I SA/Rz 364/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2013r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu przeciwegzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...], 2) określa, że postanowienia wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. I SA/Rz 364/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił P. P. podatek od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 116zł. Powyższa decyzja - z pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia jej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego - doręczona została adresatowi P. P. w dniu 16 lutego 2012r. i nie zostało od niej wniesione odwołanie. W piśmie z dnia 11 grudnia 2012r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. W., P. P. w nawiązaniu do zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2012r. nr [...] zarzucił, że egzekucja nie może być realizowana, ponieważ dane zawarte w tytule wykonawczym Prezydenta Miasta [...] są niezgodne ze stanem faktycznym. Podniósł, że "zginęło" mu 49 arów gruntu, wysokość podatku wzrasta od 2003r., sprawa jest w toku, jest osobą poszkodowaną i nie może popierać oszustwa, kłamstwa, złodziejstwa urzędników, na poczet podatku zabrano mu 1500zł, a podatek za 9 lat wynosi 856,10zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. W. wnioskiem z dnia 4 stycznia 2013r. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] jako do wierzyciela o wydanie postanowienia w przedmiocie zarzutu przeciwegzekucyjnego zawartego w opisanym wyżej piśmie P. P. odpowiadającego przesłance zawartej w art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. poz. 1015 z 2012r.) - powoływanej dalej jako upea - tj. nieistnienie obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] Prezydent Miasta [...] stwierdził niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego w piśmie z dnia 11 grudnia 2012r. przez P. P. a jako podstawę prawną wskazał art. 17 § 1, art. 34 § 1a upea. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że decyzja z dnia [...] stycznia 2012r. w przedmiocie wymiaru podatku stała się ostateczna z dniem 2 marca 2012r. zaś zgodnie z art. 34 § 1a upea wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, jeśli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postanowieniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo jeśli zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu od którego przysługują środki zaskarżenia. P. P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie i w zażaleniu powtórzył zarzuty z pisma z dnia 11 grudnia 2012r. Po rozpatrzeniu tego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium przedstawiło ogólne zasady postępowania egzekucyjnego określone w art. 1a pkt 13, art. 34 § 1, § 2 upea w związku z art. 15, art. 17, art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego - powoływanego dalej jako kpa - art. 26 § 1, art. 3, art. 3a, art. 4 i przytoczyło także treść art. 33 upea w którym wskazane zostały podstawy zarzutu, które zobowiązany może podnieść w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W ocenie Kolegium, podnoszone przez P. P. w piśmie z dnia 11 grudnia 2012r. zarzuty nie spełniają wymogów zarzutów wskazanych enumeratywnie w art. 33 upea a organ I instancji (Prezydent Miasta [...]) w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazał przyczynę stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu tj. przytoczył treść art. 34 § 1a upea. Odnosząc się do treści powyższego przepisu Kolegium podniosło, że "w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum sprawy, niemniej w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym zobowiązany może kwestionować treść obowiązku, czyli zachodzi konieczność merytorycznego badania sprawy". Jeżeli w takim postępowaniu służą środki zaskarżenia, to dla uniknięcia dwutorowości trybu zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, bo zasadą jest pierwszeństwo rozpoznawania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy. P. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze podniósł, że "Kolegium popiera kłamstwo, oszustwo, złodziejstwo jakimi posługują się samorządowcy w M. od 2003 roku". Zarzucił, że na skutek "modernizacji" zginęło mu 49m² gruntu z działki nr 50/1 i 40m² z działki nr 50/2 ale nie ma na to żadnych dokumentów. W decyzjach podatkowych figuruje 551m² gruntu, co jest kłamstwem, urzędnicy posługują się tymi fałszywymi danymi, rozprawa administracyjna w dniu 21 czerwca 2011r. była w istocie wywiadem środowiskowym i nie zostały w jej toku poczynione jakiekolwiek ustalenia. W skardze tej P. P. zamieścił także żądania dostarczenia mu dokumentów dotyczących "dokonanych zmian" oraz zadośćuczynienia za wyrządzone szkody. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu wskazując także, iż podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym nie może być kwestionowana prawidłowość ustalonego zobowiązania podatkowego. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej, przeciwko P. P. wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2012r. nr [...] obejmującego kwotę 58zł z tytułu podatku od nieruchomości. Zarzuty przeciwegzekucyjne zobowiązanego P. P. zawarte w piśmie z dnia 11 grudnia 2012r. są stosunkowo ogólne i w istocie sprowadzają się do niezgodności kwoty podatku z wielkością gruntu podlegającego opodatkowaniu. Organ egzekucyjny tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął, że tenże zarzut przeciwegzekucyjny odpowiada zarzutowi określonemu w art. 33 pkt 1 upea a mianowicie zobowiązany zarzuca nieistnienie obowiązku. Wierzyciel tj. Prezydent Miasta [...] stwierdzając niedopuszczalność tego zarzutu - a rozstrzygnięcie to podtrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze czyli organ odwoławczy - przywołał treść art. 34 § 1a upea, zgodnie z którym postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu wierzyciel wydaje wtedy, gdy zgłoszony zarzut: - albo jest (był) już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu (administracyjnym, podatkowym, sądowym, - albo zobowiązany kwestionuje wymagalność należności pieniężnej w całości lub w części z uwagi na jej wysokość ustaloną już albo określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia. W treści powyższego przepisu zawarte są w istocie dwie różne przesłanki mogące stanowić podstawę orzeczenia o niedopuszczalności zarzutu a mianowicie przesłanka sprawy zakończonej lub sprawy w toku dotyczącej zgłoszonego zarzutu oraz przesłanka "obliczenia" należności w orzeczeniu zaskarżonym w przewidzianym dla tego orzeczenia trybie. Wierzyciel tj. organ I instancji nie sprecyzował w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] stycznia 2013r., która z tych przesłanek była przedmiotem jego oceny, lub czy były to obie przesłanki, bo przytoczył całą treść przepisu ale bez odniesienia się do tej treści. Z kolei organ odwoławczy wprawdzie stwierdził, że złożone przez P. P. zarzuty nie są przewidziane w obowiązujących przepisach, a następnie uznał stanowisko organu I instancji za prawidłowe. W postępowaniu egzekucyjnym zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Dz.U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) - powoływanego dalej jako kpa jeśli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Według zasad zawartych w tymże kodeksie, orzekające w sprawie organy mają obowiązek działania na podstawie przepisów prawa, podejmowania wszelkich czynności dla wyjaśnienia sprawy, zebrania pełnego i wyczerpującego materiału (art. 6, art. 7, art. 77 § 1). W niniejszej sprawie zasady te nie zostały zachowane, skutkiem czego Sąd nie może dokonać oceny prawidłowości zaskarżonego - i poprzedzającego je - rozstrzygnięcia. Mianowicie w aktach sprawy brak jest odpisu (potwierdzonej kserokopii) tytułu wykonawczego do którego odnoszą się zgłoszone zarzuty. Organy w niniejszej sprawie przyjęły, że tytuł ten dotyczy należności obliczonej w powołanej na wstępie decyzji podatkowej z dnia [...] stycznia 2012r. ale zauważyć należy, że w tej decyzji wyliczona została kwota 116zł, a z pisma organu egzekucyjnego wynika, że prowadzona egzekucja dotyczy kwoty 58zł. Z powyższych względów, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z arat. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 270 z 2012r. z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie wierzyciela - organu I instancji, a o ich niewykonywaniu orzekł na podstawie art. 152 tejże ustawy.