I SA/Rz 360/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-07-08

Skład orzekający: WSA Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. W analizowanej sprawie, mimo zajęcia emerytury, dochody skarżącego oraz fakt, że jedna z jego córek pracuje za granicą, pozwoliły sądowi uznać, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury, która została zajęta w ramach egzekucji administracyjnej, oraz że utrzymuje dwie pełnoletnie córki. Przedstawił swoje dochody, wydatki oraz posiadany majątek. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę złożone przez skarżącego oświadczenia i dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) marca 2010 r., nr (...), w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym - postanawia - oddalić wniosek. W. K., zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Jak wynika ze złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwiema pełnoletnimi córkami, które są osobami bezrobotnymi. Źródłem utrzymania wszystkich wyżej wymienionych osób jest emerytura skarżącego w wysokości 2900 zł brutto miesięcznie, które to świadczenie zostało zajęte w ramach prowadzonej egzekucji administracyjnej. Skarżący zadeklarował także, że oprócz domu w budowie, o pow. 170 m 2, nie posiada żadnego majątku. Wyszczególniając natomiast ponoszone przez siebie wydatki podał, że koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą około 850 zł miesięcznie, raty za zakupiony aparat słuchowy 90 zł, koszt zakupu żywności ok. 1200 zł i zakup leków – ok. 100 zł miesięcznie. Skarżący podkreślił ponadto, że ze względu na swój podeszły wiek (71 lat) i stan zdrowia nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia oraz zwrócił także uwagę na fakt, że utrzymuje dwie pełnoletnie córki, co nie pozostaje bez wpływu na ocenę jego możliwości finansowych. Ustosunkowując się do wezwania o złożenie dodatkowego oświadczenia skarżący podał, że od 1999 r. zamieszkuje we wskazanym w oświadczeniu, złożonym na urzędowym formularzu, domu, który nie jest jeszcze całkowicie wykończony. Wraz z córką jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Peugeot 307 z 2003 r. Sprecyzował również, że jego świadczenie emerytalne, w wysokości 2 393,84 zł netto, od maja 2011 r. pomniejszone jest o 25 %, w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Wraz z dodatkowym oświadczeniem o stanie majątkowym skarżący przedłożył również: zeznanie podatkowe za 2010 r., z którego wynika, że w roku 2010 uzyskał przychód ze stosunku pracy w wysokości 12 897,13 zł i z tytułu emerytury w wysokości 33 492,26 zł, fakturę za energię elektryczną na kwotę 141,12 zł, za okres 2 miesięcy, dowód wpłaty należności za wodę, w wysokości 109,73 zł, a ponadto dowody wpłaty należności za wywóz odpadów, fakturę za usługi telekomunikacyjne (75,95 zł za miesiąc), dowód uiszczenia abonamentu RTV za cały rok z góry. Pismem z dnia 21 czerwca 2011 r. W. K. poinformował, że jedna z jego córek obecnie nie przebywa w miejscu zamieszkania, gdyż podjęła pracę sezonową poza granicami kraju. Nie ma on jednak informacji kiedy córka powróci, nie ma również możliwości uzyskania wyciągu z jej rachunku bankowego. Stwierdził również, że obecnie nie prowadzi żadnych prac wykończeniowych w stanowiącym jego własność domu, z uwagi na brak niezbędnych środków. Wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego skarżący przedłożył wyciąg z jego rachunku bankowego, potwierdzający wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów, oraz zaświadczenie, że na przedmiotowym rachunku założona jest blokada z tytułu zajęcia administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca wyżej wymienionym przepisem wprowadził wyjątek od zasady o której mowa w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), który stanowi, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przyznanie prawa pomocy uwarunkowane jest spełnieniem przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a ciężar ich wykazania spoczywa na osobie wnioskującej o przyznanie jej tego prawa. Osoba taka musi przedstawić przekonujące argumenty wskazujące na to, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania będzie się wiązało z pozbawieniem jej środków utrzymania, na co wpływ będzie mieć zarówno wysokość uzyskiwanych dochodów, stan majątkowy, rodzinny, jak również rzeczywista wysokość tychże kosztów. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący uzyskuje stałe dochody z tytułu emerytury, w kwocie 2 393,84 zł, która nawet pomniejszona o 25 % w związku z zajęciem w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, przy uwzględnieniu ponoszonych wydatków, których wysokość nie jest wygórowana, pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tym miejscu należy bowiem zwrócić również uwagę na fakt, że wbrew twierdzeniem zawartym w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego wpis w przedmiotowej sprawie jest wpisem stałym (taki charakter ma wpis od skargi w sprawach w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), a nie stosunkowym, natomiast jego wysokość nie wynosi 5 000 zł, jak to sugeruje skarżący lecz 500 zł (zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 6 lipca 2011 r.). Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy również zwrócić uwagę na fakt, że podana przez skarżącego wysokość dochodów w jego gospodarstwie domowym nie jest pełna, gdyż jedna z jego córek pracuje za granicą, która to okoliczność nie pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości finansowych skarżącego i przemawia za tym, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie pociągnie za sobą skutków, w postaci pozbawienia skarżącego środków utrzymania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło