I SA/Rz 348/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce prawa handlowego można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi), gdy wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania, ale nie realizuje celów o szczególnej doniosłości społecznej?
Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego, której celem jest pomnażanie majątku udziałowców i która nie realizuje celów o szczególnej doniosłości społecznej, nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od wpisu od skargi), nawet jeśli wykaże brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Przyznanie takiego prawa pozostawione jest uznaniu sądu, który powinien wziąć pod uwagę nie tylko sytuację majątkową, ale także cel funkcjonowania podmiotu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała stratę obrotową, niewielkie środki na koncie (które zostały zablokowane i przekazane organowi skarbowemu) oraz brak innych zobowiązań. Wpis od skargi wynosił 5 100 zł.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w R., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w sprawie ze skargi "A" sp. z o.o., z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2016, nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2013 r. - postanawia – odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez nią, na urzędowym formularzu PPPr, oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi 5 000 zł, a wartość jej środków trwałych 0 zł. Ubiegły rok obrotowy (2015) spółka zakończyła stratą w wysokości 430 722,63 zł, natomiast stan konta spółki, wynosi 2 787,04 zł, jednakże zdeponowane na tym rachunku środki zostały zablokowane, na podstawie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązań spółki. Następnie, w dniu 9 maja 2016 r., środki te zostały przekazana na konto jednego z organów skarbowych. W dalszej części oświadczenia zaznaczono, że skarżąca nie ma zobowiązań, gdyż do tej pory regulowała koszty wynikające z utrzymania adresu korespondencyjnego oraz korzystania z usług księgowych. Wpis od skargi wynosi 5 100 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jakkolwiek warunkiem sine qua non przyznania osobie prawnej prawa pomocy jest wykazanie przez nią braku środków na pokrycie określonych kosztów postępowania, to przyznanie tego prawa pozostawione zostało jednak, z woli ustawodawcy, uznaniu sądu, lub referendarza rozpoznającego taki wniosek. Jak bowiem wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 246 § 2 P.p.s.a., samo wykazanie przez osobę prawną tego, że nie posiada środków na opłacenia określonych kosztów postępowania, nie rodzi po jej stronie swoistego rodzaju roszczenia o przyznanie jej tego typu ulgi. Świadczy o tym fakt, że w powołanym przepisie użyte zostało sformułowanie "prawo pomocy może być przyznane". Tak więc rozpoznając wniosek tej kategorii podmiotów o przyznanie wsparcia ze środków publicznych, niezależnie od ich sytuacji majątkowej oraz wysokości dochodów, należy wziąć pod uwagę także konieczność i zasadność przyznania tego prawa, w świetle takich okoliczności jak charakter i struktura wnioskodawcy oraz cel powołania i funkcjonowania w obrocie prawnym. W niniejszym przypadku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła osoba prawna – spółka prawa handlowego, której celem działania jako przedsiębiorcy jest pomnażanie majątku jej udziałowców. Jest to więc podmiot, który nie został powołany w celu realizacji celów o szczególnej doniosłości i użyteczności społecznej. Brak jest więc podstaw do jego szczególnego traktowania, w porównaniu do innych podmiotów tego rodzaju. Zauważyć też należy, że w niniejszym przypadku mamy do czynienie ze spółka z o.o., której jedynymi udziałowcami są osoby pełniące jednocześnie funkcję prezesa i wiceprezesa jej zarządu. Tak więc w sensie ekonomicznym to właśnie te osoby są właścicielami spółki i to ich interesy spółka realizuje. Skoro więc, z woli tych osób, spółka funkcjonuje w obrocie prawnym, a jej działalność nie generuje dostatecznych dochodów na pokrycie kosztów funkcjonowania, to właśnie one winny dostarczyć spółce środków koniecznych do uzupełnienia tego niedoboru. Przyznanie skarżącej prawa pomocy oznaczałoby natomiast udzielenie jej wsparcia ze środków publicznych, co w praktyce równałoby się przerzuceniu części kosztów związanych z funkcjonowaniem spółki na podatników. Trudno zaś znaleźć racjonalne i przekonujące uzasadnienie dla takiego działania, gdyż skarżąca nie realizuje celów społecznie użytecznych. Niezależnie od powyższego dodać należy, że argumentem za zasadnością wniosku nie może być również podawana w oświadczeniu wysokość straty za ostatnie lata, gdyż strata w rozumieniu przepisów podatkowych nie oznacza rzeczywistego wyniku finansowego. Stanowi ona bowiem jedynie różnicę pomiędzy wielkością przychodów, a kosztami ich uzyskania, które obejmują między innymi wartości poczynionych inwestycji oraz dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło