I SA/Rz 338/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o prawo pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów - postanawia – I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. Skarżący R.O. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika radcy prawnego argumentując, że pozostaje bez pracy, nie osiąga żadnych dochodów, korzysta z pomocy miejscowego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i nie jest w stanie uiścić kosztów związanych z postępowaniem przed sądem. Jako jedyny majątek zadeklarował dom mieszkalny o pow. 100 m². Do wniosku załączył zaświadczenie stwierdzające, że jest osobą zarejestrowaną jako bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku oraz decyzje przyznające jemu i konkubinie (z którą wspólnie zamieszkuje, i która jak wyjaśnił we wniosku spodziewa się dziecka) świadczenia pieniężne w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności oraz na dofinansowanie opłat za opał i energię. Wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym, skarżący wyjaśnił, że korzysta z pomocy rodziny, otrzymując płody rolne, a w zamian pomagając w pracach polowych. Zarobkuje także dorywczo świadcząc usługi w pracach przydomowych (koszenie trawy, rąbanie drewna). Dążąc do zmiany swojej sytuacji życiowej skarżący uzyskał uprawnienia kierowcy samochodów ciężarowych, ale nie znalazł jeszcze zatrudnienia. Przedłożył także kopie rachunków za dostarczaną energię i gaz oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego stwierdzającego, że w 2009 r. nie deklarował przychodu do opodatkowania i nie prowadził działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Dołączył również kolejne decyzje o przyznaniu wszystkim domownikom, w tym dziecku, pomocy udzielonej na podstawie ustawy o pomocy społecznej w postaci świadczeń rzeczowych i pieniężnych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana w skrócie P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. radcy prawnego i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskującego zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – co uczynił skarżący – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Dlatego zwrócono się do skarżącego o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na dogłębne poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Analiza sprawy, w tym przedłożonych dowodów w postaci decyzji o przyznaniu jemu i jego bliskim pomocy ze środków społecznych prowadzi do konkluzji, iż skarżący spełnia przesłanki do zastosowania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Skarżący na chwilę obecną jest osobą bezrobotną, ale podjął próbę wyjścia z bezrobocia, uzyskując uprawnienia do kierowania pojazdami ciężarowymi, posiada na utrzymaniu dziecko. Podejmuje dorywcze prace, których dochód uzupełnia niewysoki budżet domowy, opierający się na pobieranych świadczeniach w postaci rzeczowej i pieniężnej. Ośrodek pomocy społecznej jako jednostka wykonująca zadania w dziedzinie pomocy społecznej ma możliwość wszechstronnej oceny sytuacji materialnej i bytowej osób ubiegających się o taką pomoc w kontekście obciążenia Skarbu Państwa kosztami tych świadczeń. Operuje zatem podobnymi kryteriami jak w przypadku przyznawania prawa pomocy w procedurze sądowoadministracyjnej. Nie ma więc powodu inaczej oceniać sytuacji skarżącego, skoro odpowiedni organ administracji uznał, że strona nie ma wystarczających środków na codzienne utrzymanie. Zatem stan ten należy ocenić podobnie, rozpatrując sytuację skarżącego w kryteriach stosowania art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tego względu zasadne było zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienie w sprawie radcy prawnego. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.