I SA/Rz 361/07

PostanowienieWSA w Rzeszowie2007-12-17

Skład orzekający: Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wcześniejszego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w części, w sytuacji gdy skarżący ponownie wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, a jego sytuacja majątkowa nie uległa istotnej zmianie?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w całości, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności sprawy w porównaniu do poprzedniego wniosku, który został częściowo uwzględniony. W szczególności, mimo pogorszenia sytuacji finansowej, skarżący nadal posiada znaczący majątek (nieruchomość) i nie przedstawił przekonujących dowodów na niemożność pokrycia bieżących kosztów sądowych, zwłaszcza że postępowanie w sprawie prawa pomocy trwa od dłuższego czasu.
Stan faktyczny
Skarżący R.K. złożył drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, argumentując pogorszeniem swojej sytuacji finansowej wynikającym ze spadku dochodów z działalności gospodarczej. Wskazał na posiadanie nieruchomości o znacznej wartości, ale obciążonej hipoteką, oraz na ujemne saldo na rachunku bankowym. Sąd rozpoznał wniosek, mając na uwadze, że poprzedni wniosek został częściowo uwzględniony, a zażalenie na to postanowienie oddalone przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 18 czerwca 2007r. w przedmiocie prawa pomocy, tj. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia(..) grudnia 2006r. nr (..) w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe - p o s t a n a w i a - odmówić zmiany postanowienia z dnia 18 czerwca 2007r. (sygn. akt I SA/Rz 361/07) w przedmiocie prawa pomocy Wnioskiem z dnia 24 października 2007r. skarżący R.K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniosku podał iż, od daty złożenia przez niego pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. W szczególności pogorszenie to wynika z faktu uzyskiwania niższych o około 10-20% dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, która stanowi jedyne jego źródło utrzymania. Skarżący wskazał, iż jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 2,39ha którą wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej o wartości około 500.000zł, której jednak hipoteka obciążona jest do kwoty łącznie około 1.130.000zł. Poza wskazaną nieruchomością nie posiada domu ani mieszkania oraz jakichkolwiek cennych przedmiotów czy oszczędności. Mieszka w domu rodziców. Skarżący jest właścicielem rachunku bankowego w (...). Z przedłożonego wyciągu z tego rachunku za okres od 24 września 2007r. do 24 października 2007r. wynika, iż saldo początkowe wynosiło zł, suma uznań 48.832zł, suma obciążeń 49.349,16zł, saldo końcowe -20,16zł. Kwota zablokowana na wskazanym rachunku była ujemna i wynosiła 4.666.290,29zł a saldo dostępne minus 4.666.310,45zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem oceny Sądu jest zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego na urzędowym formularzu w dniu 24 października 2007r. We wniosku tym R.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Podkreślenia wymaga, iż rozpoznawany obecnie wniosek jest drugim wnioskiem w przedmiocie przyznania prawa pomocy, złożonym przez skarżącego w toku trwającego postępowania sądowoadministracyjnego. Na skutek poprzedniego wniosku w przedmiocie prawa pomocy zostało wydane postanowienie Sądu z dnia 18 czerwca 2007r., którym Sąd przyznał skarżącemu prawa pomocy w części. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2007r. (I FZ 414/07). Obecnie złożony wniosek należy więc rozpoznać w oparciu o przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane lub zmienianie wskutek zmiany okoliczności sprawy. Stąd też dla oceny zasadności kolejnego wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy, decydującym jest ocena zaistnienia "zmiany okoliczności sprawy". We wniosku o przyznanie prawa pomocy podlegającemu obecnie ocenie Sądu skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych całości. We wniosku tym skarżący nie wskazuje jednak istotnych zmian stanu majątkowego w porównaniu z sytuacją przedstawianą w poprzednim wniosku. Mianowicie w oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku zawartym w pierwszym wniosku wskazał on, iż nie ma możliwości uiszczenia wpisu od skargi ponieważ nie posiada żadnego majątku ani oszczędności a osiągane przez niego dochody wystarczą jedynie na pokrycie bieżących potrzeb związanych z codziennym utrzymaniem. Do końca 2005r. skarżący był zatrudniony w PPHU "a" spółka z o.o. W roku 2006 w związku z utratą powyższego zatrudnienia skarżący uzyskiwał dochód w wysokości około 1.600zł (brutto) miesięcznie. Obecnie skarżący nigdzie nie pracuje. Podał, że utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej która przynosi straty. Ponadto skarżący zaznaczył, iż część swoich dochodów w kwocie 500zł przeznacza na utrzymanie córki. Podkreślił również, iż nie posiada domu ani mieszkania. Mieszka w domu rodziców, gdzie ma wydzielone dla siebie piętro. Dokłada się do kosztów utrzymania około 100-200zł miesięcznie. Jest natomiast właścicielem nieruchomości o powierzchni 2,39ha którą wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej o wartości około 500.000zł, której jednak hipoteka obciążona jest do kwoty łącznie około 1.130.000zł. Skarżący jest właścicielem rachunku bankowego w (..) Z przedłożonego wyciągu z tego rachunku za okres od 1 stycznia 2007r. do 30 marca 2007r. wynika, iż saldo początkowe wynosiło 497zł, suma uznań 48.832zł, suma obciążeń 49.349,16zł, saldo końcowe -20,16zł. Kwota zablokowana na wskazanym rachunku była ujemna i wynosiła 4.666.290,29zł a saldo dostępne minus 4.666.310,45zł. Podobne okoliczności wskazane zostały przez skarżącego we wniosku z dnia 3 kwietnia 2007r. Skarżący podał, że jedynym jego źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza. Powołał się także na trudności jakie napotyka ciążące na nim obciążenia. W stosunku do poprzednio rozpoznawanego wniosku o przyznanie prawa pomocy zmiana polega jedynie na zajęciu konta bankowego skarżącego na poczet należności objętej zaskarżona decyzją, który to fakt nie może być uznany za zmianę okoliczności sprawy uzasadniającą zmianę poprzednio wydanego postanowienia Sądu z dnia 18 czerwca 2007r. przyznającego prawo pomocy w zakresie częściowym. Trzeba bowiem jeszcze raz w tym miejscu podkreślić, iż niniejsze postępowanie odnośnie przyznania prawa pomocy toczy się od kwietnia 2007r. co przy uwzględnieniu dochodu osiąganego przez skarżącego pozwala uznać, iż miał on w tym czasie możliwość zgromadzenia stosownych środków na uiszczenie wpisu sądowego w sprawie, który stanowi jedyną bieżącą opłatę niezbędną dla rozpoznania sprawy. Wobec braku przesłanek do zmiany wskazanego postanowienia i przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, na mocy art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło