I SA/Rz 301/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-06-22
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję administracyjną, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową i dochodową?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przyznaje się wyjątkowo, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie sytuacja materialna skarżącego, w tym jego dochody i majątek, nie uzasadnia zwolnienia od kosztów, ponieważ uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej nie przekracza jego możliwości finansowych.Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z marca 2010 r. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, której łączne dochody brutto wynoszą 3 559,72 zł miesięcznie. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 20 ha oraz prawo do lokalu mieszkalnego. Wydatki obejmują koszty utrzymania mieszkania, aplikacji notarialnej i studiów doktoranckich. Skarżący twierdzi, że gospodarstwo nie przynosi dochodów z powodu konieczności zatrudniania siły najemnej.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku S. S. o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2010 r., nr (...), w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2011 r. S. S. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2010 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a źródło ich utrzymania stanowi wynagrodzenie ze stosunku pracy, w wysokości 1339,72 zł brutto miesięcznie (skarżący) i 2 220 zł brutto miesięcznie (małżonka skarżącego). Ich majątek stanowią natomiast, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego skarżącego, nieruchomości rolne o pow. 20 ha oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, położonego w Poznaniu, o pow. ok. 50 m 2.
Co zaś się tyczy ponoszonych wydatków, we wniosku podano, że koszt utrzymania wyżej wymienionego mieszkania wynosi ok. 1000 zł miesięcznie. Skarżący dodał również, że opłaca koszty odbywanej przez siebie aplikacji notarialnej, które wynoszą ok. 5 500 zł rocznie i koszty studiów doktoranckich, w wysokości 4000 zł rocznie.
Niezależnie od powyższego S. S. stwierdził również, że prowadzone przez niego gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów, ponieważ, w związku z brakiem odpowiednich maszyn, musi zatrudniać siłę najemną.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że przyznanie tego prawa winno mieć charakter wyjątkowy i znajdować zastosowanie jedynie w sytuacjach, w których stronie o nie stronie wnioskującej grozi pozbawienie środków do życia, w sytuacji nieuwzględnienia jej wniosku. Wówczas to, mając na uwadze zapewnie stronie prawa do sądu, koszty postępowania w całości lub w części pokrywane są ze środków budżetowych, co w praktyce oznacza przerzucenie ich na podatników.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jednak przyjąć, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych, ponieważ wysokość dochodów w jego gospodarstwie domowym (3 559,72 zł brutto miesięcznie), jak również jego stan majątkowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem go środków koniecznego utrzymania. W tym miejscu należy również zauważyć, że koszty sądowe od których domaga się on zwolnienia sprowadzają się w praktyce do wpisu od skargi kasacyjnej, w wysokości 100 zł, której uiszczenie nie przekracza jego możliwości finansowych.
Mając więc na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło