I SA/Rz 36/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-12

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która prowadzi regularną działalność gospodarczą i generuje przychody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji finansowej potwierdzającej jej trudną sytuację?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadząca regularną działalność gospodarczą i generująca przychody, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże w sposób niebudzący wątpliwości swojej trudnej sytuacji finansowej. Brak przedłożenia kompletnej dokumentacji finansowej, w tym bilansu i czytelnej ewidencji środków trwałych, uniemożliwia sądowi dokonanie prawidłowej oceny możliwości płatniczych spółki i może być traktowany jako odmowa ujawnienia rzeczywistej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Spółka argumentowała, że łączny wpis we wszystkich sprawach wynosi 35.616 zł, czego nie jest w stanie pokryć, powołując się na zarządzenie zabezpieczenia majątku. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów, spółka przedłożyła jedynie część wymaganych informacji, w tym deklaracje VAT i wyciągi z rachunku bankowego, ale nie przedstawiła bilansu ani czytelnej ewidencji środków trwałych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" sp. z o.o. z siedzibą w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2004 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego wezwana do uiszczenia wpisu od skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wpis we wszystkich sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie wynosi łącznie 35.616 zł, zaś spółka nie ma możliwości uregulowania wpisu w takiej wysokości, dlatego wnosi o zwolnienie w całości lub w części, powołując się jednocześnie na zarządzenie zabezpieczenia majątku, co z kolei powoduje niemożność jego zbycia w celu jego uregulowania. Odnośnie danych ekonomicznych spółka podała, że za ostatni rok wygenerowała 5.854,88 zł zysku, wartość jej środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 1.856.884,49 zł, na rachunku bankowym znajduje się kwota 6.546,11 zł, kapitał zakładowy spółki wynosi 5.600,000,00 zł . Spółka wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, w tym deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć okresów rozliczeniowych poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2015 r. lub jego projektu, przedłożenia chronologicznych wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, bilansu spółki za 2015 r., aktualnej ewidencji posiadanych środków trwałych, rachunku zysku i strat, udzielenia informacji i potwierdzenia ewentualnych czynności egzekucyjnych i zastosowanych środkach egzekucyjnych, udzielenia informacji nt. obowiązku dopłat przez wspólników, złożyła kopie deklaracji VAT- 7K za wszystkie kwartały 2015 r. i za IV i III kwartał 2014 r., wyciągi z rachunku bankowego za okres od 2 listopada 2014 r. do 1 grudnia 2015 r. i od 2 grudnia 2015 r. do 1 stycznia 2016 r., rachunek zysków i strat porównawczy za 2015 r., zestawienie sald i obrotów za ten sam okres oraz praktycznie nieczytelny wykaz środków trwałych i ich rozliczenie. Spółka wyjaśniła, że bilans nie został jeszcze sporządzony, nie były podejmowane przez organ czynności egzekucyjne. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), by uzyskać preferencje w postaci zwolnienia o jakie ubiega się skarżąca spółka tj. art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.- dalej w skrócie: P.p.s.a.) oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie przesłanek ekonomicznych (w zakresie częściowym, o jaki ubiega się skarżąca – jest to brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania), uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, przy czym przesłanki przyznania prawa pomocy rozpatrywano w kontekście poniesienia kosztów sądowych we wszystkich wniesionych sprawach ze skarg spółki w przedmiocie podatku akcyzowego. W trakcie postępowania zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na bardziej dogłębne poznanie sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia. Spółka częściowo wywiązała się z nałożonego w wezwaniu obowiązku, nadsyłając wyjaśnienia i dokumenty, które wymieniono na wstępie. Z przedłożonych deklaracji VAT-7K za cały 2015 r. i III i IV kwartał 2014 r. wynika natomiast, że spółka prowadzi regularną działalność gospodarczą. Sprzedaż na podstawie deklaracji wynosiła w 2015 r.: w I kwartale 18.032 zł, w II kwartale 118.316 zł, w III kwartale 61.327 zł, w IV kwartale 18.061 zł, w III kwartale 2014 r. 15.226 zł, w IV kwartale 2014 r. 17.232 zł. Z rachunku zysku i strat wynika, że przychody netto (za 2015 r.) wyniosły 216.151,90 zł, koszty działalności to kwota 210.242,19 zł, w tym amortyzacja 80.627,56 zł, zużycie materiałów i energii 15.745,61 zł, usługi obce 27.025,93 zł, podatki i opłaty 26.320, 95 zł, wynagrodzenia 50.974,29 zł, ubezpieczenia społeczne 9.547,85 zł, zysk 5854,88 zł. Z kolei z zestawienia sald i obrotów za 2015 r. wynika, że spółka wykazała sprzedaż usług za kwotę 216.151,90 zł. Natomiast ewidencja środków trwałych jest praktycznie nieczytelna z uwagi na zapisy małą czcionką, co tym samym uniemożliwia jej analizę, która mogłaby dostarczyć istotnych informacji o sytuacji spółki. Tego rodzaju zaniedbanie spółki należy ocenić negatywnie, podobnie jak brak bilansu, którego sporządzenie /projekt w dobie powszechnej informatyzacji nie nastręcza zbytnich trudności. Z analizy przepływów na rachunku bankowym wynika, że konto spółki jest zasilane wpłatami pochodzącymi praktycznie od jednego kontrahenta i służy głównie do regulowania podstawowych zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności. W oparciu wyłącznie o dane zadeklarowane na formularzu PPPr i wymienione powyżej dokumenty, nie można stwierdzić, że spółka jest w tak złej sytuacji finansowej i wyczerpała wszystkie możliwości pozyskania środków pieniężnych, że nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie, ale także w pozostałych (uwzględnienie faktu wniesienia skarg ww. sprawach jest bowiem istotne z punktu widzenia procedowania o przyznanie prawa pomocy spółce i wnioski w tej sprawie należy potraktować łącznie). Działalność osób prawnych opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Spółka uzyskuje bieżące dochody. Taki profesjonalny podmiot jak spółka musi mieć rozeznanie, że zastosowanie pomocy, wsparcia czy ułatwienia ekonomicznego wiąże się z analizą sytuacji ekonomicznej tegoż podmiotu, a tym samym z aktywnością jego samego w tej kwestii i wykazaniem, daniem dowodów na opisywany stan rzeczy. W takiej sytuacji, bez dodatkowych informacji, o które była wzywana spółka, nie można dokonać prawidłowej oceny jej możliwości płatniczych. Milczenie w pozostałych kwestiach odnoszących się do sytuacji spółki, a w szczególności brak dokumentów związanych ze sprawozdawczością finansową spółki, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji finansowej, a to z kolei budzi wątpliwości czy spółka faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło