I SA/Rz 305/09
PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-04-23
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom i samochód, ale jej jedynym dochodem jest niska renta, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego i otrzymać adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo posiadania domu i samochodu, jeśli jedynym dochodem jest niska renta, a sytuacja materialna jest trudna, uzasadnione jest całkowite zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Jako podstawę wskazał trudną sytuację finansową, gdzie jedynym dochodem jest renta w wysokości 690,28 zł miesięcznie, przy jednoczesnym utrzymaniu syna. Skarżący posiada dom i samochód, ale nie posiada oszczędności. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych oświadczeń, skarżący przedłożył dokumenty, w tym decyzję MOPS o przyznaniu pomocy finansowej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002r. - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata
Skarżący J. M., w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002r., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 30 marca 2009r. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej ponieważ jedynym jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości 690,28zł. Zaznaczył, iż większą część uzyskiwanych dochodów przeznacza na bieżące utrzymanie. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni220 m2 oraz samochód osobowy Opel Agila (2002r.). Ponadto skarżący nie posiada żadnych cennych przedmiotów ani oszczędności.
Wzywany, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i możliwości płatniczych (wezwanie referendarza z 6 kwietnia 2009r. ) skarżący złożył żądane oświadczenie, przedłożył dokumenty oraz dodatkowo załączył decyzję MOPS przyznającą mu środki pieniężne na utrzymanie.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, ze względu na okoliczności życiowe, pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenia za pracę (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 862/04 - za B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., str. 593 i postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2005 r. - II FZ 708/05 - niepublikowane).
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody.
Oceniając okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącego. Skarżący utrzymuje się z renty w wysokości 690,28zł (brutto) miesięcznie. Ma na utrzymaniu syna. Podany we wniosku majątek skarżącego nie może być uznany za znaczny. Wprawdzie jest on właścicielem domu oraz samochodu, jednak wskazane składniki majątku nie stanowią źródła dochodu. Przedłożona decyzja MOPS w przedmiocie przyznania pomocy finansowej obrazuje dodatkowo sytuację skarżącego i uwiarygodnia podnoszone przez niego argumenty.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło