I SA/Rz 325/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-06
Skład orzekający: Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowe w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowej podlega umorzeniu w przypadku śmierci strony, ponieważ kwestia ta dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, które nie przechodzą na następców prawnych. Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia zaległości podatkowej. W trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zmarł skarżący. Pełnomocnik organu poinformował o śmierci strony i wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że sprawa dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie sądowe.
I SA/Rz 325/16
Uzasadnienie
W dniu 23 marca 2016 r. T. K. złożył za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (zwany dalej WSA) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lutego 2016 r. nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z [...] września 2015 r. nr [...], o odmowie umorzenia T. K. zaległości podatkowej w kwocie należności głównej 26 157,00 zł, z tytułu podatku dochodowego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, na podstawie korekty deklaracji PIT-39 za 2010 r., przypadającej do wpłaty wraz z odsetkami za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę z 19 kwietnia 2016 r. reprezentujący Dyrektora Izby Skarbowej radca prawny poinformowała o śmierci skarżącego T. K. Pełnomocnik w załączeniu przedłożyła odpis skrócony aktu zgony ww., z którego wynika, że skarżący zmarł 4 kwietnia 2016 r., a więc po wniesieniu skargi do WSA. Jednocześnie pełnomocnik wniosła o umorzenie postępowania, z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy sfery praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw
i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Umorzenie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a. następuję wyłącznie w przypadku gdy skarga dotyczy aktu lub czynności związanych ściśle ze sferą praw i obowiązków osobistych określonego podmiotu - np. odmowy wydania paszportu, wymeldowania, bądź cofnięcia prawa jazdy (por. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Romańska Marta, Knysiak-Molczyk Hanna, Woś Tadeusz, 2011, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa, (wydanie IV), ISBN: 978-83-7620-594-6).
Przy czym przez pojęcie "praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego" należy rozumieć takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, czyli tych, które nie przechodzą na następców prawnych, bowiem są związane wyłącznie z określoną osobą (por. postanowienie WSA w Krakowie z 27 kwietnia 2009 r., sygn. III SA/Kr 343/08).
Wypada zauważyć, że w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa. Niemniej jednak stosunek następstwa prawnego może wynikać wprost z przepisów ustawy (por. szerzej. S. Babiarz, Następstwo prawne spadkobierców w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wybrane zagadnienia), POP 2006, nr 3, s. 211 i n.). Podkreślić należy, że mogą występować bowiem takie sytuacje, gdy określone prawa lub obowiązki (w szczególności o charakterze cywilnoprawnym), wynikające z decyzji administracyjnej, mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu (np. spadkobiercy właściciela nieruchomości skarżącego mogą wiązać z decyzją o wywłaszczeniu tej nieruchomości określone prawa lub obowiązki; (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Romańska Marta, Knysiak-Molczyk Hanna, Woś Tadeusz).
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia zaległości podatkowej T. K. Nie może budzić wątpliwości, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania sprawa dotyczy ściśle sfery praw i obowiązków osobistych skarżącego, który zmarł.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że dalsze prowadzenie postępowania sądowego ze skargi T. K. stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło