I SA/Rz 329/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-06-18
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Grzegorz Panek, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, jeśli strona skarżąca popełniła błąd w oznaczeniu organu, za pośrednictwem którego skierowała zażalenie do organu odwoławczego, a organ ten nie podjął działań w celu wyjaśnienia sprawy i przekazania pisma do właściwego organu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Organ odwoławczy, w sytuacji gdy strona popełniła błąd w oznaczeniu organu, za pośrednictwem którego skierowała zażalenie, powinien podjąć działania w celu wyjaśnienia sprawy i przekazania pisma do właściwego organu, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 170 § 1 i § 2 w zw. z art. 169 § 1 o.p.). Zaniechanie tych czynności skutkuje przedwczesnym wydaniem postanowienia o niedopuszczalności zażalenia.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła zażalenie na postanowienie Wójta Gminy C. o nałożeniu kary porządkowej. Zażalenie zostało omyłkowo skierowane do Wójta Gminy C. w innym powiecie niż właściwy. Wójt Gminy C. (niewłaściwy adresat) przekazał zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując, że nie wydał zaskarżonego postanowienia. SKO stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, uznając, że nie istnieje przedmiot zaskarżenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, określił, że postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Tomasz Smoleń Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej "A" S.A. w W. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej Spółka lub Skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Jak wynika z akt sądowych sprawy, Wójt Gminy C. (w powiecie d.) wydał w dniu [...] października 2014 r. postanowienie nr [...] o nałożeniu na Spółkę kary porządkowej w wysokości 2.800 zł.
Jak wynikało z uzasadnienia tego postanowienia, nałożenie kary porządkowej było spowodowane niewypełnieniem przez Spółkę obowiązku wynikającego z wezwania, jakie wystosował organ podatkowy, do przedstawienia wyjaśnień dotyczących posiadanych przez Spółkę przedmiotów opodatkowania w zakresie ustalenia wartości budowli łącznie z liniami kablowymi, które znajdowały się na terenie Gminy C. na dzień 1 stycznia 2009 r.
Spółka w piśmie z dnia 28 października 2014 r. wniosła zażalenie na ww. postanowienie, adresując je na adres Urzędu Gminy C., znajdującego się w powiecie ł.
W uzasadnieniu zażalenia Spółka podniosła, że w sprawie nie zachodziły podstawy do nałożenia na nią kary porządkowej, gdyż wezwanie z dnia 25września 2014 r. wykonała poprzez przesłanie płyty CD zawierającej wyciąg z ewidencji środków trwałych gr 2 KŚT i gr 6 KŚT dla obszaru Spółki w obrębie którego położona jest Gmina C. Zdaniem Strony w sprawie nie zachodziły przesłanki umożliwiające nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej o.p., gdyż przepis ten uprawnia organ podatkowy do nałożenia ww. sankcji w przypadku bezzasadnej odmowy złożenia wyjaśnień, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Spółka ponadto podniosła, że Wójt Gminy, orzekając wobec niej karę porządkową w maksymalnej wysokości nie wyjaśnił, jakimi kierował się w tym zakresie przesłankami, do czego zobowiązuje go art. 210 § 4 o.p..
W piśmie z dnia 5 listopada 2014r., przekazującym ww. zażalenie do organu odwoławczego, Wójt Gminy C. wskazał, że ww. środek zaskarżenia nie dotyczy Wójta Gminy C. dlatego jest bezprzedmiotowy. Wójt nigdy nie prowadził postępowania w sprawie nałożenia kary porządkowej. Z treści pisma nie wynika zaś do jakiej gminy należy przesłać ww. pismo.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015 r. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zażalenie jest niedopuszczalne z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia. Z pisma Wójta Gminy C. z dnia 5 listopada 2014 r. wynika, że nie było wydawane w stosunku do Spółki żadne postanowienie o nałożeniu grzywny. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność wskazana w art. 236 § 1 o.p., który określa kiedy stronie przysługuje możliwość złożenia zażalenia.
SKO w R. wskazało, że na zaskarżone pismo jego adresatowi nie przysługuje prawo złożenia zażalenia. W związku z powyższym, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p. Kolegium zobligowane jest do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 i art. 236 § 1 w zw. z art. 169 § 1 i § 4 oraz art. 121 § 1 i art. 122 w zw. z art. 170 o.p. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z powodu nie wydania zaskarżonego postanowienia sytuacji, w której postanowienie Wójta Gminy C. zostało wydane.
Skarżąca podkreśliła, że Kolegium nie uwzględniło, że postanowienie Wójta gminy C. z dnia [...] października 2014 r. o nałożeniu kary porządkowej zostało wydane. Zatem wniesione przez Skarżącą zażalenie – dotyczące niewątpliwie tego postanowienia – nie było niedopuszczalne.
Jednak Skarżąca wniosła zażalenie za pośrednictwem niewłaściwego organu, gdyż postanowienie wydał Wójt Gminy C. w powiecie d. zaś zażalenie zostało omyłkowo skierowane do Wójta Gminy C. w powiecie ł.
W takiej sytuacji, w ocenie Skarżącej, organ, do którego zażalenie niewłaściwie skierowano powinien był zastosować art. 170 § 1 o.p. i przekazać zażalenie Wójtowi Gminy C. w powiecie d. oraz poinformować o tym stronę. W sytuacji zaś, w której Kolegium uzyskało od Wójta Gminy C. w powiecie ł. informację o niewydaniu zaskarżonego postanowienia, należało w trybie art. 169 § 1 o.p. wezwać stronę do doprecyzowania zażalenia. Kolegium zaniechało tych czynności i przedwcześnie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu oraz podnosząc, że w treści zażalenia brak było jakichkolwiek danych, które pozwalałyby na ustalenia, której Gminy C. dotyczy zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:
Skarga jest uzasadniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło sprawy w sposób dokładny (art. 122 o.p ) i wnikliwy (art. 125 o.p.) skutkiem czego zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie i w oparciu o błędne założenie, że nie istnieje przedmiot zaskarżenia.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że strona postępowania - podatnik oznaczając organ, za pośrednictwem którego skierował do organu odwoławczego zażalenie, popełnił błąd i w miejsce organu podatkowego Wójta Gminy C., rezydującego pod adresem [...] C. ul. [...], skierował je do innego organu podatkowego, a więc Wójta Gminy C., działającego pod adresem [...] C. Inaczej rzecz ujmując skierował je do Wójta Gminy C. znajdującej się w powiecie ł. zamiast do Wójta Gminy C. znajdującej się w powiecie d. Oba organy podatkowe leżą na terenie właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Należy przy tym wskazać, że formułując zażalenie skarżący jako przedmiot zaskarżenia wskazał postanowienie Wójta Gminy C. o stosownym numerze i dacie bez wskazania bliższych danych. Stanowisko, że zaskarżone zostało postanowienie Wójta Gminy C. znajdującej się w powiecie ł. wynika jedynie z faktu, że za pośrednictwem tego właśnie organu zostało skierowane do SKO zażalenie.
Wójt Gminy C. położonej w powiecie ł. przesłał zażalenie do SKO stwierdzając, że nie wydawał postanowienia o ukaraniu Spółki karą porządkową.
Z otrzymanych akt wynikało więc, że złożono zażalenie na nie istniejące postanowienie. Jest to oczywiście sytuacja nietypowa i rzadko spotykana, do której należało podejść z odpowiednią wnikliwością celem wyjaśnienia przyczyn jej zaistnienia.
Przepis art. 122 o.p. nakazuje organom podejmowanie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, zaś art. 125 § 1 o.p. wskazuje, że organy powinny działać w sprawie wnikliwie .
Skoro więc doszło do tak niecodziennej sytuacji, jak w niniejszej sprawie organy podatkowe powinny były rozważyć dlaczego do niej doszło. Czy rzeczywiście podatnikowi przyświecał zamiar złożenia zażalenia na nieistniejące postanowienie, czy też doszło do pomyłki, zaś rzeczywisty przedmiot zaskarżenia istnieje. Ryzyko pomyłki jest tym większe, że w województwie istnieją co najmniej dwie Gminy C. (według informacji z SKO trzy), w których mogło zapaść postanowienie.
Jak wynika z dowodu przeprowadzonego przed sądem Wójt Gminy C. w powiecie d. rzeczywiście wydał postanowienie, takie jak opisane w zażaleniu.
Przedmiot zaskarżenia więc rzeczywiście istnieje. Błędnie jedynie ujęto organ za pośrednictwem, którego przesłano zażalenie do SKO.
Badając sprawę dokładnie i wnikliwie niewątpliwie można było ustalić te fakty co skutkowałoby przyjęciem braku podstaw do wydania postanowienia takiego jak objętego skargą .
Podjecie takich czynności byłoby przy tym realizacją obowiązku nałożonego na organy podatkowe.
Przepis art. 170 § 1 o.p. nakazuje organowi podatkowemu nie będącemu właściwym w sprawie przekazanie sprawy organowi właściwemu. Jednocześnie przepis art. 170 § 2 o.p. w takim przypadku uznaje pismo złożone do organu niewłaściwego za złożone w terminie.
Regulacja ta nakłada na organ podatkowy obowiązek przekazania pisma do organu właściwego. Nie jest to jedynie jego uprawnienie, ale jest on zobowiązany do takiego postąpienia. Powinien badać wszelkie przesłanki jakie mogą wpływać na właściwość organu i po ich zbadaniu ewentualnie postąpić zgodnie z tym przepisem.
W przedmiotowej sprawie organ badając sprawę wnikliwie i wszechstronnie celem ustalenia czy nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości w zakresie organu za pośrednictwem którego wniesiono zażalenie (poprzez zwrócenie się chociażby do skarżącego) mógł niewątpliwie ustalić właściwy organ podatkowy I instancji celem przekazania zażalenia wobec konieczności prawidłowego przeprowadzenia postępowania międzyinstancyjnego.
Przy ponownym rozpatrzeniu zażalenia SKO powinno więc przesłać zażalenie do właściwego organu podatkowego I instancji a następnie po spełnieniu wymogów formalnych organ ten powinien przekazać akta sprawy wraz z zażaleniem SKO celem rozpatrzenia zażalenia, zaś SKO podejmie w takim układzie procesowym stosowne rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z zm. ) dalej p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło