I SA/Rz 317/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-09

Skład orzekający: Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie stronie dostępu do sądu w ciężkich warunkach materialnych, a uiszczenie kosztów mogłoby pozbawić ją środków do egzystencji i prawa do sądowej kontroli.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, wskazując na trudną sytuację zdrowotną i brak dochodów, utrzymując się z oszczędności. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, szczegółowo przedstawiając swoją sytuację materialną i podkreślając wydatkowanie oszczędności. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...} stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 4 kwietnia 2008r. podała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej. Ponosi znaczne koszty związane z leczeniem. Wskazała, iż mieszka samotnie. Jest właścicielem domu o powierzchni 70m2, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 3,25ha, stajnię, stodołę i budynki gospodarcze. Skarżąca podała, iż nie uzyskuje żadnych dochodów. W dodatkowych wyjaśnieniach skarżąca podała, iż nie zna wysokości dochodów uzyskiwanych przez osoby najbliższe. Wskazała ponadto, że utrzymuje się z oszczędności przekazanych jej przez zmarłych rodziców, szczegółowo przy tym wskazując źródło ich pochodzenia. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 maja 2008r. sygn. akt I SA/Rz 317/08, odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca kwestionując zasadność wydanego postanowienia wniosła sprzeciw, w którym podtrzymała swoje żądnie i w szczegółowy sposób przedstawiła swoją sytuację materialną. W sprzeciwie tym podkreśliła, iż wszystkie oszczędności które znajdowały się w jej posiadaniu zostały wydatkowane. Sprzeciw został złożony w terminie, co zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. - wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej jako p.p.s.a. - obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy która ma charakter wyjątkowy i nie może być nadużywana jest także zapewnienie stronie prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania. Prawo pomocy zapewnia stronie możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, w sytuacji gdy znajduje się ona w ciężkich warunkach materialnych. Główną zatem przesłanką decydującą o przyznaniu stronie prawa pomocy jest jej stan majątkowy, w tym osiągane dochody. Uznając okoliczności wskazane w sprzeciwie za wiarygodne, Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Za przyznaniem prawa pomocy w takim zakresie przemawia trudna sytuacja materialna skarżącej. Oceniając przedstawione przez nią okoliczności Sąd uznał, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych będzie adekwatne do jej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodów. Na trudną sytuację finansową skarżącej wskazuje także fakt, iż ubiega się ona w chwili obecnej o przyznanie renty strukturalnej. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych mogłoby spowodować, że skarżąca zostałaby pozbawiona środków do właściwej egzystencji a ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby skutecznie pozbawić ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło