I SA/Rz 357/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-12-03

Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Serafin -Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uchylić lub zmienić swoje postanowienie niekończące postępowania, w tym postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści. Brak takiej zmiany, mimo ponownego złożenia wniosku, skutkuje odmową jego uwzględnienia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując brakiem środków. Wniosek ten został złożony po tym, jak poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony prawomocnym postanowieniem sądu. Skarżący podał informacje o swoim stanie majątkowym i dochodach, ale nie przedłożył dodatkowych wyjaśnień wezwanych przez sąd. Sąd porównał obecny wniosek z poprzednim, stwierdzając brak istotnych zmian w sytuacji materialnej i dochodach skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 września 2013 r. sygn.: I SA/Rz 357/13, oddalającego wniosek J.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin -Kosowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. - postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 września 2013 r. sygn.: I SA/Rz 357/13, oddalającego wniosek J.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. I SA/Rz 357/13 U Z A S A D N I E N I E J.S. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia złożył ponownie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując go krótko brakiem środków na uiszczenie wpisu. We wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami w wieku 17, 12 i 2 lata, w rubryce nr 7 dotyczącej majątku nieruchomego, ruchomości i zasobów pieniężnych wpisał: mieszkanie o pow. 40 m² w D., gospodarstwo rolne o pow. 100 ha, a w rubryce oznaczonej 7.1. inne nieruchomości – "spółka A". Wyjaśnił, że żona przebywa na urlopie wychowawczym i pozostaje bez wynagrodzenia, a on sam prowadzi działalność pozarolniczą. W rubryce wniosku dotyczącej dochodów skarżący wskazał kwoty: 22.509,00 zł i 8.000,00 zł – łącznie 30.509,00 zł, wyszczególniając kwotę 2.600,00 zł jako miesięczny dochód brutto, uzupełniając, że płaci alimenty przysługujące jego dzieciom w wysokości 1.750,00 zł. Załączył do wniosku również kserokopie zaświadczeń o dochodach w roku 2011 (8.000 zł) i 2012 (22.509 zł). Skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących jego sytuacji finansowej, tj. o przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych posiadanych przez wszystkich domowników pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, przedłożenie rachunków (kserokopii) za czynsz, gaz, energię elektryczną i inne opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, przedłożenie kserokopii deklaracji skarżącego PIT-28, deklaracji PIT-36, deklaracji PIT-37 za 2012 r., deklaracji CIT-8 za 2012 r. spółki z o.o., w której skarżący posiada udziały oraz deklaracji VAT-7 od marca do września 2013 r. spółek "A" jawnej i z ograniczoną odpowiedzialnością, podania stanu majątkowego wszystkich osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ skarżący we wcześniejszych wnioskach deklarował taki majątek. Skarżący wezwanie przemilczał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy z daty 21 października 2013 r. złożony przez skarżącego J.S. jest kolejnym już wnioskiem (trzecim) w przedmiocie prawa pomocy w tej samej sprawie. Skoro poprzedni, o czym powyżej nadmieniono, został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2013, sygn. I SA/Rz 357/13 i nie wniesiono zażalenia na to orzeczenie, to tym samym przedmiotowe postanowienie w kwestii prawa pomocy stało się prawomocne. Kolejny zatem wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 11września 2013 r. Z porównania wniosków złożonych na formularzach PPF złożonych w dniu 19 sierpnia 2013 r. (k.120) i 21 października 2013 r. (k.150) wynika, że zarówno stan majątkowy, rodzinny, jak też wysokość dochodów skarżącego nie uległy zmianie. Różnica polega jedynie na wielkości zadeklarowanej powierzchni ujawnionego mieszkania; pierwotnie skarżący zadeklarował mieszkanie o pow. 24 m², a we wniosku z 21 października – o pow. 40 m². Taką różnicę należy ocenić jako pozostającą bez wpływu na ocenę, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczności powodujących zmianę stanowiska od tego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w powoływanym już postanowieniu z dnia 11 września 2011 r. Argumentacja podnoszona przez skarżącego, a mająca przemawiać za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie uległa żadnej zmianie i w dalszym ciągu skarżący powołuje się na brak środków, pozostając jednocześnie biernym na wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień, na podstawie art. 255 P.p.s.a. (k. 155). Niewątpliwie interesem wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia takie wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243–263 P.p.s.a). Skarżący nie wykazał natomiast woli współpracy. Skoro okoliczności podnoszone przez skarżącego w ostatnim wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały już wzięte pod uwagę poprzednio, a zatem nie doszło do zmiany sytuacji w sprawie, umożliwiającej uznanie, że obecnie skarżący wykazał się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło