I SA/Rz 312/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-08-12

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można zmienić prawomocne postanowienie referendarza sądowego o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych w sytuacji braku istotnej zmiany okoliczności faktycznych?
Ratio decidendi
Zmiana prawomocnego postanowienia referendarza sądowego o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych jest możliwa wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły jego wydaniu. W sytuacji, gdy skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej lub majątkowej w stosunku do tej, która była podstawą wydania pierwotnego postanowienia, brak jest podstaw do jego zmiany.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zmianę prawomocnych postanowień referendarza sądowego, który częściowo zwolnił ją od kosztów sądowych, odmawiając zwolnienia w pozostałym zakresie. Referendarz uznał, że mimo niskich dochodów skarżącej, jej syn dysponuje znacznym majątkiem i dochodami, co pozwala na częściowe pokrycie kosztów. Skarżąca nie wniosła sprzeciwu od pierwotnych postanowień. W nowym wniosku skarżąca powieliła większość okoliczności, wprowadzając jedynie nieznaczną zmianę dotyczącą dochodów brata.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnych postanowień referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. W., o zmianę postanowień referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 312/16 – I SA/Rz 315/16, w przedmiocie zwolnienia jej od kosztów sądowych w ½ części, oraz odmowy przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, w sprawach ze skarg M. W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2016 r., o numerach: 1) nr (...), w przedmiocie powstania długu celnego, 2) nr (...), w przedmiocie określenia kwoty podatku akcyzowego, 3) nr (...), w przedmiocie określenia kwoty opłaty paliwowej, 4) nr (...), w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług, - postanawia – odmówić zmiany postanowień. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniami z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. sygn. I SA/Rz 312/16 – I SA/Rz 315/16, zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, odmawiając jej tego zwolnienia w pozostałym zakresie. Jak wynika z uzasadnień przedmiotowych orzeczeń, rozpoznający wniosek stwierdził, że choć skarżąca uzyskuje niskie dochody, to pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobami, których sytuacja materialna jest znacznie lepsza. W szczególności wskazał tu na syna skarżącej, pobierającego dopłaty do produkcji rolnej, o łącznej wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie, dysponującego przy tym majątkiem, w postaci nieruchomości rolnych, o areale kilkudziesięciu hektarów. Wobec tego referendarz zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, uznając, że ich uiszczenie w pozostałym zakresie będzie mieściło się w zakresie możliwości finansowych skarżącej. Skarżąca zaakceptowała takie rozstrzygnięcia swoich wniosków i nie wniosła sprzeciwu od wydanych przez referendarza postanowień, które stały się prawomocne, po czym uiściła wpisy we wszystkich sprawach. Wnioskiem z dnia 27 lipca 2016 r. skarżąca zwróciła się o zmianę prawomocnych postanowień referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2016 r. i zwolnienie jej od kosztów sądowych w części. Składając, w związku z tym, kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w istocie powieliła wszelkie okoliczności, wskazane w poprzednim oświadczeniu. Jedyne zmiany w tym przypadku dotyczą w zasadzie jedynie dochodów brata, które poprzednio deklarowała na 500 zł miesięcznie, a teraz podała, że nie uzyskuje on żadnych dochodów. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o zmianę prawomocnych postanowień referendarza sądowego z dnia 28 kwietnia 2016 r., którymi zwolniono ją od kosztów sądowych w ½ częsci, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. W związku z tym stwierdzić należy, że żadna istotna zmiana okoliczności w niniejszym przypadku nie nastąpiła. Skarżąca bowiem, poza dochodem brata, składając oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, przytoczyła te same co poprzednio okoliczności, w tej więc sytuacji brak jest podstaw do ich odmiennej oceny, w stosunku do tej, wyrażonej w prawomocnych orzeczeniach. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło