I SA/Rz 331/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-05-21
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym były wewnętrznie sprzeczne. Pomimo deklarowania braku dochodów z działalności gospodarczej, wykazał znaczne obroty na rachunku bankowym i wysokie podstawy opodatkowania VAT, co sugeruje, że posiada środki na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że jego firma generuje straty, ale jednocześnie zadeklarował ponoszenie znaczących wydatków na utrzymanie rodziny, spłatę kredytów i pożyczek. Do wniosku załączył dokumenty, które okazały się wewnętrznie sprzeczne.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy B. K. w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku B. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lutego 2014 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący, występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnim synem. Małżonka skarżącego jest studentką, w związku z tym jedynym źródłem utrzymania całej rodziny jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza.
Skarżący zadeklarował, że od początku bieżącego roku, prowadzona przez niego firma generuje jedynie straty, których wysokość oszacował na kwotę 89 871,52 zł.
Jeżeli chodzi o posiadany majątek to w oświadczeniu wyszczególniono następujące pozycje: budynek usługowo-mieszkalny o pow. 200 m2, dwie działki rolne o łącznej pow. 0,4 ha, dwa samochody – Seat Toledo, rok prod. 1999 r. i Renault Master, ponad dziesięcioletni.
W uzasadnieniu wniosku skarżący nadmienił, że zaciągnął kredyt inwestycyjny w wysokości 200 000 zł (rata miesięczna z tego tytułu wynosi 2 500 zł miesięcznie) oraz pożyczkę w kwocie 80 000 zł (miesięczna rata z tego tytułu wynosi 1500 zł). Oprócz tego zwrócił uwagę, że za prąd płaci 364 zł miesięcznie, za telewizję 39,90 zł, za telefon 180 zł miesięcznie, a za internet 79 zł. Do tego dochodzą koszty czesnego za studia żony – 1 800 zł za semestr i opłata za przedszkole – 63 zł miesięcznie.
W dodatkowym oświadczeniu skarżący sprecyzował, że za energię elektryczną płaci co dwa miesiące 400 zł, za internet i telefon 80 zł, za telefon komórkowy 200 zł, koszty zakupu żywności oszacował na kwotę 1 300 zł miesięcznie, wydatki na leki na 200 zł miesięcznie, a koszty zakupu odzieży i obuwia 800 zł miesięcznie.
Do dodatkowego oświadczenia załączone zostały następujące dokumenty: kserokopie faktur za media, kopie deklaracji składanych na poczet podatku od towarów i usług, za okres od stycznia do marca 2014 r., zgodnie z którymi podstawa opodatkowania tym podatkiem wynosiła odpowiednio 33 819 zł, 22 052 zł i 139 936 zł, kopię zeznania podatkowego za 2013 r., zgodnie z którym skarżący osiągnął w tym roku przychód w wysokości 818 279,76 zł (dochód wyniósł 10 140 zł). Skarżący przedłożył także wyciąg z rachunku bankowego, za okres trzech miesięcy, zgodnie, z którym suma uznań w kwietniu 2014 r. wyniosła 90 170,34 zł, a suma obciążeń 90 230,66 zł.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 351 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie o którym mowa w wyżej wymienionym przepisie powinno nastąpić poprzez złożenie pełnego, jednoznacznego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a na wezwanie, dodatkowego oświadczenia, wyjaśniającego wszelkie wątpliwości i rozbieżności oraz odpowiednich dokumentów źródłowych.
Mając na uwadze treść złożonych przez skarżącego oświadczeń, a także załączonych do nich dokumentów źródłowych należy stwierdzić, że są one wewnętrznie sprzeczne w stopniu niepozwalającym na przyjęcie, że skarżący wykazał przez ich złożenie, iż spełnienie przesłanki przyznania mu prawa pomocy. I tak, skarżący twierdzi, że w bieżącym roku nie osiągnął żadnych dochodów, gdyż jego firma odnotowuje jedynie straty, z drugiej jednak strony deklaruje ponoszenie przez siebie wielu wydatków, w tym między innymi wydatków na utrzymanie oraz kształcenie żony, a także spłatę zaciągniętych wcześniej zobowiązań kredytowych i podatków. W związku z tym rodzi się uzasadnione pytanie, skąd czerpie on na to środki. Jedynym logicznym wyjaśnieniem w tej sytuacji jest przyjęcie, że prowadzona przez niego działalność w rzeczywistości przynosi dochody, których wysokość pozwala na pokrycie wyżej wymienionych wydatków.
Za stwierdzeniem, że skarżący osiąga jednak dochody przemawia to, że zakres prowadzonej przez niego działalności jest spory, o czy świadczy chociażby obrót na jego rachunku bankowym, przekraczający w miesiącu kwietniu br. kwotę 90 000 zł, a także wysokość podstawy opodatkowania, podatkiem od towarów i usług za poszczególne miesiące, która w marcu 2014 r. przekroczyła kwotę 130 000 zł.
Niezależnie od powyższego należy zwrócić również uwagę na fakt, że składając zeznanie podatkowe za 2013 r. skarżący wykazał spory przychód, wynoszący ponad 800 000 zł, co dodatkowo potwierdza znaczny rozmiar jego działalności. Co prawda wysokość dochodu wyliczył w tym zeznaniu na kwotę 10 140 zł, jednakże w tym miejscu należy podkreślić, że dochód wyliczony na potrzeby podatku dochodowego jest jedynie różnicą przychodów i kosztów ich uzyskania, które obejmują między innymi odpisy amortyzacyjne, nie stanowiące rzeczywistych wydatków. Mamy w tym wypadku więc do czynienia z dochodem, jako wynikiem bilansowym, który nie może być utożsamiany z rzeczywistym wynikiem działalności. Trudno też byłoby przyjąć, że skarżący był w stanie utrzymać rodzinę przez cały rok za kwotę 10 140 zł, wykazaną jako dochód.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych związanych z niniejsza sprawą, w której wpis wynosi 351 zł, mogłoby się wiązać z pozbawieniem jego i jego domowników środków utrzymania. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że nie osiąga on dochodów, zwłaszcza że prowadząc działalność gospodarcza osiąga on znaczny obrót, którego wysokość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie.
Z tego więc względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., odmówiono mu przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło