I SA/Rz 362/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-06-26

Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jacek Surmacz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego, nie przeprowadzając postępowania dowodowego w celu ustalenia, kto faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne, mimo zarzutów skarżącego i złożonych przez niego oświadczeń współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia, kto prowadzi gospodarstwo rolne, a jedynie a priori odrzucił oświadczenia współwłaścicieli, co jest sprzeczne ze stanowiskiem NSA, zgodnie z którym ustalenie prowadzącego gospodarstwo rolne należy do organu podatkowego i powinno być elementem postępowania podatkowego.
Stan faktyczny
Wójt Gminy D. uchylił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok. SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania w celu ustalenia spadkobierców. Po ponownym rozpoznaniu Wójt ustalił wymiar podatku na 52 złote. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że podstawą wymiaru są dane z ewidencji gruntów. Skarżący zarzucił, że dane z ewidencji są wadliwe i oparte na fałszywym materiale dowodowym, a także niezgodne z nabytym spadkiem i oświadczeniami współwłaścicieli. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, podnosząc, że akt własności ziemi, na którym oparto dane, jest nieważny.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie NSA Jacek Surmacz WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sek. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 rok uchyla zaskarżoną decyzję. I SA/Rz 362/18 UZASADNIENIE Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] lutego 2017r. [...] uchylił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok w wysokości 52 złote. Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2017r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uchylenie decyzji organu I instancji spowodowane było koniecznością ustalenie spadkobierców po zmarłej Jó. R. Po uchyleniu organ I instancji, wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2017r. Nr [...], w której ponownie ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok w wysokości 52 złote. Decyzja została skierowana do Skarżącego R. S. jak i pozostałych współwłaścicieli: K. F., Z. K., K. S., K. S., K. R., K. R., P. R., D. R., M. R. i P. R. Przedmiotową decyzją dokonano wymiaru podatku rolnego oraz leśnego. Od powyższej decyzji Skarżący R. S. złożył odwołanie, w którym zarzucił, iż wymiar podatku został sporządzony w oparciu o fałszywy materiał dowodowy zalegający w Urzędzie Starostwa Powiatowego w K. oraz w Urzędzie Gminy D., między innymi w świetle ekspertyzy grafologicznej oraz zeznaniami świadków. Ponadto wymiar podatku jest niezgodny z nabytym spadkiem oraz oświadczeniami współwłaścicieli, które załączył do akt. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, iż podstawę dla wymiaru podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz. U. z 2017, poz. 2101). Jak wskazuje ewidencja gruntów i budynków, przedmiot opodatkowania działki położonej w W. W., o łącznej powierzchni 4,39ha, stanowiące grunty oznaczone jako: łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty zadrzewione i zakrzaczone, lasy, nieużytki oraz grunty rolne, stanowiące współwłasność osób na które została wydana decyzja. Organ odwoławczy naprowadził na treść art. 6c ustawy o podatku rolnym, jednakże stwierdził, że z przedłożonych przez R. S. dokumentów nie wynika, iż prowadzi on przedmiotowe gospodarstwo rolne, gdyż przedstawione oświadczenia współwłaścicieli, stanowią propozycję odnośnie działu spadku, nie przesądzają jednak o własności nieruchomości, co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania. Możliwość zmiany sposobu opodatkowania, nie była też możliwa wobec treści art. 21 ust. 1 prawo geodezyjne i kartograficzne. W skardze na powyższą decyzję Skarżący domagał się jej uchylenia, zarzucając, że dane z ewidencji gruntów odnośnie powierzchni gruntów objętych opodatkowaniem dokonane zostały na podstawie aktu własności ziemi z dnia 26 marca 1974r., dotkniętego wadą bezwzględnej nieważności. Natomiast przedstawiony stan gospodarstwa obrazuje akt własności ziemi z 6 marca 1972r., według którego powierzchnia byłaby większa. W efekcie tego decyzje organów wydane zostały w oparciu o fałszywy materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017r., poz. 2101) przewiduje, że podstawą wymiaru podatku są dane z ewidencji gruntów. Do takich danych niewątpliwie należy zaliczyć powierzchnię gruntów. Wobec czego nie mogły być uwzględnione zarzuty Skarżącego, iż opodatkowaniem powinny być objęte grunty o większej powierzchni niż wynika to z ewidencji. Jednak dane z ewidencji gruntów nie mogą w każdym przypadku przesądzać do kogo ma być adresowana decyzja wymiarowa. Organ odwoławczy nie kwestionował, że objęte opodatkowaniem działki o ogólnej powierzchni 4,39 ha, stanowiące łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty zadrzewione i zakrzaczone, lasy, nieużytki oraz grunty rolne stanowią gospodarstwo rolne. Podniósł zaś, że Skarżący nie wykazał, iż prowadzi przedmiotowe gospodarstwo rolne. Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1892) stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Wobec takiej definicji gospodarstwa rolnego w grę nie wchodzi definicja cywilistyczna gospodarstwa. W rozpoznawanej sprawie wymiar podatku dotyczy łącznego zobowiązania pieniężnego, ponieważ obejmuje zarówno podatek rolny jak i leśny. W niniejszej sprawie występuje więc łączne zobowiązanie pieniężne przy współwłasności ustawodawca przewidział odrębną regulację do sytuacji w której przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych. Chodzi o konsekwencje w zakresie konstrukcji podziału podatku. Art. 6c ust. 2 wyżej cyt. ustawy o podatku rolnym stanowi, iż łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie wykazał, iż prowadzi przedmiotowe gospodarstwo rolne, jednakże organ nie przeprowadził w tym kierunku żadnego postępowania dowodowego i nie poczynił żadnych ustaleń. Jedynie a priori odrzucił oświadczenia współwłaścicieli, jako nie mające znaczenia prawnego dla wymiaru podatku i podmiotu podatku. Tymczasem NSA w wyroku z dnia 10 listopada 2017r. sygn. akt II FSK 2755/15, zajął stanowisko, iż ustalenie, kto prowadzi gospodarstwo rolne w znaczeniu wskazanego przepisu, należy do organu podatkowego i powinno być elementem przeprowadzonego postępowania podatkowego. Z uwagi na powyższe ponieważ doszło do naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w postaci art. 122, 180 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło