I SA/Rz 316/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Jacek Surmacz /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi D. B. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. - oddala skargę - I SA/Rz 316/05 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], na podstawie art. 13 § 1 pkt 3 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002, r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. B. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2005 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji ustalił zobowiązanym D., M. i P. B. - solidarnie - wysokość podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 107,50-zł. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. B. wskazując, iż decyzja ta została wydana bez wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podatkowego. Zarzucił również nieprawidłowość opodatkowania współwłaścicieli nieruchomości jedną decyzją. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 4 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiące współwłasność lub znajdujące się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z wyjątkiem sytuacji gdy wyodrębniono odrębną własność lokali. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli D. B. i P. B. 2 Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazali, że nie wzbudza ona ich przekonania co do poprawności wymierzenia podatku od nieruchomości. Zarzucili także, że solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli nie może oznaczać niejako odpowiedzialność za całość zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całej rozciągłości podtrzymało swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną na jego poparcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku rozważań nad legalnością zaskarżonej decyzji wyjaśnić należy, iż podatnikami podatku od nieruchomości, według art. 3 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, (zgodnie z ust. 3 - jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym). posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b)jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. (zastrzeżenie jest bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy). Z treści cytowanego przepisu wynika, że obowiązek podatkowy ciąży na wskazanych podmiotach wówczas, gdy mają określone w ustawie prawo do 3 korzystania z nieruchomości lub też faktycznie nią władają. Podmiot podatku i jego przedmiot są zatem integralnie ze sobą powiązane, i dopiero łączna ich analiza może wykazać, czy wymieniony w ustawie podmiot stanie się podatnikiem. Następuje to wtedy, gdy można go powiązać z przedmiotem podatku - poprzez własność lub posiadanie nieruchomości. Innymi słowy, ustawa uzależnia nałożenie obowiązku podatkowego na określone podmioty od tego, czy można im przypisać wskazany w ustawie tytuł prawny w stosunku do nieruchomości, lub też faktyczne władanie nieruchomością. Z dotychczasowych rozważań wynika, iż obowiązek podatkowy, według art. 3 ust. 1 pkt 1, ciąży m.in. na osobach fizycznych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to, zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Podstawą wymiaru podatku od nieruchomości stanowi dla budynków lub ich części ich powierzchnia użytkowa, natomiast dla gruntów - ich powierzchnia (art. 4 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), przy czym zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż D. B., M. B. i P. B. są współwłaścicielami - stanowiącego przedmiot opodatkowania - gruntu i budynku mieszkalnego. W tej sytuacji Organy podatkowe prawidłowo uznały - zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - że, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. W przypadku solidarnego obowiązku podatkowego, instytucję tę należy odnieść do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe. Zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania 4 podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Oznacza to z kolei, że wierzyciel (organ podatkowy) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 k.c). W praktyce współwłaściciele (współposiadacze) mogą podzielić pomiędzy siebie kwotę podatku na podstawie przypadającego im udziału we współwłasności (współposiadaniu) i jeden z nich może opłacić podatek od całej nieruchomości. Niemniej jednak organy podatkowe wymierzają podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednej decyzji, adresowanej do wszystkich współwłaścicieli - z zaznaczeniem solidarnej odpowiedzialności. Solidarna odpowiedzialność, o której mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych została wyłączona tylko w odniesieniu do tzw. przymusowej współwłasności ułamkowej w nieruchomości, w której ustanowiono odrębne nieruchomości lokalowe (art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Każdy właściciel lokalu jest podatnikiem w zakresie odpowiadającym jego udziałowi we współwłasności. Taki przypadek nie zachodzi w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji - o oddaleniu skargi.