I SA/Rz 30/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-05-07

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował sankcje w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uwzględniając warunki terenowe (śnieg) i zarzuty strony dotyczące przebiegu kontroli?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo przeprowadził kontrolę i ustalił stan faktyczny, pomimo zalegającej pokrywy śnieżnej, ponieważ stwierdzone uchybienia (zadrzewienia, zakrzewienia, brak pozostawienia nieskoszonej powierzchni) były widoczne i mogły zostać ujawnione. Zarzuty strony dotyczące braku uprawnień inspektorów, sposobu przeprowadzenia kontroli i braku możliwości czynnego udziału nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.D. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022, ale z nałożoną sankcją i pomniejszeniem płatności. Kontrola wykazała rozbieżności między danymi we wniosku a stanem faktycznym, w tym powiększenie lub zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania oraz brak przestrzegania wymogu pozostawienia nieskoszonej powierzchni. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące uprawnień inspektorów, możliwości czynnego udziału w postępowaniu oraz prawidłowości przeprowadzenia kontroli w warunkach zimowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2023 r., nr 9009-2023-002262 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok oddala skargę. I SA/Rz 30/24 UZASADNIENIE Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dyrektor) decyzją z 23 listopada 2023 r. nr 9009-2023-002262 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (kierownika) z dnia 27 lipca 2023 r. nr 0180-2023-006050 w sprawie przyznania J. D. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022. Decyzją kierownika z 27 lipca 2023 r. przyznano stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2022 w łącznej wysokości [...] zł, w tym wariant 4.3 - murawy w wysokości [...] zł oraz wariant 4.5 - półnaturalne łąki świeże w wysokości [...] zł. Nałożono także sankcję w wysokości [...] zł. Jednocześnie ustalono obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że 14 kwietnia 2022 r. J. D.złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 r. We wniosku ubiegał się o przyznanie płatności w ramach wariantu 4.3 - murawy oraz wariantu 4.5 - półnaturalne łąki świeże. W dniach 13-22 grudnia 2022 r. w jego gospodarstwie została przeprowadzona kontrola na miejscu typowana metodą losową w zakresie działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W jej wyniku stwierdzono rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku o przyznanie płatności a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli. Po otrzymaniu kopii raportu rolnik złożył pisemne zastrzeżenia do wyników w nim zawartych. Organ wyjaśnił nadto, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. W ramach wniosku o płatność wzięto pod uwagę raport z czynności kontrolnych i zamieszczone uwagi. Dla każdej działki rolnej, dla której stwierdzono nieprawidłowość był przypisany kod nieprawidłowości DR52, tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania. Kod ten jest nadawany, gdy wartość powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu może ulec zmianie w wyniku czynności podejmowanych przez ARiMR w ramach obsługi wniosku o płatność. Kod DR52 stosuje się gdy zasięg istniejącego pola zagospodarowania powiększył się lub zachodzi konieczność utworzenia nowego pola zagospodarowania. Dla działek zastosowany został również kod nieprawidłowości DR53, tj. stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania. Jest on nadawany, gdy wartość powierzchni stwierdzonej w kontroli na miejscu może ulec zmianie w wyniku czynności podejmowanych przez ARiMR w ramach obsługi wniosku o płatność. Kod DR53 stosuje się gdy zasięg istniejącego pola zagospodarowania zmniejszył się lub zachodzi konieczność utworzenia nowego pola zagospodarowania. Organ pierwszej instancji dokonał porównania załączników graficznych do deklarowanych działek ustalając powierzchnie, która została zadeklarowana w ramach złożonego wniosku z pomiarem wykonanym podczas czynności kontrolnych udokumentowanym na szkicu kontrolowanej działki i na tej podstawie dokonał ustaleń. Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił nieprawidłowości wraz z kodem w odniesieniu do poszczególnych działek. Wskazał, że w trakcie przeprowadzonej kontroli z uwzględnieniem wyników z kontroli na miejscu stwierdzono w wariancie 4.3 powierzchnię użytkowaną rolniczo na pow. 30,62 ha z deklarowanej 33,70 ha. W wariancie 4.3 wykluczono z płatności powierzchnię 3,08 ha. Dla działki rolnej A1, B1, D1, F1, J1, U1, V1 zastosowano m. in. kod nieprawidłowości DR13+ tj. deklarowana powierzchnia działki jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz kod nieprawidłowości DR52 i DR53. Z kolei w wariancie 4.5 - półnaturalne łąki świeże stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo na pow. 4,25 ha z deklarowanej 4,94 ha. Wobec powyższego w wariancie 4.5 wykluczono z płatności powierzchnię 0,69 ha. Dla działki rolnej C1, M1, O1, Q1, R2, T1 zastosowano m. in. kod nieprawidłowości DR13+ tj. deklarowana powierzchnia działki jest większa od powierzchni stwierdzonej oraz o kod nieprawidłowości DR52 i DR53. Ponadto w ramach wariantu 4.5 - półnaturalne łąki świeże w trakcie kontroli stwierdzono brak przestrzegania wymogu, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 5 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.; dalej: rozporządzenie z 18 marca 2015 r.), oraz zastosowano kod nieprawidłowości R_4-5_11 - Rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej. Nieprawidłowość objęła działkę rolną L1, gdzie powierzchnia nieskoszona działki wynosiła 23,85%. Organ ustalił powierzchnię do której przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach deklarowanych wariantów i dokonał jej obliczenia, uwzględniając § 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. W zakresie wariantu 4.3. - murawy powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 33,70 ha, a powierzchnia stwierdzona wynosiła 30,62 ha. Tym samym powierzchnia wykluczona w wariancie to 3,08 ha. Stawka płatności w wariancie 4.3 do 1 ha zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. wynosiła 1 5003,00 zł/ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 4.3 a powierzchnią stwierdzoną w ramach kontroli administracyjnej na miejscu wynosi 10,06%. Ustalono, że płatność w ramach tego wariantu wynosi [...] zł, przy czym uwzględniono pomniejszenie płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności. Z kolei w wariancie 4.5 - półnaturalne łąki świeże powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 4,94 ha, a powierzchnia stwierdzona 4,25 ha. Tym samym powierzchnia wykluczona w wariancie to 0,69 ha. Stawka płatności w wariancie 4.5 do 1 ha zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. wynosiła 1 114,00 zł. Procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 4.5 w czasie kontroli wynosi 16,24 %. Płatność w ramach tego wariantu wynosi [...] zł, przy czym uwzględniono pomniejszenie płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności. Organ wyjaśnił, że kwota przyznanej płatności została pomniejszone ze względu na brak przestrzegania wymogów odnośnie działki rolnej L1 poprzez zastosowanie kodu nieprawidłowości R_4_5_11 Rolnik przestrzega pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej. Dyrektor zaznaczył, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne i obejmuje zobowiązanie wariant 4.5 - półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 15 marca 2020 r. na powierzchnię równą 4,94 ha oraz zobowiązanie wariant 4.3 - murawy podjęte w dniu 15 marca 2020 r. na powierzchnię 33,71 ha. W trakcie przeprowadzonego postępowania w sprawie przyznania płatności stwierdzono, że nie spełniono wymogów z § 33 ust. 3 rozporządzenia z dnia 18 marca 2015 r. na powierzchni 1,24 ha. W przypadku zobowiązania lub płatności wieloletnich cofnięcie w oparciu o kryteria określone w § 33 ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na danę operację i w związku z tym kwota kary wynosi [...] zł. W konsekwencji z uwzględnieniem przepisów wykonawczych stronie przyznano płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2022 w wysokości [...] zł, pomniejszając płatność o kwotę [...] zł w wariancie 4.5 i nakładając sankcję w wysokości [...] zł oraz w wariancie 4.3 w wysokości [...] zł, pomniejszając płatność o kwotę [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego decyzja kierownika w kwestii przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 oraz nałożonych sankcji jest prawidłowa i spójna z przepisami. Odnosząc się do zarzutów odwołania dyrektor podkreślił, że kontrola na miejscu w gospodarstwie strony została przeprowadzona w dniach 13-22 grudnia 2022 r. metodą inspekcji terenowej przez inspektorów, którzy posiadali wiedzę i uprawnienia w tej materii. W raporcie z czynności kontrolnych wskazano do każdej kontrolowanej działki powierzchnię stwierdzoną wraz z kodami nieprawidłowości, jakie zostały przypisane do poszczególnej działki rolnej. Raport z kontroli pozwala na określenie zakresu i sposobu użytkowania działek ewidencyjnych, deklarowanych w programie rolno-środowiskowo-klimatycznym, na których zastosowano zmniejszenia, a które zostały zadeklarowane przez producenta rolnego do płatności. Raport, załączone do niego zdjęcia oraz wykonane szkice nie budzą wątpliwości co do ich rzetelności. Zdaniem dyrektora brak jest dowodów mogących skutecznie zakwestionować prawidłowość kontroli na miejscu. Kierownik Biura Kontroli na miejscu wskazał, że 16 grudnia 2022 r. dokumentacja przyrodniczo-siedliskowa została udostępniona osobom kontrolującym i na jej podstawie oraz dokumentacji w zakresie deklaracji złożonej we wniosku na 2022 r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w gospodarstwie. Kontrolerzy uwzględnili obszar, gdzie były powierzchnie niekoszone zalecane przez eksperta przyrodniczego i doradcę rolnośrodowiskowego w wariancie 4.3 i 4.5, a podczas kontroli wyłączony został jedynie teren zadrzewień i wieloletnie zakrzaczenia o wielkości pow. 2m, które są wynikiem wieloletnich zaniedbań w koszeniu głównie obrzeży działek lub wynikiem błędnej deklaracji. Co do warunków pogodowych, w tym okrywy śnieżnej występującej na kontrolowanych działach stwierdzono, że nie miały one wpływu na negatywne dla wnioskodawcy ustalenia kontroli, czy też uniemożliwiałyby przeprowadzenie kontroli. Wobec nieuwzględnienia zastrzeżeń składanych odnośnie kontroli na miejscu raport z czynności kontrolnych stał się urzędowym stwierdzeniem zawartych w nich informacji i stał się podstawą uczynienia ustaleń faktycznych przez organy. Z kolei strona nie przedstawiła stosownych dowodów, które mogłyby skutecznie zanegować określony stan faktyczny na działkach rolnych. Organ odwoławczy podkreślił, że z płatności nie zostały wykluczone powierzchnie całych działek rolnych z tytułu nie koszenia tego terenu w roku 2022, nie została również wykluczona powierzchnia niskich zakrzaczeń czy też pojedynczych niskich drzewek wystających poza okrywę śnieżną. Z kolei w zakresie nieuczestniczenia strony w czynnościach kontrolnych w terenie dyrektor wyjaśnił, że organy nie mają obowiązku powiadamiania o zamiarze przeprowadzenia kontroli i zagwarantowania stronie uczestnictwa w czynnościach kontrolnych. Przeprowadzenie kontroli bez udziału strony nie dyskredytuje jej wyników, co wynika z art. 25 rozporządzenia nr 809/2014 i art. 37 ust. 4 ustawy o płatnościach. Ani powiadomienie o kontroli, ani obecność rolnika przy kontroli nie jest warunkiem ważności jej wyników. Istotne znaczenie ma doręczenie raportu z czynności kontrolnych. Brak jest zasadności ponownego określenia stanu faktycznego, a tym samej powierzchni kwalifikowanej do płatności w drodze kontroli na miejscu, ponieważ złożenie przez stronę zastrzeżeń co do kontroli na miejscu spowodowało, że Biuro Kontroli na Miejscu dokonało ponownego zweryfikowania powierzchni ustalonej podczas kontroli w terenie pod kątem powierzchni maksymalnego obszaru kwalifikowanego, które jak wynika z akt sprawy nie wymagało przeprowadzenia kontroli na miejscu. Odnośnie dołączonej przez stronę dokumentacji fotograficznej w postaci zdjęć do działek rolnych organ odwoławczy stwierdził, że zdjęciach nie został wskazany punkt z którego wykonano zdjęcia, na ich podstawie organ nie jest w stanie stwierdzić jakich działek dotyczą, a zdjęcia nie są opatrzone datą wykonania. Zatem nie jest możliwe uznanie, że na zdjęciach faktycznie przedstawione są sporne działki w określonym miejscu i czasie. Zdjęcia wykonano 10 miesięcy po czynnościach kontrolnych i nie mogą one stanowić kontrdowodu do ustaleń kontroli na miejscu. Dlatego dyrektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję J. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 47 ust. 1-3 ustawy o PROW poprzez wadliwe uznanie, że inspektorzy przeprowadzający kontrole w dniach 13-22 grudnia 2022 r. posiadali wiedzę uprawnienia w materii przeprowadzania kontroli w gospodarstwie skarżącego, a tym samym stosowne upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podczas gdy mi jako skarżącemu nigdy nie przedstawiono stosownych upoważnień do prowadzenia kontroli przez inspektorów, a z pewnością nie miało to miejsca w miejscu mojego zamieszkania w dniu 16 grudnia 2022 r. - art. 47 ust. 4 pkt. 3 ustawy o PROW poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że inspektorzy terenowi byli uprawnieni m. in. w dniu 16 grudnia 2022 r. do przeprowadzenia kontroli w miejscu zamieszkania skarżącego tj. w C. D. [...] w zakresie wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczenia tych dokumentów - art. 27 ust. 1 pkt. 4 ustawy o PROW poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a to poprzez niezawiadomienie skarżącego o dacie inspekcji terenowej na gruncie, którego dotyczy program 2014-2020; 2. przepisów postępowania: - art. 68 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia o raport z kontroli, który nie spełnia wymogów określonych w przepisach dotyczących PROW 2014-2020 - art. 7 Konstytucji oraz art. 7, 8, art. 75 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w zakresie przeprowadzenia wizji lokalnej konfrontacji skarżącego z inspektorami w celu ustalenia stanu faktycznego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a dotyczące przebiegu kontroli w dniach 13-22 grudnia 2022 r. - art. 7 k.p.a. przez wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej nakazującej, by organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji kierownika w zakresie w jakim odnosi się ona pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł co do wariantu 4.3 - murawy oraz pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł co do wariantu 4.5 - półnaturalne łąki świeże oraz nałożenia sankcji w wysokości [...] zł W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie są zasadne zarzuty Rolnika dotyczące sposobu przeprowadzenia kontroli czy odnoszące się do osób, które ją przeprowadzały, sposobu przeprowadzenia i umożliwienia rolnikowi udziału w kontroli. Podstawą oceny tych zarzutów musi być protokół kontroli, jako dokument urzędowy dokumentujący przebieg tych czynności przeprowadzonych przez pracowników Agencji. Z protokołu tego wynika mianowicie, że Rolnik został powiadomiony o kontroli telefonicznie w dniu 12.12.2022 r. zaś osobą powiadomioną była A. D.F.( pełnomocnik Rolnika ). Z zapisu tego wynika zatem, że zarzuty w tym zakresie nie polegają na prawdzie. Odrębną kwestia jest uczestniczenie przez rolnika w kontroli. Oczywiście może on w niej uczestniczyć, jeżeli został o niej powiadomiony, jednak jego uczestnictwo nie stanowi wymogu koniecznego do przeprowadzenia kontroli. Jeżeli rolnik nie zdecyduje się na udział w czynnościach kontrolujących na miejscu, to mogą oni przeprowadzić kontrole bez jego udziału. Nie wstrzymuje to przeprowadzenia kontroli. To kontrolujący wybierają miejsce i czas przeprowadzenia kontroli. W sprawie jej przeprowadzenia Rolnik złożył odwołanie od "raportu z kontroli na miejscu ", zaś organ opisał w odpowiedzi ( pismo z dnia 28.03.2023r. ) okoliczności i przyczyny dla których Rolnik nie wziął udziału w kontroli. Podał mianowicie, że aktualnie skarżący miał powoływać się na swój wiek, przebyty zabieg chirurgiczny, a także warunki na gruncie, co w jego ocenie miało uniemożliwiać mu uczestniczenie w kontroli. W takiej sytuacji faktycznej organ nie naruszył przepisów prawa dotyczących warunków przeprowadzenia kontroli. Rolnik wiedział o jej przeprowadzeniu, udostępnił materiały do niej, a następnie zdecydował o nieuczestniczeniu w czynnościach na gruncie. Przepis art. 27 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz.U.2023.2298 t.j ) wskazuje, że organ zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uprawnienie stron nie oznacza jednak ich prawa do utrudniania lub uniemożliwiania kontroli, w szczególności poprzez nieuzasadnione żądanie przełożenia terminu kontroli. Organ w pewnych okolicznościach nie musi nawet zawiadamiać rolnika o samej kontroli ( art. 25 rozporządzenia 809/2014 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności Dz.U.UE.L.2014.227.69 przewiduje możliwość zawiadomienia rolnika ). Zawiadomienie rolnika może zatem nastąpić i nie jest naruszeniem prawa przystąpienie do kontroli, jeżeli rolnik nie wykazuje swojej obecności przy niej. Organ umożliwił rolnikowi wypowiedzenie się co do wyników kontroli i rozpatrzył jego zarzuty co do samego protokołu z kontroli. Rolnik został też pouczony o możliwości żądania uzupełnienia prowadzonego postępowania. Mógł on uczestniczyć w każdej fazie tego postępowania. Działanie inspektorów Agencji nie naruszyło praw rolnika jako strony tego typu postępowania. Nie są również zasadne zarzuty rolnika w tej części w której kwestionuje on uprawnienia i wiedzę inspektorów kontrolujących do przeprowadzenia takich czynności. W protokole kontroli na stronie pierwszej są te osoby wymienione i wskazane zostały ich identyfikatory PROW. Nie zasługują na uwzględnienie dalsze zarzuty dotyczące braku uprawnień kontrolujących, jak też okazania upoważnień. Skarżący nie podnosił bowiem takich zarzutów w piśmie stanowiącym odwołanie od wyników kontroli. Wskazał w nim tylko, że był obecny przy fotografowaniu dokumentów. Dokumenty te udostępnił osobiście. Z tych zapisów wynika, że w tamtym momencie nie podnosił nie okazania upoważnień do kontroli, jak także nie kwestionował uprawnienia kontrolujących, wprost nazywając ich w piśmie kontrolującymi. Podnosił jedynie, że nie wiedział iż została przeprowadzona kontrola na miejscu, co jednak w świetle pisma organu powołanego powyżej nie jest wiarygodne. Trudno przyjąć, że inspektorzy przebywając u niego w domu nie poinformowali go o przeprowadzeniu kontroli, która przecież polega na wykonaniu takich właśnie pomiarów. Skarżący jako rolnik uczetstniczący w wielu programach rolnośrodowiskowych posiada wiedzę odnośnie tego na czym polega kontrola na miejscu. Sąd zatem nie znalazł podstaw do przypisania organowi naruszenia prawa procesowego przy samym prowadzeniu kontroli. Nie stanowią także w ocenie sądu naruszenia przepisów prawa procesowego oraz w konsekwencji materialnego czas i sposób przeprowadzenia kontroli. Organ w zaskarżonej decyzji szczegółowo opisał stan działek skarżącego z odniesieniem się do obu podjętych wariantów zobowiązania rolnośrodowiskowego i aktualnie istnieje tylko zagadnienie możliwości prawidłowego ustalenia tych okoliczności przez kontrolujących na miejscu przy uwzględnieniu istniejących warunków naturalnych zwłaszcza z uwagi na zalegającą pokrywę śniegową. Fakt zalegania śniegu w czasie prowadzonych kontroli jest widoczny na wszystkich fotografiach załączonych do akt sprawy jako dowody z przeprowadzonej kontroli. Sam ten fakt nie jest jednak okolicznością apriorycznie wykluczającą możliwość przeprowadzenia kontroli. Pomimo zalegania pokrywy śnieżnej kontrolujący mogą bowiem ujawnić tego typu uchybienia przy realizowaniu zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, które są widoczne pomimo tego typu warunków. W przedmiotowej sprawie kontrolujący zakwestionowali obszar upraw w części wariantu 4.3 – Murawy na powierzchni 3,08 ha oraz w wariancie 4.5 półnaturalne łąki świeże na powierzchni 0,69 ha. W decyzji szczegółowo opisano wielkość zadeklarowaną poszczególnych działek rolnych i wielkość powierzchni użytkowanej rolniczo. W ocenie sądu rodzaj stwierdzonych uchybień był tego rodzaju, że mogły zostać one stwierdzone pomimo zalegającej pokrywy śnieżnej. Jak bowiem wskazały to organy przyczyną pomniejszenia płatności był fakt zadrzewienia i zakrzewienia części działek oraz brak pozostawienia części nieskoszonej w wielkości większej niż wymagana . W tym miejscu należy wskazać, że sąd administracyjny nie dokonuje w trakcie prowadzonego postępowania własnej oceny dowodów, a jedynie dokonuje oceny postępowania organów administracji w zakresie jakości postępowania dowodowego, w której to ocenie mieści się także poprawność – zgodność z przepisami prawa oceny zgromadzonych przez organ odwodów pod względem ich wiarygodności ale także prawidłowości ustalonych na podstawie zgromadzonych dowodów faktów. Zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd dokonuje zatem kontroli czy organ rozpatrzył cały materiał dowodowy, jak także czy zasadnie uznał, że dana okoliczność została udowodniona. Oczywiście oceny dowodów organ musi dokonać zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. W przedmiotowej sprawie organ dysponował dowodami w postaci czynności kontroli na miejscu, wykonanymi w czasie tych czynności fotografiami. W ocenie sądu nie naruszył organ prawa procesowego w tym zakresie uznając, że materiał ten daje podstawy do przyjęcia, że na zgłoszonych do płatności działkach znajdowały się zakrzewienia i zadrzewienia o wys. ok. 2 metrów pomimo zalegającej pokrywy śnieżnej. Pokrywa ta, która w pełni zakrywała ziemię nie uniemożliwiała bowiem ujawnienie tego typu faktów. Na wykonanych fotografiach są widoczne zadrzewienia i zakrzewienia o wysokości przekraczającej znacznie lub bardzo znacznie wysokość pokrywy śnieżnej. Fakt zatem występowania takiej pokrywy nie uniemożliwiał inspektorom ujawnienia okoliczności, które stały się podstawą do zmniejszenia powierzchni użytkowanej rolniczo. Podobne spostrzeżenie należy odnieść do stwierdzonych uchybień powierzchni nieskoszonej. Na zdjęciach dokumentujących to uchybienie widoczna jest różnica w pokrywie śnieżnej na części skoszonej i nieskoszonej. Na tej drugiej widoczne są wystające ponad pokrywę śniegu części roślin . Na podstawie uzyskanych dowodów inspektorzy mogli zatem dokonać ustalenia powierzchni nieskoszonej. W trakcie prowadzonego postępowania dowodowego nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Pomimo zalegającego śniegu inspektorzy zgromadzili dowody wskazujące na zaistniałe uchybienia. Konsekwencją stwierdzonych uchybień było orzeczenie organu o pomniejszeniu dopłat i zastosowaniu sankcji w sposób szczegółowo w decyzji opisany. W skardze nie skierowano zarzutów przeciwko dokonanym tam obliczeniom, więc wystarczające będzie stwierdzenie, że są one prawidłowe i nie naruszają prawa. W konsekwencji sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło