I SA/Rz 360/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku W. K. o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2010 r., nr (...), w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Składając do Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2011 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością skarżący – W. K. wystąpił jednocześnie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma pełnoletnimi córkami (w wieku odpowiednio 46 lat starsza i 27 lat młodsza), utrzymując się z emerytury w wysokości 2900 zł brutto miesięcznie. Obecnie świadczenie to jest przedmiotem zajęcia egzekucyjnego i z tego też względu bank nie chce wypłacić mu zgromadzonych na jego rachunku środków, uzyskanych z emerytury. Z wyżej wymienionego oświadczenia wynika również, że skarżący nie posiada żadnego majątku, oprócz domu w budowie o pow. 170 m 2 . Co zaś się tyczy wydatków, to W. K. wyszczególnił w tym zakresie następujące koszty: koszty związane z utrzymaniem domu – ok. 850 zł miesięcznie, raty za zakupiony aparat słuchowy 90 zł, koszt zakupu żywności – ok. 1200 zł i zakup leków – ok. 100 zł miesięcznie. Motywując zasadność swojego wniosku skarżący podkreślił, że mając 71 lat ma na utrzymaniu dwie bezrobotne córki, pozostające bez prawa do zasiłku oraz to, że nie ma możliwości uzyskania dodatkowych dochodów z uwagi na swój stan zdrowia. Mając na uwadze fakt, że złożone przez skarżącego oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej oraz jego możliwości płatniczych, działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wezwano go więc o złożenie dodatkowego oświadczenia w tym zakresie, w szczególności poprzez: przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych, wskazanie miejsca zamieszkania i określenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, złożenie oświadczenia co do posiadanych środków transportu i zaawansowania prac budowlanych, przy wymienionych w oświadczeniu domu, będącym w budowie, a ponadto o przedłożenie kserokopii i faktur dokumentujących koszty utrzymania domu oraz zeznania podatkowego za 2010 r. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący podał, że od 1999 r. zamieszkuje w domu wskazanym w oświadczeniu, złożonym na urzędowym formularzu, który nie jest jeszcze całkowicie wykończony, wraz z córką jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Peugeot 307 z 2003 r. Sprecyzował również, że jego świadczenie emerytalne, w wysokości 2 393,84 zł netto, od maja 2011 r. pomniejszone jest o 25 %, w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Skarżący przedłożył ponadto: zeznanie podatkowe za 2010 r., z którego wynika, że w roku 2010 uzyskał przychód ze stosunku pracy w wysokości 12 897,13 zł i z tytułu emerytury w wysokości 33 492,26 zł, fakturę za energię elektryczną na kwotę 141,12 zł, za okres 2 miesięcy, dowód wpłaty należności za wodę, w wysokości 109,73 zł, a ponadto dowody wpłaty należności za wywóz odpadów, fakturę za usługi telekomunikacyjne (75,95 zł za miesiąc), dowód uiszczenia abonamentu RTV za cały rok z góry. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że przyznanie tego prawa winno mieć charakter wyjątkowy i znajdować zastosowanie jedynie w sytuacjach, w których stronie o nie stronie wnioskującej grozi pozbawienie środków do życia, w sytuacji nieuwzględnienia jej wniosku. Wówczas to, mając na uwadze zapewnie stronie prawa do sądu, koszty postępowania w całości lub w części pokrywane są ze środków budżetowych, co w praktyce oznacza przerzucenie ich na podatników. Mając na uwadze wyżej wymienione okoliczności, jak również treść złożonych przez skarżącego oświadczeń należy stwierdzić, że nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Na wstępie należy bowiem zauważyć, że nie wykonał on w pełni wezwania do uzupełnienia stosownych informacji i przedłożenia wyszczególnionych w tym wezwaniu dokumentów, albowiem nie przedłożył on wyciągu z rachunku bankowego, wierzytelności z którego to, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Brak ten w istotny sposób utrudnia ocenę możliwości płatniczych skarżącego i sposobu wydatkowania uzyskiwanych środków, a także wpływu na jego sytuacje majątkową, wspomnianego wyżej postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu należy podkreślić, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna we własnym interesie przedstawić wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na ocenę spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy oraz współdziałać przy wyjaśnieniu wszelkich wątpliwości i wynikłych rozbieżności w tym zakresie, w szczególności poprzez przedłożenie stosownych dokumentów, o które została wezwana. Nieprzedłożenie wyżej wymienionego wyciągu, jak również lakoniczne i niejasne oświadczenie co do przebiegu i stopnia zaawansowania prac budowlanych, przy stanowiącym własność skarżącego domu, prowadzą do wniosku, że złożone przez niego oświadczenia są niepełne, nie sposób więc na ich podstawie przyjąć, że spełnia on przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że wysokość uzyskiwanych przez skarżącego dochodów, nawet pomniejszona o 25 %, w związku ze wszczęciem wobec niego egzekucji, przy uwzględnieniu udokumentowanych przez niego wydatków, nie przekraczających przeciętnych kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem domu, pozwala mu na pokrycie kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym w pełnej wysokości. Również jego stan majątkowy uzasadnia stwierdzenie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy nie może być także okoliczność związana z koniecznością utrzymywania dwóch pełnoletnich córek, ponieważ nie spoczywa na nim w stosunku do nich obowiązek alimentacyjny. Dobrowolne więc dostarczanie im środków utrzymania nie może uzasadniać przerzucanie kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem na podatników, poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. Mając więc na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.