I SA/Rz 365/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-07-17
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej i nie zastosowała się do wezwania sądu o złożenie dodatkowych wyjaśnień?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykaże w sposób przekonujący swojej niezdolności do poniesienia kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak aktywności strony w przedstawianiu dowodów i niewykonanie wezwania sądu do złożenia wyjaśnień i dokumentów uniemożliwia sądowi dokonanie obiektywnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T. H. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności. W uzasadnieniu podał trudną sytuację materialną, liczne postępowania egzekucyjne i zobowiązania alimentacyjne. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających jego sytuację, skarżący nie zastosował się do niego. W konsekwencji referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku T. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług spółki cywilnej "A." za II kwartał 2007 r., IV kwartał 2008 r., I kwartał 2009 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako byłego wspólnika spółki cywilnej "A." za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2007 r., IV kwartał 2008 r., I kwartał 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
I SA/Rz 365/13
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący T. H. wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia zwrócił się o zwolnienie od koszów sądowych. W uzasadnieniu podał, że nie jest w stanie ponieść tychże kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dalej wyjaśniając, że prowadzone są w stosunku do niego liczne postępowania egzekucyjne na kwotę ok. 2.000.000 zł, obciążają go także zobowiązania alimentacyjne na dzieci w łącznej wysokości 2.500 zł (jedno z dzieci jest niepełnosprawne). Skarżący zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, pobierającymi emerytury – łącznie ok. 3.500 zł brutto, z których spłacają pożyczkę (ok.1060 zł miesięcznie). Skarżący zaś zadeklarował, że utrzymuje się z działalności gospodarczej i uzyskuje z tego tytułu ok. 1000 zł dochodu brutto miesięcznie.
Wezwanie referendarza sądowego do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., skarżący przemilczał.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów - następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, i może stosownie do treści art. 245 § 3 P.p.s.a. przybrać różnoraką formę: zwolnienia tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – o to jednak skarżący nie wnioskował).
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych i literatury przedmiotu, w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy skarżący powinien przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, powinien być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów na to, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Skoro skarżący nie wskazywał żadnych środków dowodowych na poparcie twierdzenia o złej sytuacji finansowej, skarżący został wezwany (k. 23 akt sądowych) do wyjaśnienia swoich możliwości płatniczych i przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację na jaką się powołuje. Zwolnienie, jako że obciąża ogół obywateli, winno być przyznawane w szczególnych i tylko uzasadnionych wypadkach. Okoliczności takich na podstawie samego wniosku nie sposób jednoznacznie ustalić. Co prawda z akt administracyjnych wynika, że prowadzone było postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego, zakończone umorzeniem, jednak taka okoliczność i dane zawarte we wniosku PPF nie mogą stanowić podstawy do udzielenia prawa pomocy, ponieważ są niewystarczające do pełnej i obiektywnej oceny wniosku. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, ani referendarz sądowy ani sąd, nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są mu znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień.
Niezastosowanie się do wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. i brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień, pozbawia rozpoznającego wniosek możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. II OZ 235/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem niewykonanie wezwania, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie należy potraktować jako niewykazanie przez skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło