I SA/Rz 299/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita- Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - oddala skargę - I SA/Rz 299/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie: k.p.a.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015, dalej w skrócie p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 17.07.2012 r. Burmistrz R. będący wierzycielem, wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na zobowiązaną "A" S.A. w N., obejmujący należności z tytułu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia na działce nr [...] w WL., wymierzonej decyzją z dnia [...].09.2009 r., nr [...]. Po przekazaniu ww. tytułu wykonawczego do realizacji, Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał mu klauzulę o skierowaniu do egzekucji. W dalszej kolejności, Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 24 VIII 2012r. zawiadomił zobowiązaną, iż na wniosek wierzyciela - Burmistrza R., w stosunku do majątku firmy zostaje wszczęta egzekucja celem dochodzenia ww. należności. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Spółce w dniu 3.09.2012r. W piśmie z dnia 4 września 2012 r. "A" SA (zwana dalej spółką), reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 2 p.e.a. w szczególności brak wymagalności obowiązku. W ocenie spółki spełnione zostały przesłanki określone w ww. przepisie ponieważ zobowiązana skutecznie złożyła odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...].07.2012 r., nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia [...].12.2009 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza R. o wymierzeniu ww. kary pieniężnej. Spółka wskazała również, że łącznie z odwołaniem złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniosła również, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie zawisła sprawa ze skargi "A" S.A. na postanowienie SKO z dnia [...].06.2012 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...].05.2012 r., nr [...]. Zobowiązana spółka stwierdziła, że fakt uwzględnienia złożonej skargi i odwołania skutkować będzie bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego. Z uwagi zaś na złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a następnie jego uwzględnienie, spełnią się przesłanki określone w art. 33 pkt 2 p.e.a. tj. brak wymagalności obowiązku egzekucyjnego. W związku z powyższym, w ocenie spółki, wszczęcie oraz prowadzenie egzekucji w świetle art. 33 pkt 2 p.e.a. jest niedopuszczalne. Po zwróceniu się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do Burmistrza R. o wypowiedzenie się w sprawie wniesionego zarzutu, wierzyciel, postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., nr [...] uznał zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną za nieuzasadnione. Stwierdził, że brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym może być przedmiotem zarzutu, gdy jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tego tytułu. Analiza treści wniesionych zarzutów nie wskazuje, by takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie. W szczególności nie ma znaczenia fakt wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego czy też skargi do WSA, na które powołuje się zobowiązana zwłaszcza, że dopiero wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skutkować będzie zaistnieniem przesłanki określonej w art. 33 pkt 2 p.e.a. Następnie Burmistrz R. podkreślił, iż decyzją z dnia [...].09.2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...].07.2012 r., nr [...]. Wierzyciel stwierdził, że nie jest skuteczna polemika zobowiązanego z decyzją Burmistrza R. z dnia [...].09.2009 r., nr [...]. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Na ww. postanowienie wierzyciela zobowiązana spółka złożyła zażalenie do SKO, które postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza R. z dnia [...] września 2012 r. Kolegium wskazało, że w aktualnym stanie sprawy nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie wstrzymujące wykonanie obowiązku nałożonego ww. decyzjami, jak również rozstrzygnięcie skutkujące pozbawieniem tego obowiązku wymagalności. Mając na względzie powyższe rozstrzygnięcia, organ I instancji stwierdził, że skoro w odniesieniu do zarzutów określonych w art.33 pkt 1-5 p.e.a. wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca, tym samym ograniczona została możliwość prowadzenia przez ten organ egzekucyjny postępowania wyjaśniającego, czy wystąpiły podstawy do uwzględnienia zarzutu. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania zarzutów, określonych w art. 33 pkt 2 p.e.a. tj. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. "A" S.A. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie: 1) art. 33 pkt 2 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a., poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zachodzą ku temu przesłanki, albowiem zostało złożone odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, 2) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia, podnosząc w uzasadnieniu argumentację zawartą w piśmie w przedmiocie zgłoszenia zarzutów. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej, opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy naprowadził, że stosownie do art. 34 § 1 p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, które w odniesieniu do zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do uwzględnienia zarzutu. Nie może więc podważyć wypowiedzi wierzyciela, gdyż wówczas musiałby przeprowadzić pełną kontrolę podstaw prawnych należności, na podstawie których wystawiono tytuł wykonawczy, do czego zgodnie z przepisami prawa nie jest uprawniony Zatem, skoro zobowiązana spółka oparła złożony zarzut na art. 33 pkt 2 p.e.a., wyrażone przez wierzyciela stanowisko jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Podniesiony zarzut braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym wymaga merytorycznej oceny tego obowiązku. Jednak, gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym (w niniejszej sprawie Burmistrza R.), organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 § 1 p.e.a. nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ odwoławczy podniósł więc, że merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku prowadziłoby do rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Skoro wierzyciel stwierdził, że nie nastąpiły zdarzenia mające wpływ na wymagalność obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny I instancji nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw powyższych zarzutów, zatem prawidłowo uznał je za bezzasadne. Odnosząc się do żądania spółki o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. W skardze na to postanowienie "A" S.A. z siedzibą w D. – N., reprezentowana przez adwokata T.U. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie: - art. 33 pkt 2 p.e.a., poprzez uznanie, że przesłanki określone w tym przepisie nie zostały spełnione w niniejszej sprawie, mimo, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji jest w sprawie niedopuszczalne, - art. 69 ust. 1 pkt 2 p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że nie zachodzi przesłanka określona w ww. przepisie, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz arbitralne przyjęcie, że zarzuty nie zostały uzasadnione, - art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez przekroczenie zasad orzekania na zasadach uznania administracyjnego i wydanie postanowienia sprzecznego z interesem strony. Skarżąca podniosła, że przesłanki z art. 33 pkt 2 p.e.a. zostały spełnione, gdyż spółka skutecznie zaskarżyła, (poprzez złożenie odwołania) decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza R. W dalszej kolejności skarżąca przytoczyła argumenty dotyczące zasadności zakwalifikowania ściętych drzew jako plantacji oraz konieczności prawidłowego ustalenia podmiotów, na które może być nałożona kara z powodu usunięcia drzew bez zezwolenia. Skarżąca wyjaśniła, że przed WSA w Krakowie zawisła sprawa ze skargi "A" S.A. na postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. Zdaniem skarżącej uwzględnienie skargi i odwołania skutkować będzie bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego. Zatem mając na względzie treść art. 33 pkt 2 p.e.a., w niniejszej sprawie wszczęcie egzekucji jest niedopuszczalne. Należy więc umorzyć postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 p.e.a. Skarżąca wskazała również na potrzebę przestrzegania w toku postępowania zasady prawdy obiektywnej wrażonej w art. 7 k.p.a. a także na konieczność stosowania regulacji, zawartych w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga jest bezzasadna. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne, w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez Burmistrza R. w dniu [...] lipca 2012r. o nr [...], dotyczący administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia, nałożonej decyzją Burmistrza R. z dnia [...] września 2009r. nr [...]. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem Spółki, iż na wniosek wierzyciela w stosunku do niej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne został jej doręczony w dniu 3 września 2012 r. W piśmie z dnia 4 września 2012 r. Spółka złożyła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności brak wymagalności obowiązku. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym również na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedz wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego - art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Burmistrz R. postanowieniem z dnia [...] września 2012r. nr [...] uznał zarzuty zgłoszone przez Spółkę za nieuzasadnione. Stwierdził, że brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym może być przedmiotem zarzutu, gdy jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tytułu wykonawczego. Analiza treści wniesionych zarzutów nie wskazuje, by takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie. W szczególności nie ma znaczenia fakt wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego czy też skargi do WSA, na które powołuje się Spółka, zwłaszcza, że dopiero wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135, poz. 1270 ze zm.) skutkować będzie zaistnieniem przesłanki określonej w art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak wynika z przedstawionych wyżej przepisów, wypowiedź wierzyciela była dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wobec powyższego związania stanowiskiem wierzyciela, organ egzekucyjny nie był uprawniony do badania istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu oraz ich zasadności. Rozpoznanie zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym określonego w art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga wkroczenia w sferę merytorycznej oceny obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zauważyć należy, że postanowienie Burmistrza R. z dnia [...] września 2012r. znak [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela odnośnie wniesionych zarzutów, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012r. sygn. akt [...], które zostało doręczone i stało się ostateczne. W związku z powyższym niezasadny okazał się zarzut zawarty w skardze odnośnie naruszenia art. 33 pkt 2 i 69 ust. 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ubocznie należy stwierdzić, że postępowanie uruchomione wnioskiem o wstrzymanie wykonania wyżej opisanej decyzji Burmistrza R. z dnia [...] września 2009r., nie zakończone pozytywnym skutkiem w dacie wydania zaskarżonego w skardze postanowienia jak i fakt odwołania się od przedstawionej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012r. nie powodują, że zaistniał brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Natomiast merytoryczne zarzuty zawarte w skardze kwestionujące w zasadzie zasadność decyzji Burmistrza R. z dnia [...] września 2009r., jak i pozostałych odnoszących się do niej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie nie mogły odnieść skutku. Nie można było również przyjąć, aby organy w jakikolwiek sposób naruszyły prawo procesowe w postaci wskazanych w skardze przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa. Zważywszy na powyższe ponieważ organy nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego, skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 ppsa.