I SA/Rz 332/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. Z. i Z. Z. – wspólników spółki "A" w P. na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia protestu o dofinansowanie projektu pt. "[...]" oddala skargę. Wojewódzki Urząd Pracy (dalej zamiennie: WUP), informacją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], poinformował wnioskodawcę – "A" s.c. (dalej zwaną spółką) - o negatywnym rozpatrzeniu jego protestu, na odrzucenie wniosku o dofinansowanie projektu "Certfikat TELC-mój partner w życiowym awansie", złożonego w ramach konkursu nr RPPK.09.03.00-IP-01-18-005/15, oś priorytetowa IX, Jakość edukacji i kompetencji w regionie, Działanie 9.3, Podnoszenie kompetencji osób dorosłych w obszarze TIK i języków obcych. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy spółka, wnioskiem z dnia 13 stycznia 2016 r., zwróciła się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy o przyznanie jej dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, w zakresie osi priorytetowych VII-IX RPO WP 2014-2020, nr naboru RPPK.09.03.00-IP-01-18-005/15, oś priorytetowa IX, Jakość edukacji i kompetencji w regionie, Działanie 9.3, Podnoszenie kompetencji osób dorosłych w obszarze TIK i języków obcych. Wojewódzki Urząd Pracy, informacją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], poinformował skarżącą o odrzuceniu jej wniosku, po dokonaniu jego oceny formalnej, z uwagi na niespełnienie ogólnego kryterium formalnego, tj. kryterium nr 6 – kwalifikowalność wnioskodawcy i partnera/partnerów. Uchybienia w tym zakresie, w ocenie organu, polegały na niewskazaniu przez wnioskodawcę tego, czy nie orzeczono w stosunku do niego zakazu dostępu do środków funduszy europejskich, na podstawie art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, ze zm.), art. 12 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium RP (Dz. U. z 2012 r., poz. 769), art. 9 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźba kary (Dz. U. z 2015 r., poz. 1212). Protest od rozstrzygnięcia (oceny) zawartego w wyżej wskazanej informacji Wojewódzkiego Urzędu Pracy wniosła spółka, podnosząc że ocena organu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy. Pokreśliła przy tym, że w części VIII wniosku, obejmującej oświadczenia, dostosowała się do spójnika "lub", który jest funktorem alternatywy między zdaniami : "nie podlegają wykluczeniu(...)" i "nie orzeczono wobec niego zakazu(...) i wybrała opcję "nie podlega wykluczeniu związanemu z udzielaniem dofinansowana podmiotom wykluczonym". Jej zdaniem, zastosowanie spójnika "lub" jest wyraźnym sygnałem dokonania wyboru określonej opcji, na etapie konstrukcji wniosku. Wojewódzki Urząd Pracy, informacją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], poinformował spółkę o negatywnym załatwieniu jej protestu, stwierdzając że jej zarzut jest niezgodny ze stanem faktycznym. Zdaniem bowiem organu, postępowanie zgodnie z Instrukcją skutkowałoby poprawnością i kompletnością każdej sekcji wniosku. Odnosząc się do podniesionych zarzutów WUP podkreślił, że sprawdzenie pól wniosku objętych walidacją możliwe jest za pomocą funkcji "sprawdź"; nie obejmuje ono jednak stwierdzenia tego, czy wniosek jest poprawny czy nie. Po skorzystaniu z tej funkcji zalecane jest jeszcze dokonanie samodzielnego sprawdzenia dokumentu, przy pomocy odpowiedniej karty oceny poprawności formalnej i merytorycznej. Punkt 6 karty oceny formalnej wskazuje jednoznacznie na konieczność (przez stosowne zaznaczenie) potwierdzenie prawomocności do aplikowania o środki unijne. Przed dokonaniem walidacji wypełnionego formularza, za pomocą funkcji "sprawdź", należy wniosek zapisać i zatwierdzić. Użycie funkcji "zapisz", "zatwierdź" wskazuje na konieczność wypełnienia pola, dotyczącego ewentualnego zakazu dostępu do środków europejskich. Na tym etapie nie ma możliwości pozostawienia tej pozycji niewypełnionej. Użycie funkcji "sprawdź", przenosi wnioskodawcę do karty walidacji, która zawiera komunikat "sekcja nie jest zatwierdzona, przejdź do sekcji". Odnosząc się do kwestii wyboru opcji w poz. 4, części VIII wniosku, organ podkreślił, że wypełniając wniosek w tej części każdy wnioskodawca jest zobligowany do wypełnienia wszystkich jego pól/opcji i udzielenia odpowiedzi na każde pytanie. Tymczasem spółka dokonała wyboru tylko pierwszej opcji (podlega/nie podlega). Pozostawienie natomiast spójnika "lub" w przypadku drugiej opcji (orzeczono/nie orzeczono) świadczy o tym, że wniosek ten w tym zakresie nie został wypełniony. Skargę na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy wniosła spółka – wspólnicy spółki, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i usunięcia naruszenia prawa, na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.), a także skierowania protestu do ponownej oceny. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że spójnik "lub", będący funktorem alternatywy, daje możliwość wyboru, a spółka z tej możliwości skorzystała. Zarzut niespełnienia ogólnego kryterium formalnego mógłby zostać uznany jedynie w przypadku, w którym zastosowany zostałby spójnika "i". Niezależnie od powyższego w skardze zaznaczono, że brak informacji o błędach w procesie walidacji potwierdza zastosowanie przez tworzących program spójnika "lub" jako operatora logicznego, tj. sumy logicznej. Na tym zaś etapie wszystkie podstawowe błędy powinny być eliminowane. Oprócz tego zwrócono uwagę, że spójnik "lub" został powtórzony w karcie oceny formalnej, co utwierdziło spółkę w przekonaniu, że jej tok postępowanie cały czas był prawidłowy. Jeżeli chodzi o sam protest, to podniesiono, że WUP w zasadzie nie odniósł się do jej zarzutów. Skoncentrował się bowiem na opisie działania LSI WUP, a tylko jednym zdaniem ustosunkował się do zarzutów protestu. Wojewódzki Urząd Pracy w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Spór pomiędzy Wojewódzkim Urzędem Pracy, działającym w charakterze instytucji pośredniczącej, a stroną skarżącą, dotyczy kwestii związanych z zasadnością dokonanej przez WUP oceny formalnej wniosku skarżącej o przyznanie dofinansowania. Bezspornym między stronami jest jednak to, że w pkt 4, części VIII wniosku, spółka wybrała jedną z możliwych opcji, zgodnie z którą oświadczyła, że nie podlega wykluczeniu, związanemu z zakazem udzielania jej dofinansowania, o którego przyznanie się zwróciła. Ze zgodnością stanowisk stron nie mamy już jednak do czynienia, jeżeli chodzi o dalszą część przedmiotowego oświadczenia, w której chodzi o deklarację, co do ewentualnie orzeczonych wobec wnioskodawcy zakazów ubiegania się o przyznanie dofinansowania, na podstawie przytoczonych we wniosku przepisów. W tej części oświadczenia, zgodnie z regułami przeprowadzanego przez organ konkursu, wnioskodawca winien był zadeklarować, czy zakaz taki w stosunku do niego został wydany, wybierając jedną z dwóch opcji - orzeczono/nie orzeczono. W niniejszej sprawie spółka, zgodnie z literalnym brzmieniem oświadczenia zawartego we wniosku, pozostawiła spójnik "lub" bezpośrednio przed zwrotem "nie orzeczono", stąd też wokół znaczenia tego spójnika toczy się więc spór pomiędzy nią, a WUP. Zdaniem bowiem spółki, co wynika z przytoczonej przez nią argumentacji, wybrała ona jedną opcję, wskazując że nie podlega ona wykluczeniom, czyniąc tym samym zadość wymogom regulaminu konkursu, w których (kryterium nr 6) również użyto spójnika "lub", odnosząc się do tej materii. Stanowiska tego nie podziela organ, który twierdzi, że oświadczenie, zamieszczone w pkt 4, składa się z dwóch części, co do których spółka winna była dokonać wyborów, odnośnie każdej z przedstawionych w nich opcji, tj. "podlega/nie podlega" oraz "orzeczono/nie orzeczono". Skoro zaś spółka, w drugim przypadku, pozostawiła spójnik "lub" to oczywistym jest, że wyboru tego nie dokonała, a zatem jej wniosek dotknięty jest brakiem w tym zakresie i, jako niespełniający kryteriów formalnych, podlega odrzuceniu. Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także przeciwstawnych stanowisk stron i przytoczonych przez nie argumentów stwierdzić należy, że brak jest uzasadnionych podstaw do zakwestionowania stanowiska Wojewódzkiego Urzędu Pracy, któremu nie sposób zarzucić uchybienia ani obowiązującym przepisom powszechnie obowiązującego prawa, ani też warunkom konkursu, wynikającym z regulaminu oraz pozostałych, powiązanych z nim dokumentów. Sam bowiem tryb składania wniosku, obowiązująca w zakresie jego rozpatrywania procedura, oparta, jak słusznie zauważył WUP, na kryterium zero-jedynkowym, cechuje się bowiem określonym sposobem sformalizowania, podmioty zaś ubiegające się o przyznanie wnioskowanego dofinansowania, rywalizując o jego uzyskanie w warunkach przeprowadzanego konkursu, winny dostosować się do tych wymagań. W związku z tym, składając oświadczenia, zawarte w części VIII formularza wniosku, konkretnie w pkt 4, należy dokonać jednoznacznego wyboru (podwójnego wyboru), w zakresie obu występujących tam opcji. Tak więc wnioskodawca, ubiegający się o dofinansowanie, winien oświadczyć w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości, że podlega lub nie podlega wyłączeniom oraz że orzeczono lub nie orzeczono wobec niego enumeratywnie wyliczonych zakazów aplikowania o przyznanie tego rodzaju środków, w oparciu o przytoczone regulacje. Skoro zaś, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, w treści oświadczenia pozostawiono spójnik "lub" bezpośrednio przed zwrotem nie orzeczono, to nie sposób jest przyjąć, że spółka dokonała wyboru w zakresie obu opcji, a zwłaszcza drugiej, dotyczącej orzeczonych ewentualnie zakazów. Wynika to bowiem z samego znaczenia tego spójnika oraz jego funkcji w ramach konstrukcji zdania. Na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy nie sposób jest też stwierdzić, że całościowa interpretacja zdania, zawierającego oświadczenie spółki (pkt 4 części VIII), pozwala na przyjęcie, że zadeklarowanie niepodlegania wyłączeniu w jego pierwszej części przesądza również analogiczną deklarację odnośnie nieorzeczenia wymienionych w nim zakazów. Przeciwko takiemu stwierdzeniu przemawia to, że tak skonstruowane zdanie, pozwala jedynie na stwierdzenie, że negatywne deklaracje spółki, w istocie rozdzielone spójnikiem "lub" występują w istocie wobec siebie w relacji alternatywnej, wskazującej na możliwość wystąpienia jednej z tych możliwości. Poza tym, przeciwko przyjęciu rozumienia oświadczenia skarzącej w wyżej wymieniony sposób przemawia sama konstrukcja tak sformułowanego zdania, które dotknięte jest błędem logicznym. Z czysto językowego punktu widzenia, w tym przypadku, mamy do czynienia z brakiem spójności lokalnej, na podstawie braku zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie członami wypowiedzi (zdania). Zastosowanie spójnika "lub" może mieć miejsce w różnych konfiguracjach, i chociaż stanowi on istotnie, co spółka wielokrotnie podkreśliła funkcję alternatywy, to z tej właśnie przyczyny wyklucza przyjęcie, że jego zastosowanie w omawianym oświadczeniu (zdaniu) przemawia za tym, że spółka zadeklarowała, w sposób niebudzący wątpliwości, że nie orzeczono wobec niej zakazu ubiegania się o dofinansowanie. Spółka, kwestionując zasadność, a tym samym legalność stanowiska organu, podkreśliła również niewłaściwości procedur, obowiązujących w zakresie wypełniania wniosku i jego walidacji, w oparciu o kartę walidacji. Ustosunkowując się do przedmiotowego zagadnienia na wstępie należy nadmienić, że to przede wszystkim wnioskodawca odpowiada za treść wniosku, w tym poprawność jego sporządzenia, a wszelkie środki i procedury, takie jak możliwość skorzystania z funkcji "sprawdź" generatora wniosków czy wskazówek zamieszczonych w karcie walidacji mają na celu jedynie ułatwienie mu tego zadania, poprzez odpowiednie jego ukierunkowanie. Tak więc spółka nie może zasadnie domagać się wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia tylko z tego względu, że stosując się do wyżej wymienionych procedur, nie dostrzegła wszystkich uchybień wniosku, za którego treść i poprawność ponosi wyłączną odpowiedzialność. W tym zakresie, istotnie, nieco myląca mogła być wskazówka zawarta w karcie walidacji (poz. 6), której dosłownym powtórzeniem jest oświadczenie spółki, jednakże okoliczność ta nie może mieć decydującego znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż formularz wniosku stwarzał możliwość wyboru treści oświadczenia, poprzez wybranie określonej opcji, której to możliwości spółka nie wykorzystała. W kwestii odpowiedzialności za wady wniosku stwierdzić też należy, że zgodnie z obwiązującymi przepisami i warunkami konkursu, jego przeprowadzenie i ocena projektów, nie jest oparta w jakikolwiek sposób na kryterium winy czy odpowiedzialności (oczywiście poza swoistego rodzaju odpowiedzialnością wnioskodawcy, od którego wniosek pochodzi, ponoszącego konsekwencje jego błędów formalnych i merytorycznej zawartości) za treść wniosku oraz występujące w nim uchybienia. Ocena wniosków wszystkich podmiotów, ubiegających się o przyznanie dofinansowania oparta jest bowiem na kryteriach obiektywnych, zero-jedynkowych, tylko więc w oparciu o nie możliwa jest ocena legalności zapadłych w ramach konkursu rozstrzygnięć. W tym miejscu należy zaznaczyć jednak, że sama wadliwość prawna lub faktyczna procedur konkursowych, pozbawiająca jego uczestników możliwości poprawnego i skutecznego złożenia wniosku, może być utożsamiana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 8 pkt 1 a ustawy z dnia 11 lipca 2004 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016, poz. 217, ze zm., zwana dalej ustawą o realizacji polityki spójności). Każdorazowo jednak należy tę kwestie rozpatrywać indywidualnie, badając nie tylko sam fakt wystąpienia uchybień w szeroko rozumianej procedurze konkursowej, ale także potencjalny wpływ ich wystąpienia na ocenę projektu składanego przez wnioskodawcę. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut skarżących, dotyczący nieodniesienia się przez WUP do wytkniętych przez nią w proteście uchybień. Zauważyć bowiem należy, że już na wstępie uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia WUP przesądził, że oświadczenie spółki, które winno było składać się z dwóch elementów, nie spełnia tego wymogu. To przesądziło, że całe oświadczenie należało zakwalifikować jako niespełniające kryteriów formalnych, co przesądza o konieczności odrzucenia wniosku. Zbędnym było więc szczegółowe odnoszenie się do podniesionych przez spółkę kwestii językowych, związanych ze spójnikiem "lub" i jego znaczeniem oraz zastosowaniem, gdyż okoliczności te nie mają w istocie znaczenia, na gruncie przedmiotowej sprawy. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że wskazują one na prawidłowość stanowiska organu, gdyż spółka potwierdza tym samym, że nie złożyła wymaganych dwóch oświadczeń. Podsumowując, odrzucenie wniosku spółki i nieuwzględnienie jej protestu było w niniejszym przypadku zasadne, z uwagi na braki zawartego we wniosku oświadczenia, za które to skutki odpowiedzialność spada wyłącznie na nią. Braki te zaś były, z punktu widzenia reguł konkursowych na tyle istotne, że nie sposób potraktować ich dostrzeżenia i zakwalifikowania jako uchybień, jako przejawu nadmiernego formalizmu. W tej sytuacji brak jest podstaw do przypisywania w związku z tym faktem organowi – Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy, uchybień jakimkolwiek przepisom, a tym samym do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy o realizacji polityki spójności, oddalił skargę.