I SA/Rz 317/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 4 kwietnia 2008r. podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej. Ponosi znaczne koszty związane z leczeniem. Wskazała, iż mieszka samotnie. Jest właścicielem domu o powierzchni 70m2, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 3,25ha, stajnię, stodołę i budynki gospodarcze. Skarżąca podała, iż nie uzyskuje żadnych dochodów. Pismem z dnia 8 kwietnia 2008r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokości otrzymywanych przez nich dochodów oraz podania wszystkich źródeł pokrycia wydatków związanych ze zwykłymi kosztami utrzymania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca podała, iż nie zna wysokości dochodów uzyskiwanych przez osoby najbliższe. Wskazała ponadto, że utrzymuje się z oszczędności przekazanych jej przez zmarłych rodziców, szczegółowo przy tym wskazując źródło ich pochodzenia. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym - zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - może być przyznane, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z powyższego przepisu bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Co za tym idzie, Sąd jest władny wniosek strony uwzględnić jedynie wówczas, gdy ta samodzielnie udowodni, że spełnia przesłanki z przytoczonego przepisu. W każdym odmiennym wypadku, tj. w sytuacji, gdy z oświadczenia strony wynika, że jest w stanie ponieść koszty, ale także, gdy z niego nie wynika, że nie jest w stanie, Sąd musi wniosek oddalić. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie uiścić należnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym swoim utrzymaniu. Skarżąca w piśmie z dnia 26 kwietnia 2008r. podała, że źródłem jej utrzymania są otrzymane od rodziców znaczne oszczędności, zgromadzone przez nich dzięki pracowitości i zapobiegliwości. Skarżąca nie podaje wprawdzie wysokości posiadanych oszczędności niemniej jednak określenie ich jako "znacznych" pozwala na uznanie, iż jest ona w stanie uiścić ciążące na niej koszty sądowe w tym wpis od skargi, który na obecnym etapie postępowania stanowi jedyną bieżącą opłatę niezbędną dla rozpoznania sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.