I SA/Rz 32/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2010 r. nr : (...), w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego wraz z innymi członkami zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek. K. A., wnioskiem z dnia 17 stycznia 2011 r., wystąpił do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Ze złożonego przez niego, na urzędowym formularzu, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz o wysokości uzyskiwanych dochodów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnim synem, a na ich majątek składa się zaś: dom o pow. 200 m2 (niewykończony), nieruchomości rolne o pow.: 1,34 ha (na zasadzie współwłasności), 0,13 ha, 049 ha, (obciążona hipoteką), a także udział wynoszący 1/8 części we własności, wybudowanego w 1936 r., domu rodzinnego w M. k. T.. Źródłem utrzymania skarżącego i jego żony są pobierane przez nich świadczenia emerytalne, w wysokości 1828,58 zł i 1209,17 zł brutto miesięcznie, a także dochody z prowadzonego gospodarstwa agroturystycznego. Syn skarżącego nie posiada własnego źródła dochodów, gdyż jest on osobą bezrobotną. Jeżeli chodzi o dochody z agroturystyki to skarżący w swoim oświadczeniu zaznaczył, że mają one charakter sezonowy. Przedstawiając listę wydatków K. A. podał, że składają się na nie: spłata kredytu hipotecznego, w wysokości 700 zł miesięcznie, koszty zakupu leków, w wysokości 200 zł, a także koszty zakupu polisy ubezpieczeniowej na dom oraz koszty mediów. W związku z faktem, że złożone przez skarżącego oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) został on wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów, w szczególności wyciągów z rachunków bankowych oraz rachunków i faktur dokumentujących wydatki związane z utrzymaniem domu. Ustosunkowując się do tego wezwania wnioskodawca oświadczył, że w budynku który zajmuje znajdują się cztery pokoje przeznaczone na wynajem dla turystów, a jego dochód z agroturystyki za 2010 r. nie przekroczył kwoty 7 000 zł. Oprócz tego przedłożył: roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, kopię decyzji Wójta Gminy C., ustalającej łącze zobowiązanie pieniężne za 2009 r., w kwocie 237 zł, zestawienie operacji z karty kredytowej z dnia 11 stycznia 2011 r., z którego wynika, że saldo końcowe na tym rachunku wynosi 908,92, zł, potwierdzenie salda rachunku bankowego, zgodnie z którym saldo tego rachunku wynosi - 7 474,76 zł, zestawienie operacji z rachunku bankowego, kserokopie rachunków za odprowadzanie ścieków, harmonogram spłat kredytu hipotecznego, z którego wynika, że raty obejmujące spłatę części kapitału i odsetek od tego kredytu, w lutym i marcu 2011 r. wynoszą po 426,34 zł, natomiast saldo zadłużenia, na dzień 1 lutego 2011 r., wynosi 56 123,12 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że to strona powinna wskazać konkretne okoliczności przemawiające za przyznaniem jej prawa pomocy. Może to uczynić przede wszystkim poprzez złożenie wiarygodnego i kompletnego oświadczenia o swoim stanie rodzinnym, majątkowym, a także wysokości uzyskiwanych dochodów. W sytuacji natomiast, w której oświadczenie to okaże się niewystarczające, powinna ona, na wezwanie sądu lub referendarza, złożyć dodatkowe oświadczenie, wyczerpująco odnosząc się do kwestii podniesionych w tym wezwaniu. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący przedstawił w sposób wiarygodny swoją sytuację rodzinną i majątkową, a przytaczane przez niego okoliczności nie budzą wątpliwości, jednakże wynikający z nich stan faktyczny nie uprawnia do stwierdzenia, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie mogłaby pociągnąć za sobą tak daleko idące skutki, jak pozbawienie skarżącego i jego rodzinę środków utrzymania. Taka ocena wynika przede wszystkim z porównania wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego domowników (wynoszących 3 037,75 zł brutto miesięcznie, których uzupełnienie stanowią dochody z gospodarstwa agroturystycznego, w wysokości ok. 7 000 zł rocznie), z kwotą comiesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, które nie odbiegają od średnich kosztów utrzymania trzyosobowej rodziny, a także wysokością wpisu w przedmiotowej sprawie. W tym miejscu należy również podkreślić, że przerzucanie kosztów związanych z niniejszym postępowania na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych, nie może być uzasadniane spłatą przez skarżącego jego zobowiązań kredytowych, dobrowolnie przez niego zaciągniętych, które w dodatku nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których to zaliczają się także koszty sądowe. Instytucja prawa pomocy winna mieć bowiem zastosowania jedynie w przypadkach wyjątkowych, w których mamy do czynienia z obiektywnym brakiem możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, na skutek okoliczności niezależnych od osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.