I SA/Rz 329/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-06-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które otrzymało dotację na prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli posiadane środki z dotacji muszą być wykorzystane zgodnie z celem konkursu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stowarzyszenie wykazało brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania w zakresie ustanowienia adwokata, mimo posiadania środków z dotacji. Środki te, zgodnie z celem konkursu, musiały zostać przeznaczone na wynagrodzenia i koszty administracyjne, a nie na pokrycie kosztów prawnych samego stowarzyszenia. W związku z tym, sąd zmienił postanowienie referendarza i przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata, argumentując brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Stowarzyszenie dysponowało środkami z dotacji, które jednak były przeznaczone na realizację zadania publicznego – prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że stowarzyszenie dysponuje wystarczającymi środkami. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2016r. w pkt 2, przyznając wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016r., na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu Stowarzyszenia "A" z siedzibą w R., od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 10 czerwca 2016r., w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmowy przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, w sprawie ze skargi na informację z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], o negatywnym rozpatrzeniu protestu, w sprawie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu "Pracujące kobiety, dobrobyt ekonomiczny w rodzinie", złożonego w ramach konkursu [...] na lata 2014-2020, działanie nr 7.1 - postanawia – 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2016r. w pkt 2, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
I SA/Rz 329/16
Uzasadnienie
Stowarzyszenie "A" z siedzibą w R. (dalej: stowarzyszenie) wystąpiło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym złożyło oświadczenie o stanie majątkowym, zgodnie z którym nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania, gdyż nie dysponuje środkami umożliwiającymi sfinansowanie tego typu wydatku. Wprawdzie stowarzyszenie przyznało, że dysponuje środkami w kwocie 19.688,11zł pochodzącymi z dotacji, jednakże w oświadczeniu podkreślono, że pieniądze te przeznaczone są na realizację zadania publicznego, w postaci prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej. W pozycji 5 urzędowego formularza PPPr stowarzyszenie podniosło szereg argumentów związanych z merytorycznymi aspektami zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016r., umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 1) i odmówił przyznania prawa pomocy
w pozostałym zakresie (pkt 2).
Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, przyczyną umorzenia postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych była bezprzedmiotowość wniosku spowodowana tym, że stowarzyszenie jest z mocy prawa zwolnione ze wszelkich kosztów sądowych. Powodem odmowy uwzględnienia wniosku
o ustanowienie adwokata było natomiast stwierdzenie, że stowarzyszenie dysponuje środkami w kwocie ponad 19.000zł, z których możliwe jest sfinansowanie skorzystania z usług zawodowego pełnomocnika. Referendarz sądowy wskazał, że przepis art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: P.p.s.a., pozwala na przyznanie prawa pomocy osobie prawnej tylko w sytuacji, gdy nie ma ona żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania i stwierdził, że sytuacja taka
w przedmiotowej sprawie nie występuje. Zdaniem referendarza sądowego, bez znaczenia jest planowane przeznaczenie posiadanych przez stowarzyszenie środków. Nadmienił również, że stowarzyszenie prowadzi poradnię prawną,
w związku z czym brak jest podstaw do przyjęcia, że ustanowienie dla niego zawodowego pełnomocnika, przynajmniej na tym etapie postępowania, jest niezbędne.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego stowarzyszenie wniosło pismo z dnia 22 czerwca 2016r. zatytułowane "zażalenie", w którym podniosło, że środki finansowe w wysokości 19.668,19zł, pochodzące z dotacji na prowadzenie punktu nieodpłatnych porad prawnych, nie mogą zostać przeznaczone na pomoc prawną dla stowarzyszenia, gdyż muszą zostać wykorzystane zgodnie
z celem wskazanym w konkursie (85% na wynagrodzenie zatrudnionych osób
z odpowiednimi kwalifikacjami oraz 15 % na koszty administracyjne).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotowe pismo z dnia 22 czerwca 2016r. Sąd uznał za sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 10 czerwca 2016r., gdyż z treści tego pisma wynika, że mylnie zostało ono oznaczone jako zażalenie.
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia
i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie,
w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach,
o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - czyli po myśli art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze treść wyżej przytoczonej regulacji oraz okoliczności podniesione w sprzeciwie, Sąd stwierdził, że sprzeciw jest zasadny.
Stowarzyszenie podniosło, że środki finansowe w wysokości 19.668,19zł, pochodzące z dotacji na prowadzenie punktu nieodpłatnych porad prawnych, nie mogą zostać przeznaczone na sfinansowanie pomocy prawnej dla stowarzyszenia, gdyż muszą zostać wykorzystane zgodnie z celem wskazanym w konkursie, tj. 85% na wynagrodzenie zatrudnionych osób z odpowiednimi kwalifikacjami oraz 15% na koszty administracyjne. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, stowarzyszenie wykazało, że nie dysponuje środkami finansowymi, z których możliwe jest sfinansowanie skorzystania z usług zawodowego pełnomocnika.
Z przedstawionych powodów, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło