uprawdopodobnienia w weryfikowanej decyzji szkody potencjalnej oraz związku jej z naruszeniem ustawy prawo zamówień publicznych, 2) art. 8 K.p.a. - zasady pogłębiania zaufania do organów państwa - przez swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, nie uwzględniając obowiązujących przepisów oraz reguł określonych przepisami prawa, 3) art. 2 pkt 7 i art. 60 oraz art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 - przez błędne uznanie, iż działanie beneficjenta skutkowało "nieprawidłowościami" w budżecie UE opierając się tylko i wyłącznie na taryfikatorze, a pomijając całkowicie zasady określone dla badania czy dane zachowanie jest nieprawidłowością, 4) art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 - organ nie rozważył wagi i charakteru stwierdzonego naruszenia, a tym samym podjął rozstrzygnięcie z pominięciem przedmiotowo istotnego i powszechnie obowiązującego przepisu prawa, 5) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia zaskarżonej decyzji wykazującego spełnienie warunków stosowania korekty, brak podstawy prawnej i faktycznej do dokonanego rozstrzygnięcia, a w szczególności nie wyjaśnienia charakteru i wagi stwierdzonego naruszenia prawa, oraz swobodne uznanie przez organ, iż w sprawie występuje podstawa do nałożenia korekty finansowej, 6) art. 12 § 1 K.p.a. przez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie. Zdaniem skarżącego organ całkowicie pomija przedstawiany stan faktyczny, uznając iż wydanie decyzji administracyjnej całkowicie pomijającej wymogi formalne tj. w przedmiotowej sprawie wykazanie szkody i podstawy prawnej opartej na prawie wspólnotowym nie stanowi przeszkody faktycznej do jej wydania. Badając ten fakt organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Nie zbadano, nie przeanalizowano i nie wyjaśniono w treści decyzji czy działanie skarżącego niesie za sobą wystąpienie szkody faktycznej czy potencjalnej, ani też nie podjęto prób jej wykazania bądź uprawdopodobnienia, 7) art. 7 K.p.a. w związku z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 przez przekroczenie zasady działania na podstawie instytucji uznania administracyjnego, wypływającego z brzmienia art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 tj. że stwierdzone naruszenie "mogłoby spowodować szkodę w budżecie", nie udowodnienie faktu, że w związku ze stwierdzonym uchybieniem mogłaby powstać realna szkoda oraz nie wykazanie w jakich konkretnych rozmiarach ta szkoda mogła zaistnieć, a tym samym wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i sprzecznej ze słusznym interesem strony, 8) art. 156 K.p.a. przez zaniechanie badania swojego działania w kontekście rażącego naruszenia obowiązującego prawa. W uzasadnieniu skarżący rozszerzył powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Podkarpackiego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 2 lutego 2016 r. nr RR-XIII.1511.11.2015/01. Zaskarżonym rozstrzygnięciem po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymano w mocy decyzję Zarządu z dnia 10 listopada 2015 r. nr 2/2015 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu z dnia 2 czerwca 2015 r., którą: uchylono decyzję z dnia 13 stycznia 2015 r. oraz zobowiązano Uniwersytet do zwrotu kwoty 95 584,84 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, a w zakresie obowiązku zwrotu kwoty 470,48 zł postępowanie umorzono. Poza sporem pozostaje fakt, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane po rozpatrzeniu wniosku Uniwersytetu o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu z dnia 2 czerwca 2015 r., a zatem organy rozpoznawały przedmiotową sprawę w trybie nadzwyczajnym. W istocie spór między stronami sprowadza się do oceny czy zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu z dnia 2 czerwca 2015 r. W ocenie skarżącego ww. decyzja kwalifikuje się do stwierdzenia jej nieważności z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, a nadto zawiera wadę powodującą jej nieważności z mocy prawa. Natomiast organy prezentowały stanowisko, że w odniesieniu do weryfikowanej decyzji nie zastała spełniona żadna z przesłanek, która uzasadniałaby stwierdzenie jej nieważności. W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać organom. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie kluczowe znaczenie ma art. 156 § 1 K.p.a., który określa enumeratywnie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z tą regulacją: organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przesłanki wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. stanowią zamknięty katalog przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja tej regulacji oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej, dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 K.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na: 1) stwierdzeniu nieważności decyzji lub 2) odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 K.p.a.) albo 3) stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 K.p.a.). Podkreślenia wymaga, że w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest dopuszczalna ocena innych zagadnień. W szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Natomiast tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy. Uniwersytet Rzeszowski we wniosku z dnia 14 lipca 2015 r. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa, tj. przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wyjaśnienia wymaga, że rażące naruszenie prawa, będące ciężką wadą decyzji, stwierdzone może być tylko, gdy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wykazane zostanie, że weryfikowana decyzja jest obarczona wadą o szczególnym ciężarze gatunkowym, a w wyniku stwierdzonego naruszenia prawa powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów praworządności. Trafnie organy zauważyły, że przepisy K.p.a. nie zawierają legalnej definicji "rażącego naruszenia prawa", choć jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa - istotny jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się - jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 1021/13). Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Istota nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji, o którym mowa w art. 156 K.p.a., wyraża się bowiem w tym, iż celem tego postępowania nie może być ponowne rozpoznawanie sprawy tak jak w postępowaniu zwykłym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Zatem zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. W kontekście wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. W świetle powyższych wywodów uznać należy, że badanie zarzutów Uniwersytetu dotyczących zaskarżonej decyzji wykracza poza zakres postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu z dnia 2 czerwca 2015 r. Sąd przychyla się do stanowiska organów, że argumentacja Uniwersytetu, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zakończonej decyzją objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, pozwala na inną ocenę stanu faktycznego, czy też przedstawianie odmiennych interpretacji przepisów prawa stanowiących podstawę kwestionowanej decyzji, nie znajduje powiązania z przesłankami nieważnościowymi określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że zarzuty skarżącego dotyczyły głównie zagadnień co do meritum sprawy, które mogą być stawiane na etapie postępowania w trybie zwykłym, a nie w trybie o stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast w zakresie spełnienia przesłanek stwierdzenia nieważności - skarżący ograniczył się do zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszenia prawa, i nie przedstawił dowodów, które uzasadniałyby wyeliminowanie kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego w oparciu o tę przesłankę. W niniejszej sprawie decyzja Zarządu z dnia 2 czerwca 2015 r. poddana została kontroli przez organy obu instancji pod kątem istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, a także przesłanki działania organu bez podstawy prawnej wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Niezależnie od tego organy zbadały również występowanie pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w pozostałych punktach art. 156 § 1 K.p.a. W związku z tym nie może zyskać akceptacji Sądu zarzut strony, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza obowiązujące przepisy prawa. Rekapitulując stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 2 czerwca 2015 r. nr RPPK.IZ.UMWPK_-O0615/14/01. W ocenie Sądu, ww. decyzja nie jest dotknięta taką wadą, która powodowałaby konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie jakiejkolwiek przesłanki zawartej w art. 156 § 1 K.p.a. Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło