I SA/Rz 310/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r., w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. I SA/Rz 310/17, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2017r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego - odmówił jego uwzględnienia. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy przyznania wnioskowanej ulgi było niewykazanie przez skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. W ocenie referendarza sądowego, skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy zarówno w pełnym zakresie, jak i w częściowym i to w jakiekolwiek postaci. Referendarz sądowy wskazał, że ubiegając się o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, powinna być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów na okoliczność, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Wiedza oparta na danych wymaganych w formularzu stanowi absolutne minimum, które pozwoliłoby na zobrazowanie kondycji finansowej skarżącego (braku możliwości), a których w sprawie w istocie brak. Skarżący musi opierać swoje podstawowe potrzeby na minimalnym gruncie, który albo zapewnia sobie sam lub za pomocą innych osób bądź instytucji powołanych do pomocy potrzebującym. Zdaniem referendarza sądowego, brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, tym bardziej, że skarżący starając się o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach (np. I SA/Rz 1069/16) ma świadomość, że należy wykazać przesłanki od których ustawodawca uzależnia przyznanie prawa pomocy, rzetelnie i przejrzyście przedstawić swoją sytuację w oparciu o dokumenty, które czyniłyby ową trudną sytuację wiarygodną. Sprzeciw od postanowienia referendarza wniósł skarżący, podkreślając że jego sytuacja finansowa pozostaje bez zmian, a brak jej udokumentowania nie wynika ze złej woli, ale z przyczyn niezależnych od skarżącego. Oświadczył, że nie jest w stanie uzyskać statusu osoby bezrobotnej, gdyż posiada ponad 2 hektary ziemi, której nie wykazywał w uprzednio składanych oświadczeniach dotyczących posiadanego majątku, gdyż ziemia ta "jest zastawiona w postępowaniu komorniczym", więc w każdej chwili może przestać być jej właścicielem, a ponadto z uwagi na wprowadzone przepisy ograniczające handel ziemią, sprzedaż tej nieruchomości jest niemożliwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a, przyznaje prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy wskazać, że "wykazanie", o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, następuje przede wszystkim przez złożenie, pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie sądu, także dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności, jak również odpowiednich dokumentów źródłowych. Ubiegając się zatem o przyznanie prawa pomocy strona winna wskazać wszelkie okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej żądania. Ciężar ich wykazania spoczywa bowiem w całości na wnioskodawcy, który wywodzi z nich korzystne dla siebie skutki prawne. Mając na uwadze treść oświadczenia skarżącego, złożonego na urzędowym formularzu, a także treść i uzasadnienie zarzutów sprzeciwu stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu, dokonana przez referendarza sądowego ocena złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym jest prawidłowa. Należy podkreślić, że informacje, mające świadczyć o trudnej sytuacji majątkowej skarżącego, zarówno w kwestii utraty źródeł przychodów w postaci prowadzonej działalności gospodarczej, braku majątku, jak i w zakresie ponoszonych wydatków, wynikają wyłącznie z oświadczeń skarżącego, nie popartych dokumentami źródłowymi. O ile faktycznie sytuację skarżącego można uznać za trudną, biorąc pod uwagę treść kierowanych do sądu pism procesowych, to nie ma podstaw do rzetelnego odniesienia się do kwestii zdolności płatniczych strony oraz stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z udziałem w zainicjowanym postępowaniu sądowym. Ponadto, jak wskazuje skarżący w sprzeciwie, w złożonym oświadczeniu nie wykazał on, że posiada nieruchomość rolną, co wywołuje wątpliwości czy pozostałe oświadczenia dotyczące innych okoliczności odpowiadają rzeczywistości. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że samo prowadzenie postępowań egzekucyjnych, wobec braku bliższych danych, co do wpływu tych postępowań na możliwości płatnicze skarżącego, nie przesądza automatycznie o podstawach do przyznania prawa pomocy, a niewykazanie składników majątku czy też brak określania ich wartości powoduje niemożność dokonania prawidłowej oceny zdolności płatniczych skarżącego. Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki uprawniające do przyznania prawa pomocy, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.