I SA/Rz 303/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-16

Skład orzekający: Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie działające jako Organizacja Pożytku Publicznego, realizujące zadanie publiczne na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, jest zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych w sprawach własnych, nawet jeśli złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie działające jako Organizacja Pożytku Publicznego, które nie prowadzi działalności gospodarczej i którego sprawa dotyczy realizacji zadania publicznego na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, jest ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania opłat sądowych. W związku z tym postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy staje się zbędne i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Referendarz sądowy odmówił Stowarzyszeniu A. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając jego dobrą kondycję finansową. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw, argumentując, że posiadane środki pochodziły z dotacji na konkretne zadanie publiczne i nie mogły być przeznaczone na koszty sądowe. Sąd rozpoznał sprzeciw, uwzględniając argumentację Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2016 r. i umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 303/16, odmawiającego stronie przyznania prawa pomocy - postanawia - zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2016 r., i umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r., odmówił przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego było stwierdzenie, iż kondycja finansowa stowarzyszenia jest dobra, a koszty sądowe jakie wiążą się z przedmiotową sprawą tj. wpis od skargi w wysokości 400 zł., znajdują pełne i wielokrotne pokrycie w wartości środków zgromadzonych na rachunku bankowym Stowarzyszenia, na którym na dzień 29 stycznia 2016r. zdeponowana była kwota 4 073,36 zł. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza, skarżące Stowarzyszenie podkreśliło, że wniosek o przyznanie prawa pomocy spowodowany został złożony gdyż na dzień winienia skargi Stowarzyszenie nie posiadało wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Środki zgromadzone wcześniej na rachunku bankowym pochodziły bowiem w całości z dotacji otrzymanej przez Stowarzyszenie od jednostki samorządu terytorialnego, na wykonanie konkretnego zadania publicznego i jedynie na realizację tego celu mogły zostać wydatkowane. Środki te podlegają ustawie o finansach publicznych oraz ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie i nie mogą, zgodnie z prawem, stanowić źródła pokrycia kosztów sądowych. Do sprzeciwu strona załączyła wyciąg z rachunku bankowego na dzień wniesienia skargi tj. 26 lutego 2010r. na którym widnieje jedynie kwota 4,82 zł. Podkreśliła również, że wykazany w formularzu zysk w kwocie 3 162,39 zł. został osiągnięty w 2014r. a nie ja sugeruje treść formularza w roku ubiegłym, a także że zysk ten został w całości wydatkowany na cele statutowe Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Mając na uwadze treść wyżej przytoczonej regulacji oraz okoliczności wynikające z akt sprawy należy stwierdzić, że sprzeciw jest oczywiście zasadny jednakże z innych przyczyn aniżeli podniesione w jego treści. Zgodnie z dodanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r., poz. 658) art. 239 § 2 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. 2016 poz. 239) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Skarżącym w przedmiotowej sprawie jest Stowarzyszenie A. zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...] jako podmiot o statusie Organizacji Pożytku Publicznego, nieprowadzący działalności gospodarczej. Oświadczenie, iż stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej znajduje się dodatkowo w treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są kwestie dotyczące wykonywania przez skarżące Stowarzyszenie zadania publicznego realizowanego na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Tym samym skarżące Stowarzyszenie spełnia przesłanki ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych z art. 239 §2 P.p.s.a. Procedowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem bezprzedmiotowe, przy czym zauważyć należy że strona nie składała wniosku w szerszym zakresie. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, że postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako zbędne należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w związku z art. 239 § 2 i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło