I SA/Rz 307/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-12-22

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje zwrot kosztów przejazdu do siedziby sądu, a jeśli tak, w jakiej wysokości i czy podlega on opodatkowaniu VAT?
Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje wynagrodzenie oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków, w tym kosztów przejazdu do sądu. Koszty te, obliczone na podstawie stawki za kilometr wynikającej z przepisów dotyczących używania samochodów osobowych do celów służbowych, nie podlegają jednak podwyższeniu o podatek od towarów i usług, gdyż VAT nalicza się jedynie od opłaty za czynności pełnomocnika.
Stan faktyczny
Po oddaleniu skargi E.R. przez WSA w Rzeszowie, skarżącej przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika – radcy prawnego P.P. Radca prawny P.P. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu wydatków. Sąd rozpoznał wniosek, ustalając wysokość należnego wynagrodzenia i zwrotu wydatków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu P.P. kwotę 240 zł wynagrodzenia podwyższoną o 55,20 zł podatku VAT oraz kwotę 125,37 zł udokumentowanych wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P.P. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi E.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia przyznać radcy prawnemu P.P. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100 złotych) podatku od towarów i usług stanowiącą wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 125,37 zł (słownie: sto dwadzieścia pięć 37/100 złotych ) udokumentowanych wydatków. Sygn. I SA/Rz 307/16 UZASADNIENIE Skarżąca E.R. w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, po oddaleniu jej skargi wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. I SA/Rz 307/16 zwróciła się ponownie o przyznanie jej prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika. Prawo pomocy zostało skarżącej przyznane i postanowieniem z dnia 10 października 2016 r., sygn. akt: I SA/Rz 307/16 ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych, na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony radca prawny P.P. Wyznaczony radca prawny nie sporządził skargi kasacyjnej od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ponieważ wydał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków wg spisu kosztów. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) w skrócie zwanej P.p.s.a., wyznaczony radca prawny ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym w rozpoznawanej sprawie zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez radcę prawnego z urzędu, jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805), zwane rozporządzeniem. Zgodnie z przepisem § 21 ust. pkt 2 lit. b rozporządzenia opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmują także stawkę za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Należne pełnomocnikowi w tej sprawie wynagrodzenie wynosić powinno 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 2 lit. b), czyli kwotę 240 zł i być podwyższone o kwotę 55,20 zł stanowiącą podatek od towarów i usług – w związku z treścią § 4 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Paragraf 2 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zatem za udzielenie pomocy prawnej z urzędu, poza kwotą wynagrodzenia, przysługuje także zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków, a więc takich, które były realnie poniesione i których wysokość jest potwierdzona stosownym dokumentem, przy czym zauważyć należy, że brak jest legalnej definicji użytego przez ustawodawcę pojęcia "niezbędnych wydatków". Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że w pojęciu owych niezbędnych wydatków mieszczą się w szczególności koszty przejazdu pełnomocnika do siedziby Sądu w związku z zapoznaniem się z aktami sprawy celem sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji, gdy pełnomocnik nie brał udziału w rozprawie (w tym wypadku przed sądem drugiej instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym) właśnie z uwagi na sporządzenie przedmiotowej opinii. Co prawda wyznaczony w tej sprawie radca prawny nie udokumentował wprost kosztów przejazdu, a jedynie w treści swojego pisma zatytułowanego "Spis kosztów" z 9 listopada 2016 r. zawarł stwierdzenie, że koszt dojazdu na trasie [...] do Sądu to wydatek 126 zł, obliczony: 75 km × 2= 150 km ×0,84 zł za 1 km, to jednak nie budzi wątpliwości, że w celu sporządzenia opinii musiał udać się do siedziby Sądu. W takiej sytuacji nie można przejawiać nadmiernego rygoryzmu, jeżeli chodzi o sposób udokumentowania wydatków. Samochód osobowy stanowi obecnie powszechnie dostępny środek transportu i korzystanie z niego jest rzeczą nagminną, a w przedmiotowej sprawie wysoce prawdopodobną z uwagi na oddalenie kancelarii od siedziby Sądu. Wystarczające zatem będzie dla oceny pokonanej odległości przez pełnomocnika jej wyliczenie na podstawie przedłożonej informacji o ilości przejechanych kilometrów. Stawka za przejechany kilometr wynika natomiast z § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. Nr 27, poz. 271 ze zm.); należało przy tym przyjąć, że skoro samochód osobowy wykorzystany przez pełnomocnika miał pojemności skokową silnika powyżej 900 cm³ (co wynika pośrednio z zastosowanej do obliczeń stawki), to wynagrodzenie przyznane pełnomocnikowi obejmuje zatem wydatki poniesione na dojazd do Sądu w kwocie 125,37 zł (tj. pokonana przez pełnomocnika odległość 150 km na trasie [...] × stawka 0,8358 zł, ustalona dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm.). Kwota ta nie została powiększona o należny podatek od towarów i usług. Zgodnie bowiem z przytoczonym już § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższeniu takiemu podlegają tylko opłaty za czynności pełnomocnika z urzędu. Brak więc podstaw do podwyższenia pozostałej części przyznanego wynagrodzenia, stanowiącej niezbędne, udokumentowane wydatki. Łączna wartość wynagrodzenia stanowi zatem kwotę 420,57 zł i stanowi sumę obu, opisanych wyżej składników wynagrodzenia pełnomocnika, przy czym podatek od towarów i usług, zgodnie z przytoczonymi wyżej wyjaśnieniami, naliczono wyłącznie od kwoty 240 zł. Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło