I SA/Rz 301/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-07-20

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Przedłożone dokumenty nie odzwierciedlały pełnej sytuacji materialnej, a oświadczenie skarżącego uznano za niewiarygodne. W związku z tym odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Skarżący podał, że jest bezrobotny, jego rodzina utrzymuje się z dochodu żony z umowy zlecenia oraz sporadycznej pomocy rodziców. Do wniosku dołączono dokumenty dotyczące sytuacji materialnej, jednak sąd uznał je za niewystarczające do pełnego obrazu sytuacji, wskazując m.in. na niezadeklarowane zadłużenie hipoteczne i pożyczki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. J. G. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego, zwrócił się o prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał, że jest bezrobotny, w 2010 r. wraz z żoną osiągnął dochód ok. 3.500 zł, obecnie zamieszkuje u ojca, który pomaga małżonkom w utrzymaniu rodziny; mają oni bowiem troje małoletnich dzieci na utrzymaniu. Rachunki bankowe wykazują saldo ujemne albo utrzymywany jest stan zerowy. Jedynym dochodem rodziny według oświadczenia jest kwota ok. 1620 zł brutto z tytułu umowy zlecenia wykonywanej przez żonę skarżącego. Z formularza wynika, że nikt z członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada jakiegokolwiek majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych czy zasobów pieniężnych. Do wniosku załączono kserokopie list rachunków depozytowych banku [...] obojga małżonków, umowy zlecenia, zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego o danych z zeznania podatkowego za 2010 r. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie dot. stanu majątkowego, pełnomocnik skarżącego doradca podatkowy poinformował, że skarżącemu pomagają rodzice, którzy pobierają świadczenia (1172,34 zł i 1331,93 zł). Pomoc ta polega na udostępnienie domu rodzinie skarżącego oraz sporadycznie wyżywienie (obiady). Żona skarżącego zawiesiła działalność gospodarczą i jej dochodami obecnie jest wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia, średni dochód roczny z tytułu dzierżawienia przez skarżącego gospodarstwa rolnego od gminy wynosi ok. 2000 zł. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami organ podatkowy dokonał zabezpieczenia posiadanych przez skarżącego pojazdów mechanicznych: samochodu dostawczego marki Opel Movano o wartości 15.000 zł, samochodu Chrysler o wartości ok. 32.000 zł i skutera o wartości ok. 1000 zł. Do oświadczenia nadesłano kserokopie potwierdzenia informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej przez żonę skarżącego, wydruku kwot pobieranych świadczeń, wyciąg z jednego rachunku bankowego z saldem ujemnym, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika, zarządzenia zabezpieczeń. Rozpoznając sprawę referendarz sądowy zważył, co następuje: Skarżący zawnioskował o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. Art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., warunkuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w takim zakresie od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte przez ustawodawcę określenie "gdy osoba ta wykaże" wskazuje, że rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę, która w takiej sytuacji powinna przedstawić argumentację potwierdzającą, że wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów odbyłoby się z uszczerbkiem dla utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący z własnej inicjatywy, a także na wezwanie przedłożył dokumenty obrazujące jego sytuację materialną, aczkolwiek zdaniem rozpoznającego wniosek, nie jest to pełny obraz tejże sytuacji. Świadczyć o tym może choćby cel ubiegania się o zaświadczenie od naczelnika urzędu skarbowego (wielkość podatku należnego od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej), tj. jak wynika z zaświadczenia: "w celu przedłożenia w sprawie świadczenia KRUS". Skarżący przemilczał kwestię związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej na własny rachunek, przedkładając jedynie dokument potwierdzający zawieszenia prowadzenia działalności przez żonę. Jest ona istotna z punktu występowania przesłanek prawa pomocy i nie sposób pominąć jej analizy. W załącznikach do wniosku znajduje się ponadto adnotacja (k. 28) o kredycie hipotecznym w kwocie 61.200 zł – zadłużenie 52.560,06 zł, pożyczce ekspresowej, której przyporządkowano kwoty 10.000 zł i 5.374,35 zł i karcie kredytowej z limitem 5000 zł. Ujawnione dochody pozostają poniżej minimum zapewniającego godziwą egzystencję pięcioosobowej rodziny, a gdyby przyjąć jeszcze tylko ewentualność samego zadłużenia hipotecznego, co jest prawdopodobne, ponieważ obecnie właścicielką zamieszkiwanego poprzednio przez skarżącego i jego rodzinę domu jest jego pełnoletnia córka, i pomoc materialną rodziców skarżącego, polegającą na udostępnieniu mieszkania całej rodzinie i sporadycznie zapewniając wyżywienie w postaci obiadów - przy deklarowanych zarobkach żony skarżącego - ujawnione dochody nie są wystarczające do utrzymania takiej rodziny jak skarżącego. Poza pomocą od swoich rodziców, która z racji wysokości pobieranych świadczeń emerytalnych jest również ograniczona, Skarżący nie zadeklarował, że otrzymuje pomoc z innego źródła. W konkluzji, oświadczenie skarżącego należy uznać za niewiarygodne, przyjmując tym samym, że skarżący nie udowodnił, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych zainicjowanego postępowania sądowego. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło