I SA/Rz 365/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. S. G. wezwana została do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Złożyła wówczas wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten podaje, że składająca go jest w podeszłym wieku (86 lat), choruje; ostatnio złamała prawą rękę. Opiekę nad wymienioną sprawuje jej syn, który w związku z powyższym jest bezrobotny. Jako majątek rodziny wskazany został dom o pow. 40 m.kw., wartości 25 000 zł. Skarżąca pobiera emeryturę w wysokości "nieco ponad 1 tysiąc zł". Wydatki są następujące: koszty utrzymania mieszkania – 400 zł, koszty leczenia skarżącej – 400 zł, "koszty utrzymania" – 400 zł. Do wniosku dołączone zostało zaświadczenie, z którego wynika, że syn strony jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od 28 października 2013 r., bez prawa do zasiłku. Nadesłano także kserokopię legitymacji emeryta oraz paragon w związku z zakupem lekarstw w dniu 21 czerwca 2018 r. na kwotę 106,51 zł. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego odnośnie do uzupełnienia danych wniosku i dostarczenia określonych dokumentów podane zostało, że skarżąca jest właścicielem małego, starego domu na działce bez dojazdu w trudnym terenie górskim w W. Z kolei jej syn posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o pow. 29 m.kw. w T. i w tym ostatnim lokalu wymienieni mieszkają. Nie korzystają oni ze wsparcia pomocy społecznej. Odnosząc się do wezwania o wyjaśnienie źródeł finansowania nadwyżki wydatków nad dochodami wskazano, że wydatki te są w rzeczywistości mniejsze. Mają bowiem trudności z opłaceniem wszystkich kosztów utrzymania mieszkania. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Żądanie S. G. nie mogło zostać uwzględnione, a to wobec faktu, iż wymieniona nie zastosowała się w pełni do skierowanego do niej wezwania o uzupełnienie informacji zawartych w jej wniosku i tym samym nie wykazała, że spełnia ustawową przesłankę przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", na zakres taki składa się np. zwolnienie od kosztów sądowych, o które ubiega się skarżąca. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przedmiotowa pomoc adresowana jest do osoby, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To więc wnioskujący o tego rodzaju pomoc winien wykazać, że przesłankę tę spełnia, a zatem, że znajduje się w takiej sytuacji, w której poniesienie kosztów sądowych musiałoby skutkować niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego i pozostałych osób wchodzących do wspólnego z nim gospodarstwa domowego. Celem wykazania zasadności żądania wnioskodawca powinien, zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a., złożyć oświadczenie z dokładnymi danymi o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie, w ocenie rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, jest niepełne bądź też budzi określone wątpliwości, uprawniony jest on do wezwania strony – w trybie art. 255 P.p.s.a. – o stosowne uzupełnienia, tak w zakresie informacji, jak i dokumentów je potwierdzających. Wezwanie w oparciu o powołany wyżej art. 255 P.p.s.a. skierowane zostało do skarżącej, która jednak udzieliła na nie niepełnej odpowiedzi. Nie podała bowiem, czy w stanowiącym jej własność domu w W. mieszkają jakieś osoby. Przede wszystkim jednak, nie nadesłała ona żądanych od niej dokumentów. Nie przedłożyła mianowicie kserokopii zeznania podatkowego ani też informacji od Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z których wynikałaby dokładna wysokość otrzymywanego przez nią świadczenia emerytalnego. Wniosek wskazuje zaś tylko, że jest to ""nieco ponad 1 tysiąc zł". Nie nadesłała także decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2018 r., jak też rachunków związanych z utrzymaniem zarówno domu, jak i mieszkania, w którym obecnie przebywa. Natomiast w odniesieniu do wyjaśnienia nadwyżki wskazanych we wniosku wydatków nad zadeklarowanymi dochodami strona podniosła, że zmniejszają te wydatki i że mają trudności z pokryciem wszystkich opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Nie wskazała jednak precyzyjnie, jakie więc faktycznie ponosi wydatki na wyżywienie i na utrzymanie mieszkania i jakie posiada zadłużenie w związku z tymi ostatnimi. Trudno zaś przyjąć, że wskazując na wyżywienie siebie i syna kwotę 400 zł zmniejsza de facto ten wydatek w sytuacji gdy już ta wysokość jest zupełnie nieadekwatna do zaspokojenia potrzeby w tym zakresie w odniesieniu do dwójki dorosłych osób. Poza tym, rodzi się pytanie, dlaczego uzyskując tak niskie dochody, które zgodnie z twierdzeniami strony, nie wystarczają na pokrycie wszystkich istotnych wydatków rodziny, nie korzysta ona wraz z synem z pomocy społecznej. Brak jest zaś odpowiedzi, czy wymienieni uzyskują pomoc od osób trzecich. Z tych wyżej podanych względów przyjęto, że S. G. nie wykazała, zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., że poza jej możliwościami płatniczymi znajduje się poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Prawo pomocy to instytucja, która ma wyjątkowy charakter, a zatem odnoszące się do wnioskodawcy okoliczności przesądzające o zasadności jego żądania muszą być jasne. Jeśli zaś istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do faktycznej sytuacji materialnej strony, to brak jest podstaw do przychylenia się do jej żądania. Mogłoby to bowiem prowadzić do sytuacji, kiedy prawo pomocy zostałoby przyznane podmiotowi, który nie spełnia w rzeczywistości przewidzianej przez ustawę przesłanki przyznania prawa pomocy. Tymczasem, celem udzielanego przez Państwo dofinansowania jest zapewnienie prawa do sądu osobom ubogim, które nie tylko oświadczą, że znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, ale wykażą ten fakt dostatecznie. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.