I SA/Rz 301/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2006 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. I SA/Rz 301/11 U Z A S A D N I E N I E J.G. (dalej: skarżący) wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych argumentował, że jest bezrobotny, w 2010 r. wraz z żoną osiągnął dochód ok. 3.500 zł, obecnie zamieszkuje u ojca, który pomaga małżonkom w utrzymaniu rodziny, w tym trojga małoletnich dzieci. Jedynym dochodem rodziny według oświadczenia jest kwota ok. 1620 zł brutto z tytułu umowy zlecenia wykonywanej przez żonę skarżącego. Z formularza PPF wynika, że nikt z członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiada jakiegokolwiek majątku nieruchomego, wartościowych rzeczy ruchomych czy zasobów pieniężnych. Do wniosku załączono kserokopie list rachunków depozytowych banku [...] obojga małżonków (rachunki bankowe wykazują saldo ujemne albo utrzymywany jest stan zerowy), umowy zlecenia, zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego o danych z zeznania podatkowego za 2010 r. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie dot. stanu majątkowego, pełnomocnik skarżącego doradca podatkowy poinformował, że skarżącemu pomagają rodzice, którzy pobierają świadczenia w wysokościach 1172,34 zł i 1331,93 zł, a ich pomoc polega na udostępnieniu domu rodzinie skarżącego oraz sporadycznie zapewnienia wyżywienia w postaci obiadów. Z wyjaśnień wynika także, iż żona skarżącego zawiesiła działalność gospodarczą i jej dochodami obecnie jest wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia (umowa załączona), średni dochód roczny z tytułu dzierżawienia przez skarżącego gospodarstwa rolnego od gminy wynosi ok. 2000 zł. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami organ podatkowy dokonał zabezpieczenia posiadanych przez skarżącego pojazdów mechanicznych: samochodu dostawczego marki Opel Movano o wartości 15.000 zł, samochodu Chrysler o wartości ok. 32.000 zł i skutera o wartości ok. 1000 zł. Do oświadczenia nadesłano kserokopie potwierdzenia informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej przez żonę skarżącego, wydruku kwot pobieranych świadczeń przez rodziców, wyciąg z jednego rachunku bankowego z saldem ujemnym, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika, zarządzenia zabezpieczeń. Po analizie wniosku i dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i dochodów złożonego w wykonaniu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 12709 ze zm.)- dalej zwanej P.p.s.a., referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł środek odwoławczy w postaci sprzeciwu od przedmiotowego rozstrzygnięcia. Sprzeciw wniesiony w ustawowym terminie wywołuje ten skutek, że orzeczenie referendarza traci moc, zaś sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. W wyniku rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przy czym ciężar dowodów, że znajduje się ona w sytuacji jak wynika to z powołanego przepisu ustawy P.p.s.a, spoczywa na wnioskodawcy, na co wskazuje użycie przez ustawodawcę zwrotu: "gdy wykaże". W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarżący nie sprostał obowiązkowi wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący przedłożył co prawda dokumenty obrazujące jego sytuację materialną, złożył wyjaśnienia, ale zdaniem Sądu, nie jest to pełny i wiarygodny obraz tejże sytuacji. Świadczyć o tym może choćby cel ubiegania się o zaświadczenie od naczelnika urzędu skarbowego (wielkość podatku należnego od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej), tj. jak wynika z zaświadczenia: "w celu przedłożenia w sprawie świadczenia KRUS". Wiadomym jest, że skarżący dzierżawi ziemię, przemilczał natomiast, że ubiega się (przysługuje mu) jakiekolwiek świadczenie z tego tytułu, co w związku z faktem, że skarżący wykreślił z ewidencji dotychczas prowadzoną działalność gospodarczą, a jak podał gospodarstwo przynosi dochody, nie pozostaje bez znaczenia. Ponadto w nadesłanych załącznikach znajduje się adnotacja (k. 28) o kredycie hipotecznym w kwocie 61.200 zł – zadłużenie 52.560,06 zł, pożyczce ekspresowej, której przyporządkowano kwoty 10.000 zł i 5.374,35 zł i karcie kredytowej z limitem 5000 zł. Ujawnione dochody (ok. 1620 zł) pozostają poniżej minimum zapewniającego godziwą egzystencję pięcioosobowej rodziny, a gdyby przyjąć jeszcze tylko ewentualność samego zadłużenia hipotecznego, co jest prawdopodobne, ponieważ obecnie właścicielką zamieszkiwanego poprzednio przez skarżącego i jego rodzinę domu jest jego pełnoletnia córka, i pomoc materialną rodziców skarżącego polegającą na udostępnieniu swojego mieszkania całej rodzinie i sporadyczne zapewnianie wyżywienia w postaci obiadów, to przy deklarowanych zarobkach żony skarżącego, ujawnione dochody nie są wystarczające do utrzymania takiej rodziny jak skarżącego. Poza pomocą od swoich rodziców, która z racji wysokości pobieranych świadczeń emerytalnych jest również ograniczona, skarżący nie zadeklarował, że otrzymuje pomoc z innego źródła. Natomiast fakt podjęcia nauki przez najstarszą córkę na studiach w Warszawie również wpływa na sytuację rodziny. Gdyby córka była zupełnie niezależna finansowo skarżący nie podnosiłby tego faktu, jako obciążającego budżetu rodziny. Skarżący jak oświadczył nie jest właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości, nie prowadzi działalności gospodarczej, dlatego pismo wypowiadające umowę dostawę gazu nie jest jednoznaczne; nie określa za jaki okres skarżący zalega z płatnościami, w jakich kwotach, gdzie było dostarczane paliwo gazowe. Powyższe nieścisłości powodują, że oświadczenie skarżącego jest dla Sądu niewiarygodne. Sąd ma na uwadze również to, że postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem incydentalnym i w ocenie Sądu, nie może być prowadzone w oderwaniu od okoliczności występujących w sprawie. Skarżący uczestniczył w procederze obrotu tzw. "pustymi" fakturami, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, osiągał w ramach prowadzonej działalności znaczne przychody, a w rozliczeniu podatku od towarów i usług wysokie nadwyżki do zwrotu, zatem powinien mieć świadomość, że takie działania wiążą się z wysokim prawdopodobieństwem ingerencji organów podatkowych, a w dalszej kolejności sporów sądowych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, pozwalają Sądowi domniemywać, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia całkowitego odstąpienia od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 199 P.p.s.a. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (postanowienie z dnia 12 września 2006 r. , sygn. III SA/Wa 1855/06, niepubl.), że gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do sądu nie należy utożsamiać z prawem do obrony. Co prawda żadne ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać stronie dostępu do sądu, jednakże jego zagwarantowanie nie oznacza bezwarunkowego prawa strony do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.