I SA/Rz 314/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-04-28

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jej sytuacja majątkowa i dochody wskazują na możliwość poniesienia części kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, zasługuje na uwzględnienie, gdy skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżąca wykazuje niskie dochody, ale prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobami o znacznie lepszej sytuacji materialnej, a koszty sądowe nie są wygórowane, przyznanie zwolnienia w części (np. w ½) jest uzasadnione, umożliwiając skarżącej poniesienie pozostałych opłat bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej opłaty paliwowej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała niskie dochody własne, ale wskazała na wspólne gospodarstwo domowe z osobami o wyższych dochodach (syn, matka) oraz posiadany majątek (nieruchomości, samochód). Wpis od skargi wynosił 100 zł, a łączny wpis we wszystkich sprawach 1400 zł. Sąd uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, ale ze względu na sytuację materialną rodziny i wysokość kosztów, przyznał zwolnienie w ½ części.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w ½ części. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku M. W. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lutego 2016 r., nr (...), w przedmiocie opłaty paliwowej - postanawia – 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. . Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu, podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, matką i bratem. Źródłem utrzymania wszystkich wspólnie gospodarujących osób jest: dochód skarżącej z prowadzonego gospodarstwa rolnego – 400 zł miesięcznie, emerytura matki – 900 zł miesięcznie, dochód z gospodarstwa syna skarżącej – 1 200 zł (brat skarżącej nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż jest osoba bezrobotną, bez prawa do zasiłku). Łącznie dochód całego gospodarstwa domowego wynosi 2 500 zł miesięcznie. Majątek wszystkich wyżej wymienionych osób stanowi: działka budowlana, zabudowana domem jednorodzinnym i budynkami gospodarczymi, samochód osobowy Toyota Yaris, rok prod. 2005, nieruchomości rolne o łącznej pow. ponad 16 ha. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to w tym zakresie skarżąca wskazała następujące pozycje: prąd – 100 zł miesięcznie, telefon – 30 zł miesięcznie, leki - 30 zł miesięcznie, żywność 150 zł miesięcznie, środki czystości – 50 zł miesięcznie, odzież - 30 zł miesięcznie. Skarżąca opłaca też składki na ubezpieczenie społeczne rolników, a także, ratalnie, zaległe składki w wysokości 108 zł miesięcznie. Koszty utrzymania samochodu to: ubezpieczenie – 377 zł, koszt paliwa – 150 zł, bieżące naprawy – 40 zł. Do dodatkowego oświadczenia skarżąca załączyła między innymi decyzje (z 2015 r.) o przyznaniu jej synowi dopłat do produkcji rolnej, których wysokość wyniosła: 14 456,74 zł, 16 063,05 zł i 13 462 zł. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze okoliczności wynikające z oświadczeń skarżącej stwierdzić należy, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć jednak należy, że domagając się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych skarżąca nie sprecyzowała w jakiej części domaga się zwolnienia z tych opłat. W związku z tym, mając na uwadze sytuację majątkową i wysokość dochodów w jej gospodarstwie domowym, a także wysokość kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie oraz pozostałych sprawach z jej udziałem, zawisłych przed tutejszym Sądem, rozpoznający wniosek uznał, że przyznanie tego zwolnienia w ½ części będzie odpowiadać możliwościom finansowym skarżącej. Zwolnienie od kosztów sądowych w ½ części uzasadnia to, że choć skarżąca uzyskuje niskie dochody, to jednak prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobami, których sytuacja materialna jest znacznie lepsza, tj. osiągającymi znacznie wyższe dochody, co ma miejsce zwłaszcza w przypadku syna, pobierającego dopłaty do produkcji rolnej o łącznej wartości kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie i dysponującego przy tym majątkiem w postaci nieruchomości rolnych, o areale kilkunastu hektarów. Jeżeli chodzi zaś o wysokość kosztów sądowych, zwolnienia od których skarżąca się domaga, to aktualnie wymagany jest jedynie wpis od skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł, nie jest więc wygórowany. Łączny wpis we wszystkich sprawach wynosi zaś 1 400 zł, dlatego też przyznanie zwolnienia od tego wydatku w ½ części umożliwi skarżącej poniesienie opłat we wszystkich sprawach, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło