I SA/Rz 364/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.M. na informację Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie z dnia 29 maja 2025 r. w przedmiocie utrzymania odmowy przyznania dofinansowania z programu "Czyste Powietrze" - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę K.M. (dalej: skarżąca) skargą z dnia 10 lipca 2025 r. skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła "decyzję" Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie (dalej: WFOŚiGW) z dnia 29 maja 2025 r. podtrzymującą odmowę przyznania dofinansowania z programu "Czyste Powietrze". Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w sprawie, 2. stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez organ, 3. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie z programu "Czyste Powietrze" i organ informacjami z dnia 2 kwietnia 2025 r. i 29 maja 2025 r. odmówił udzielenia jej dofinansowania, jako przyczynę wskazując nie spełnienie przez skarżącą warunków formalnych do otrzymania takiego dofinansowania. Skarżąca w uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie przepisu art. 8, 78, 79, 104 i 107 § kpa oraz art. 149 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ – Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie – wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, względnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że informacje (a nie decyzje) skierowane do aktualnie skarżącej nie mają charakteru władczego działania administracji, nie dotyczą uprawnień lub obowiązków skarżącej wynikającej z przepisów ustawy. Działania Wojewódzkiego Funduszu mają bowiem charakter cywilno-prawny i dlatego też nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Organ powołał się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym to dotyczące art. 411 ust. 8 prawa o ochronie środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i jaka taka podlega odrzuceniu. Katalog spraw, w których dopuszczalna jest droga postępowania sądowo-administracyjnego, został wymieniony w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Z wymienionych tam poszczególnych kategorii spraw sądowo-administracyjnych w niniejszej sprawie, jako mogące stanowić postawę domagania się przez Skarżącą kontroli sądu administracyjnego wobec wydanej wobec niej informacji organu należy rozważyć przesłanki wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 3 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 3 § 2 pkt 4 stanowi, że kontroli sądu administracyjnego podlegają skargi na inne określone w pkt 1 do 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikającej z przepisów prawnych. Wydane przez WFOŚiGW informacje nie stanowią jednak aktu administracji o którym mowa w tym przepisie. Aktami takimi są bowiem tylko takie akty lub czynności, które w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem, mają charakter indywidualny, podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administracje publiczną, a także podejmowane są w zakresie administracji publicznej charakteryzując się między innymi jednostronnością działania i są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną. WFOŚiGW jest instytucją ochrony środowiska i nie został zaliczony przez ustawodawcę do organów ochrony środowiska, lecz został określony jako jedna z instytucji ochrony środowiska. Dokonywana przez ten podmiot czynność przyznania dotacji ma w swej istocie charakter cywilno-prawny i nie stanowi o władczym działaniu organu administracyjnego. Działanie takie przy tym nie jest dokonywane w formie decyzji administracyjnej, a zatem nie ma zastosowania, jako podstawa złożenia skargi, przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Dodatkowo należy jeszcze podkreślić, że przedmiotem skargi nie jest także czynność dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uprawienie do otrzymania dofinansowania nie wynika bowiem wprost z przepisów prawa. Powstaje ono na skutego rozstrzygnięcia wniosku podjętego po uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w regulaminie naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze". Czynności poprzedzające zawarcie umowę nie statuują zobowiązań WFOŚiGW, a nadto nie są rozstrzygnięciem władczym – mają natomiast na celu ustalenie warunków dofinansowania. Dlatego też przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Podstawą taką nie może być również przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. Stanowi on, że w przypadkach przewidzianych przez przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę stronie również może przysługiwać prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie jako tego typu ustawę szczególną należy rozważyć ustawę z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 do 2027 ( Dz. U. 2022.1079). Ustawa ta określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowej w perspektywie finansowej 2021-2027, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i tej polityki oraz tryb współpracy między nimi. Określa ona pojęcia beneficjenta, wnioskodawcy oraz tryb przeprowadzenia konkursu na udzielanie pomocy finansowej na realizację poszczególnych projektów związanych z programami w zakresie polityki spójności. W rozdziale 16 (art. 63 do 79) przewiduje procedurę odwoławcza od informacji o negatywnej ocenie projektu, jak także przesłanki skierowania skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, czy też skargi kasacyjnej do NSA. Procedura ta dotyczy jednak wnioskodawcy w rozumieniu art. 2 pkt 34 tej ustawy, czyli podmiotu, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu, w tym również tzw. "projektu grantowego", o którym mowa art. 41 ust. 1 tej ustawy. W rozumieniu tych przepisów, które zostały powyżej powołane, wnioskodawcą, a zarazem beneficjentem programu, jest WFOŚiGW, z którym Narodowy Fundusz Środowiska i Gospodarki Wodnej z siedzibą w Warszawie zawarł umowę o dofinansowanie nr FENX.01.01-IW.01-0010/24 na dofinansowanie projektu grantowego program priorytetowy "Czyste Powietrze" realizowanego w Województwie Podkarpackim. Na mocy Regulaminu naboru wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć w formie dotacji w ramach programu priorytetowego "Czyste Powietrze", który określa zasady naboru wniosków o dofinansowanie w formie dotacji oraz w formie dotacji z prefinansowaniem, jako wnioskodawcy, beneficjenta ubiegającego się o tego typu wsparcie, a taką osobą jest skarżąca, należy rozumieć odpowiednio osobę ubiegającą się o grant/grantobiorcę, o którym mowa w art. 41 ust. 3 ustawy o zasadach realizacji zadań (...). Skarżąca nie jest zatem wnioskodawcą czy też beneficjentem w rozumieniu art. 2 ust. 1 i 34 ww. ustawy, której w myśl powołanych przepisów, przysługiwała by droga odwoławcza, ale grantobiorcą dla którego ustawa ta nie przewiduje uprawnień odwoławczych, w tym skierowania sprawy na drogę podstępowania sądowo-administracyjnego. Dlatego też przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. również nie będzie stanowił podstawy dla przyjęcia dopuszczalności skargi. Z tych względów Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i w związku z tym w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ją odrzucił.