I SA/Rz 301/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2009 rok - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. S.S. (dalej skarżący/wnioskodawca) wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się na piśmie o zwolnienie od uiszczenia tej opłaty sądowej, a następnie na formularzu PPf o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że nie pracuje, jest aplikantem pozaetatowym notarialnym w P., gdzie wynajmuje mieszkanie. Dochody z 19 hektarowego gospodarstwa są niewielkie, dlatego w utrzymaniu skarżącemu pomagają rodzice. Jako dane, które składający oświadczenie uważa za istotne podał, że koszty utrzymania mieszkania w P. wynoszą miesięcznie 1200 zł, 20.000 zł to roczne koszty prowadzenia gospodarstwa, przy czym na 30.000 zł rocznie skarżący określił swoje dochody z tegoż gospodarstwa oraz, że rodzice ponoszą kwotę 1.000 zł na pozostałe koszty utrzymania skarżącego. Jako jedyny majątek skarżący wskazał gospodarstwo rolne o pow. ok. 19 ha. Wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący przemilczał. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Skarżący domaga się zastosowania w jego sprawie instytucji prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie następuje, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Aby wyeliminować wszelkie wątpliwości co do faktycznej sytuacji finansowej wnioskodawcy, został on wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, czego do dnia rozpoznania wniosku nie uczynił. Podkreślić należy, że to na wnoszącym o prawo pomocy spoczywa inicjatywa i ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z dobrodziejstwa instytucji prawa pomocy. W postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych badaniu podlega przede wszystkim konkretna sytuacja majątkowa i życiowa wnoszącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, dlatego powinien on przytaczać na poparcie swoich argumentów dane i informacje, m.in. na temat swojej sytuacji życiowej i majątkowej, a w przypadku, gdy korzysta z pomocy osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym - poza informacjami o stanie majątkowym tych osób – również rodzaj oraz wielkość wsparcia. W rozpoznawanej sprawie kwestie związane z sytuacją materialną skarżącego, pomimo wezwania, nie zostały przez niego wyjaśnione. Co istotne jest również w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, ani referendarz sądowy ani sąd nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień. Rozpoznający wniosek podziela również pogląd wyrażany w literaturze, że art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zaś brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń, musi mieć wpływ na dokonaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, W-wa 2007, wyd. 1 , s. 244). Niezastosowanie się do wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. i brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień, pozbawia możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. II OZ 235/06, www. nsa.gov.pl). Zatem niewykonanie wezwania, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie należy potraktować jako niewykazanie przez skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.