I SA/Rz 366/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./ Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi spółki "A" Sp. j. w P. na uchwałę Zarządu Województwa [.] z dnia [.] maja 2017 r. nr [.] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "..." 1) uwzględnia skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa [.], 2) zasądza od Zarządu Województwa [.] na rzecz skarżącej spółki "A" Sp. j. w P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi "A" sp. j. z/s w P. (dalej określana jako spółka lub wnioskodawca) jest uchwała Zarządu Województwa Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie rozpatrzenia protestu od negatywnej oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu pn. "Wdrożenie innowacyjnej usługi w działalności przedsiębiorstwa "A" sp. j. z/s w P". Z akt sprawy wynika, że Zarząd Województwa, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, ogłosił konkurs nr RPPK.01.04.01-IZ-00-18-001/15 naboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, Oś priorytetowa I. Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałania 1.4.1 Dotacje bezpośrednie. Spółka zgłosiła do naboru o dofinansowanie wyżej opisany projekt, który zarejestrowano pod nr [...]. W piśmie z dnia 2 czerwca 2016 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia i poprawienia wniosku. W piśmie z dnia 25 października 2016 r. poinformowano wnioskodawcę o negatywnej merytorycznej ocenie złożonego wniosku w zakresie kryteriów "Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu", "Wykonalność instytucjonalna oraz finansowa projektu", "Realność wskaźników". Wskazano m. in., że przedłożone prognozy sprawozdań finansowych w ramach analizy finansowej zawierały błędy. Sposób ujęcia dotacji w prognozie sprawozdań finansowych i jej rozliczenia powoduje, że wynik finansowy w latach 2017-2018 jest zawyżony, a w następnych zaniżony. Wnioskodawca nie dysponuje odpowiednimi zasobami do realizacji projektu, nie posiada pełnego zabezpieczenia w postaci własnych środków pieniężnych oraz gwarancji finansowania leasingiem finansowym (promesy udzielenia leasingu). Ponadto, podawano różne lokalizacje zaplecza technicznego mieszczące się w J. i T., a nie dołączono do wniosku umów potwierdzających wynajęcie lokali - biurowego i technicznego, co oceniono jako brak zabezpieczenia wykonalności instytucjonalnej projektu. Przeciwko tej informacji wniesiono protest, w którym nie zgodzono się z oceną ww. kryteriów. Wnioskodawca nie zgodził się z oceną ekspertów, że popełnił błąd w sposobie ujęcia dotacji w bilansie zysków i strat, jako że odpowiadało ono dyspozycji art. 41 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Infrastruktura informatyczna nie ma być bowiem nabyta w charakterze środków trwałych, lecz finansowana leasingiem. Jeżeli chodzi o zabezpieczenie wykonania finansowego, to załącznik 4 do Regulaminu konkursu, wyjaśniający sposób wypełnienia wniosku, określa wymagane załączniki, jakie należało dołączyć do wniosku, ale nie było wśród nich dokumentu wskazującego na konieczności potwierdzenia posiadania środków. Odnosząc się zaś do sytuacji finansowej wnioskodawcy eksperci nie stwierdzili zagrożenia dla trwałości finansowej projektu. Jeżeli chodzi natomiast o rozbieżności adresowe to były one wynikiem omyłki, którą skorygowano na etapie formalnej oceny wniosku. Do wniosku nie dołączono kopii umów najmu lokali, ponieważ obowiązek taki nie wynikał z Regulaminu. Zaskarżoną do Sądu uchwałą z dnia [...] maja 2017 r. Zarząd Województwa protestu nie uwzględnił, podzielając w całości stanowisko ekspertów wyrażone względem protestu. W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że kryteria wyboru określił Komitet Monitorujący uchwałą nr 20/III/2015 z dnia 13 października 2015 r. w sprawie zmiany Uchwały nr 19/III/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 z dnia 25 września 2015 r. w sprawie zatwierdzenia kryteriów wyboru projektów dla osi priorytetowych I-VI Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego; kryteria stanowią załącznik do Regulaminu konkursu. Postępowanie prowadzone było w oparciu o obowiązujące przepisy prawa polskiego i unijnego oraz Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, przyjętego uchwałą Zarządu Województwa Podkarpackiego nr 103/2270/15 z dnia 14 października 2015 r. w sprawie zmiany uchwały nr 76/1709/15 z dnia 14 lipca 2015 r. oraz Regulamin konkursu przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Podkarpackiego nr 124/2732/15 z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu konkursu zamkniętego dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach I osi priorytetowej, Działanie 1.4 Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu: Rozwój MŚP Regionalnego programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 - nabór 2015. Powołani eksperci ponownie ocenili projekt w zakresie zakwestionowanych kryteriów. W kwestii poprawności analizy finansowej stwierdzili, że dokumenty i wyliczenia finansowe powinny być rzetelne i nie budzić żadnych zastrzeżeń oraz zawierać błędów, a brak realności założeń negatywnie skutkuje w poprawności obliczeń. Posiadanie środków powinno być zaś udokumentowane, wnioskodawca powinien wykazać zdolność finansową do realizacji projektu. We wniosku nie wskazano wszystkich informacji na temat form rozliczeń (leasing operacyjny czy finansowy), a tylko pośrednio można te dane ustalić na podstawie biznesplanu. Wynika z nich, że chodzi o leasing finansowy, co oznacza, że dotacja powinna być rozliczona w sposób wskazany przez ekspertów dokonujących pierwotnej oceny wniosku. Eksperci nie mieli obowiązku wzywania do złożenia dodatkowych wyjaśnień, a jedynie mogli skorzystać z takiej możliwości. Jednak w przypadku wnioskodawcy korekta błędów stanowiłaby istotną modyfikację załącznika do wniosku. W kwestii kryterium wykonalności instytucjonalnej stwierdzono, że wnioskodawca podał różne miejsca realizacji projektu: w J. zaplecze techniczne, w R. biura, ale nie dołączono do wniosku umów dzierżawy oraz najmu lokalu, w wyniku czego nie zostało spełnione kryterium wykonalności instytucjonalnej. Niespełnienie kryterium poprawności analizy finansowej skutkuje negatywną oceną w zakresie dysponowania przez wnioskodawcę środkami finansowymi umożliwiającymi realizację projektu. Natomiast w kwestii realności wskaźników podano, że brak wykonalności instytucjonalnej i finansowej oraz brak możliwości oceny kondycji finansowej wnioskodawcy w okresie realizacji projektu powoduje, że wykazane w projekcie wskaźniki nie będą możliwe do osiągnięcia. Przyjęte do analizy finansowej w zakresie leasingu wskaźniki były niejasne. Zarząd Województwa stwierdził ponadto, że zarzuty natury proceduralnej także nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie można jednoznacznie ocenić danego kryterium. W sytuacji, gdy przedstawione informacje nie pozostawiały wątpliwości co do braku spełniania danego kryterium, wezwanie nie mogło mieć miejsca. Oceny projektu dokonywali dwaj eksperci, w sposób niezależny, przy wykorzystaniu Karty oceny merytorycznej stanowiącej załącznik do Regulaminu konkursu. Postanowienia Regulaminu dopuszczały wymienianie się przez ekspertów informacjami i konsultowania oceny w ramach pary oceniającej. W skardze spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm. - określanej dalej jako ustawa wdrożeniowa) poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku polegający na błędnym i niczym nie popartym, dowolnym przyjęciu, że projekt spółki nie spełniał kryteriów: - VI. Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu, - IX. Wykonalność instytucjonalna i finansowa, - XII. Realność wskaźników, 2) art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nieprawidłowe zastosowanie § 5 ust. 4 pkt 7 Regulaminu konkursu polegające na braku wezwania jej do wyjaśnień i uzupełnień, 3) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania polegające na powoływaniu się w ocenie protestu na Regulamin Komisji Oceny Projektów, który nie został podany do publicznej wiadomości, 4) art. 37 ust. 5 ustawy wdrożeniowej poprzez wymaganie dokumentów (umów najmu), które nie były niezbędne do oceny kryterium, 6) art. 58 ust. 2 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez brak rzetelności, przejrzystości i prawidłowości rozpoznania protestu przez komisję odwoławczą Instytucji Zarządzającej, polegający na oparciu się wyłącznie na subiektywnych opiniach ekspertów, 7) art. 57 ustawy wdrożeniowej poprzez rozpatrzenie protestu po upływie terminu 60 dni od jego otrzymania. W odniesieniu do kryterium poprawności analizy finansowej spółka zarzuciła, że z treści wypowiedzi ekspertów nie można wywieść, w jaki sposób powinna się zachować. Przyznano bowiem, że nie miała obowiązku dołączać do wniosku promesy leasingowej, ale jednocześnie stwierdzono, że brak wskazania odpowiednich dokumentów finansowych na etapie wniosku skutkował negatywną oceną. Oceny ekspertów są ogóle, nie poparte żadnymi konkretnymi dokumentami lub opracowaniami. Taki sposób oceny może budzić wątpliwości co do rzetelności jej przeprowadzenia i stanowi naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W sposób nieprawidłowy eksperci odnieśli się do zarzutu dotyczącego sposobu ujęcia dotacji, formułując sprzeczne oceny i wnioski, czym naruszono art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Pomimo tego Instytucja Zarządzająca nie odniosła się do tej kwestii ograniczając się do stwierdzenia, że akceptuje opinię ekspertów. Natomiast w kwestii kryterium wykonalności instytucjonalnej w kontekście braku dołączenia do wniosku umów na dzierżawę lub najem lokalu zwrócono uwagę, że wymaganie takie nie wynikało z Regulaminu, a spółki nie wzywano do przedłożenia takich dokumentów, czym naruszono art. 37 ust. 1 ustawy poprzez stosowanie nieprzejrzystych zasad oceny projektów. Tymczasem w biznesplanie wskazano jednoznacznie, że spółka umowy takie posiada, a zatem doszło do naruszenia art. 37 ust. 5 ustawy. W kwestii zaś oceny sytuacji finansowej spółki eksperci pozostają w sprzeczności ze sobą. Negatywną ocenę kryterium "Realność wskaźników" eksperci oparli z kolei na negatywnej ocenie kryteriów poprawności analizy finansowej i wykonalności instytucjonalnej. Pomimo posiadanych wątpliwości przy ocenie projektu nie wezwano jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów pomimo, że projekt nie był w oczywisty sposób negatywny. Już sam okres rozpatrywania protestu świadczy o tym fakcie. Uzupełnienia w tym zakresie nie wpłynęłyby istotnie na zmianę projektu. W ocenie skarżącej brak przejrzystych reguł decydujących o tym, kiedy projekt wzywany jest do uzupełnień, w szczególności dowolność i arbitralność w tym zakresie, narusza istotnie rzetelność i przejrzystość postępowania. Gdyby nie to zaniechanie byłaby w stanie w sposób wyczerpujący odpowiedzieć na wszelkie wątpliwości oceniających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.". W myśl art. 61 ustawy wdrożeniowej, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a tej ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie - postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawie. Należy podkreślić, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania instytucji zarządzającej z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z: - ustawą wdrożeniową, - regulaminem konkursu o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 w ramach osi priorytetowej I Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka, działania 1.4. Wsparcie MŚP, Poddziałanie: 1.4.1 Dotacje bezpośrednie, Typ projektu: Rozwój MŚP - Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020. Przeprowadzając ocenę dokonanej oceny projektu przez instytucję zarządzającą, Sąd doszedł do przekonania, że ocena ta nie została przeprowadzona w sposób prawidłowy i z uwagi na przedstawione poniżej uwagi nie może być uznana za ocenę rzetelną. Należy wskazać, że podstawowym przepisem regulującym zasady prowadzenia postępowania konkursowego i oceny wniosków złożonych przez poszczególnych uczestników konkursu jest przepis art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Z przepisu tego wynika zatem zasada równości dostępności do pomocy publicznej, a jej realizacja odbywa się w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Dokonując zatem kontroli aktu wydanego w trakcie konkursu sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić czy działanie administracji w trakcie konkursu względem wniosku objętego skargą było przejrzyste, bezstronne i rzetelne i czy skarżący miał równy dostęp do środków publicznych, jak inni uczestnicy konkursu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 22 czerwca 2017 r. I SA/Ke 287/17 ). W przedmiotowej sprawie szczególnego znaczenia nabiera kontrola działania Instytucji Zarządzającej w ramach zasady rzetelnego postępowania przy ocenie projektu, w tym zakresie oceny merytorycznej dopuszczającej projektu. Zasada rzetelności postępowania w zakresie oceny projektów nabiera szczególnego znaczenia bowiem tylko rzetelna ocena, czyli zgodna ze stanem faktycznym wszystkich wniosków umożliwia realizację równego dostępu wnioskodawców do środków publicznych. Celem przeprowadzenia oceny rzetelności działania organów w tym zakresie należy zatem przyjąć kryteria, przy których ocena taka będzie mogła być uznana za rzetelną a więc ocenę prawidłową uwzgledniającą wszelkie okoliczności mające znaczenie dla wyboru wniosku do finansowania i uznania spełnienia ocenianego kryterium dopuszczającego. Po pierwsze ocena taka musi się opierać na pełnym i wyczerpującym zgromadzeniu danych odnośnie danego, podlegającego ocenie kryterium. Dane w tym zakresie muszą być kompletne i pozwalać instytucji oceniającej (ekspertom) na prawidłową ocenę wartości wniosku w danym parametrze. Nie jest rzetelną ocena bazująca na danych niepełnych (zarówno dokonana na korzyść , jak i na niekorzyść wnioskodawcy), w tym obniżająca wartość punktową w przypadku oceny jakościowej, czy też stwierdzająca niespełnienie kryterium dopuszczającego. Organ zauważając niepełność danych lub uznając potrzebę ich uzupełnienia (co może być niezauważone przez wnioskodawcę, mogącego uważać dane za pełne) powinien zwrócić się do wnioskodawcy o ich uzupełnienie (oczywiście nie może to prowadzić do zmiany wniosku) i po jednorazowym uzupełnieniu może dokonać oceny. Wykorzystywanie braków do dokonania oceny, wskazywanie na niepełność danych jako element niekorzystny dla beneficjenta, przy braku wezwania o uzupełnienie, stanowi o nierzetelności oceny. Nie jest bowiem oceną rzetelną ocena dokonana w oparciu o częściowy materiał dowodowy czy częściowe dane obrazujące jakiś parametr podlegający ocenie. Po drugie ocena rzetelna musi być oceną kompletną, odnosić się do wszystkich aspektów danego parametru i musi bazować na posiadanym w danym zakresie np: przez eksperta doświadczeniu zawodowym i wiedzy eksperckiej, jak też musi być dokonana zgodnie z zasadami logiki. Pełność takiej oceny (dokonywanej na etapie rozpatrywania protestu) wymaga, aby odnosiła się ona do wszelkich argumentów podnoszonych przez wnioskodawcę kwestionującego ocenę pierwotną. Ocena rzetelna opiera się na wiedzy z danej dziedziny, w ramach której zawiera się parametr podlegający ocenie. I tak ocena parametru ekonomicznego musi wynikać z wiedzy z zakresu ekonomii, ocena parametru technicznego z odpowiedniej dyscypliny technicznej itp. Po trzecie ocena rzetelna to ocena w sposób pełny i prawidłowo uzasadniona. To ocena wskazująca na stanowisko zajmowane przez ekspertów czy organ w danym zakresie oraz argumenty, jakie stanowisko to pozwalają zaprezentować, ze szczególnym uwzględnieniem wiedzy, o czym wspomniano powyżej. Argumentacja zawarta przez organ nie powinna pozostawiać żadnych wątpliwości do tego, że jego ocena wniosku znajduje naukowe potwierdzenie i jest zgodne z aktualnym stanem wiedzy czy badań w danej dziedzinie. Tylko kompleksowe wyjaśnienie stanowiska organu może wyczerpywać pojęcie oceny rzetelnej. Tylko wtedy sąd będzie mógł ją tak ocenić. W tym zakresie Sąd w całości zgadza się ze stanowiskiem zajętym przez NSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 czerwca 2017 r. II GSK 1597/17 , który stwierdził, że: "Sama zawartość semantyczna pojęcia rzetelności nie powinna budzić większych wątpliwości i należy je odczytywać jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami. Zasada rzetelności jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów." Reasumując powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że rzetelna ocena ma miejsce wtedy, gdy organ dysponuje pełnymi informacjami co do każdego kryterium poddawanego ocenie, ocena jest dokonana zgodnie ze wskazaniami wiedzy ustalonej i uznanej w każdej podlegającej ocenie dziedzinie, zaś podjęte rozstrzygnięcia zostały w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnione, nie są arbitralne i pozwalają na zrozumienie i ocenę prawidłowości podjętej oceny. Przyjęcie pierwszego elementu zdefiniowanej powyżej rzetelnej oceny projektu związane jest z regulacją zawartą w Regulaminie konkursu w § 5 ust. 4 pkt 7 uchwały nr 124/2732/2015 Zarządu Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Konkursu zamkniętego dla naboru wniosków o dofinansowanie projektów z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach I osi priorytetowej. Stanowi on mianowicie, że w przypadku konieczności uzyskania dodatkowych wyjaśnień lub informacji o projekcie lub dokonania korekt/ uzupełnień wniosków lub załączników wynikających z dokonanej przez Komitet Oceny Projektów oceny kryteriów merytorycznych oceniający zwracają się z wezwaniem o dokonanie stosownych wyjaśnień, informacji lub korekt. Przepis ten statuuje zasadę jednokrotnego uzupełnienia wniosku również na etapie oceny merytorycznej (oprócz uzupełnienia jednorazowego na etapie oceny formalnej ). Należy przy tym zwrócić uwagę na redakcję tego przepisu, który przewiduje obowiązek zwrócenia się o uzupełnienie wniosku lub udzielenie informacji posługując się słowem "zwracają się ". Jeżeli zatem oceniający wniosek zauważyli wady lub braki o których mowa w tym przepisie to są oni zobowiązani zwrócić się o ich uzupełnienie lub skorygowanie. Takie rozumienie tego przepisu pozostaje w zgodzie z powyżej przedstawionymi twierdzeniami, że rzetelna ocena wniosku może być dokonana jedynie na podstawie kompleksowo sporządzonego wniosku, pozwalającego na jednoznaczna ocenę wpisanych do niego danych. Jeżeli zatem zachodzą co do jego sporządzenia wątpliwości to powinny być one uzupełnione w warunkach przewidzianych przez § 5 ust. 4 pkt 7 Regulaminu. Wątpliwości, o których mowa w regulaminie konkursu to bowiem wątpliwości dotyczące poszczególnych elementów wniosku złożonego przez uczestnika konkursu. Dotyczyć mogą one poszczególnych warunków opisanych we wniosku, rodzaju dokonanych zapisów czy też innych elementów składających się na pełne i prawidłowe rozumienie tych zapisów przez ekspertów. Wątpliwości nie dotyczą tego czy wniosek ocenić pozytywnie czy negatywnie, czy też jaka punktacja ma zostać przyznana za poszczególne kryteria podlegające ocenie. Jeżeli eksperci nie maja wątpliwości co do oceny wniosku a następnie powołują się, że nie wszystkie kryteria zostały w pełni opisane przez uczestnika konkursu, to taka ocena nie jest ocena rzetelną. Nie mogą oni wykorzystywać uzupełnialnych braków we wniosku do jego negatywnej oceny merytorycznej, czy też pomniejszania ilości przyznanych punktów w poszczególnych kryteriach. Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na realia niniejszej sprawy należy wskazać, że dokonując oceny merytorycznej dopuszczającej w niniejszej sprawie organ - instytucja zarządzająca po pierwsze nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia elementów wniosku uznając, że nie ma wątpliwości co do konieczności jego negatywnej (w postaci uznania kryteriów za niespełnione) oceny, a następnie wytknął te braki przy dokonywanej ocenie, zaś dokonana ocena jest w znacznej mierze arbitralna i nie pozwala na jej zweryfikowanie pod katem trafności merytorycznej z uwagi na brak odwołania się przez ferujących taka ocenę ekspertów do wskazań wiedzy, które mogłyby ja uzasadniać. Eksperci (a instytucja zarządzająca przyjmuje ich zdanie za własne) w ocenie wskazują na pewne braki w przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji bliżej ich nie określając co w ich ocenie powoduje nierealność przyjętych założeń. Braki te są przy tym - w ocenie sądu brakami uzupełnialnymi, których uzupełnienie może pozwolić na pełną ocenę wykonalności finansowej projektu i prawidłowości sporządzonej analizy finansowej. Eksperci zamiast zwrócić się o wyjaśnienie tych wątpliwości czy też uzupełnienie danych, na podstawie których wnioskodawca oparł założenia o wysokości przychodów w czasie poszczególnych lat realizowania inwestycji wykorzystali te występujące w ich opinii niepełne dane do dyskredytacji projektu. Należy przy tym zauważyć, że wnioskodawca mógł te dane uważać za kompletne i nie miał obowiązku przypuszczać, że oceniający uznają je za niepełne lub błędne. Wezwanie do uzupełnienia danych dałoby mu szansę na obronę zasadności i prawidłowości przyjętych założeń, a tym samym po uzupełnieniu wniosku prowadziłoby do możliwości dokonania oceny rzetelnej. Uzupełnienie danych lub dokumentów w zakresie prawdziwości przyjętych danych do obliczenia wysokości osiąganych wyników za poszczególne lata nie prowadziłoby przy tym do zmiany projektu bowiem te elementy uprawdopodabniały by jedynie już przyjęte założenia, a nie modyfikowały wniosek. Przechodząc do oceny poszczególnych kryteriów należy stwierdzić, że jeżeli chodzi o ocenę kryterium VI "Poprawność analizy finansowej i/lub ekonomicznej projektu" to pierwszy z ekspertów wskazał, że dokumenty i wyliczenia finansowe powinny być rzetelne i nie budzić żadnych zastrzeżeń oraz błędów. Brak realności w przyjętych założeniach negatywnie skutkuje w poprawności obliczeń. Nie wskazał przy tym jednak na czym nierzetelność polegała, o jakie błędy tutaj chodzi oraz na czym polega nierealność przyjętych założeń. Można jedynie się domyślać że, chodzi tutaj o zastrzeżenia wskazywanie podczas dokonywania pierwszej oceny projektu gdzie wskazywano, że w bilansie w okresie prognozy nie zostały ujęte (po stronie rozliczeń międzyokresowych jako przychody przyszłych okresów) kwoty otrzymanej dotacji, które prawidłowo należy wykazać w omawianej pozycji, a następnie należy zmniejszać saldo rozliczeń międzyokresowych poprzez rozliczenie ich odpisami w pozostałe przychody operacyjne, proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych przedmiotu inwestycji. Podczas pierwszej oceny ekspert pierwszy uznał także, że w rachunku zysków i strat za 2017 i 2018 rok, po stronie pozostałych przychodów operacyjnych została (w sposób nieprawidłowy) ujęta cała kwota dotacji, podczas gdy powinna być ona rozliczona proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych w okresie amortyzacji przedmiotu projektu. Rzecz jednak w tym, że w złożonym proteście skarżąca spółka wyjaśniała przyjęty sposób rozliczenia wskazując między innymi, że obowiązek ujmowania dotacji w rozliczeniach międzyokresowych dotyczy wyłącznie nabycia środków trwałych. Natomiast w przypadku infrastruktury informatycznej nie mamy do czynienia z nabyciem, a finansowaniem poprzez leasing (przy czym wykup nie jest ujmowany we wniosku jako koszt kwalifikowany). Dlatego też wnioskodawca nie miał obowiązku rozliczania dotacji związanej z tymi środkami trwałymi w czasie w sposób jak wskazywali eksperci dokonujący pierwotnej oceny wniosku. Do tego stanowiska strony eksperci dokonujący ponownej oceny na skutek złożonego protestu w żaden sposób nie odnieśli się poprzestając jedynie na wskazanym powyżej ogólnym powołaniu się na błędy, nierzetelność oraz brak realności. Ponadto, w stanowiskach ekspertów dokonujących ponownej oceny odnośnie tego kryterium występują liczne nieścisłości. Mianowicie ekspert pierwszy zakwestionował, że wnioskodawca nie dołączył do wniosku promesy leasingowej, co stanowiło podstawę do oceny poprawności analizy finansowej, przez ekspertów dokonujących pierwotnej oceny. Po czym stwierdza, że nie było obowiązku załączania takiego dokumentu. Przy czym nie wykazanie tych dokumentów skutkuje w ocenie poprawności finansowej projektu. Podczas gdy drugi z ekspertów zauważa, że wykonalność finansowa jest przedmiotem oceny innego kryterium. Brak wykonalności finansowej projektu nie powinien stanowić podstawy do negatywnej oceny przedmiotowego kryterium, co jednak nie zmienia faktu, że kryterium zostaje ocenione negatywnie z uwagi na brak wystarczających informacji do oceny poprawności analizy finansowej projektu. Ekspert ten nie wyjaśnia jednak o jakie "wystarczające informacje" tutaj chodzi. Podobnie przedstawia się sprawa jeżeli chodzi o kryterium IX "Wykonalność instytucjonalna i finansowa projektu". Tutaj ekspert pierwszy zakwestionował nie dołączenie umowy leasingu stwierdzając przy tym, że wnioskodawca nie miał takiego obowiązku a był jedynie zobowiązany do wykazania zdolności finansowej. Zdaniem tego eksperta niespełnienie kryterium VI skutkuje również w negatywnej ocenie, że wnioskodawca dysponuje środkami finansowymi. W ocenie sądu z takim stanowiskiem nie można się zgodzić, gdyż w ramach tych dwóch kryteriów ocenianie są dwie różne kwestie nie mające ze sobą takiego powiązania. Ponadto, jeżeli chodzi o ocenę tego kryterium to charakterystyczne jest tutaj stanowisko drugiego eksperta dokonującego ponownej oceny. Stwierdza on wprost, że sytuacja firmy jest dobra. Poziom nadwyżki finansowej jest stosunkowo wysoki. Protest jego zdaniem w tym zakresie należy uznać za uzasadniony. Ekspert ten zaznacza przy tym, że pozostałe uwagi ekspertów dokonujących pierwotnej oceny w zakresie niespójności zapisów w złożonych dokumentach są mało istotne i nie powinny mieć wpływu na ocenę kryterium. Innymi słowy rzecz ujmując ekspert ten dochodzi do wniosku, że projekt jest wykonalny finansowo. Uznaje on jednak, że projekt jest niewykonalny instytucjonalnie ponieważ do wniosku nie dołączono umowy najmu lokalu, co zgodnie z ustaleniami Komisji dokonującej oceny projektów uniemożliwia uznanie kryterium za spełnione. W trzecim zakwestionowanym kryterium XII "Realność wskaźników" Ekspert pierwszy uznaje, że brak wykonalności instytucjonalnej i finansowej wnioskodawcy w okresie realizacji projektu powoduje, że wykazane w projekcie wskaźniki nie będą możliwe do osiągnięcia. Drugi ekspert odnośnie tego kryterium powołuje się jedynie na brak wykonalności instytucjonalnej oraz brak możliwości oceny kondycji finansowej podmiotu w okresie realizacji projektu w okresie trwałości z uwagi na niejasne założenia przejęte do analizy finansowej w zakresie leasingu. Jak już była mowa o tym wcześniej, założenia przyjęte do analizy finansowej w zakresie leasingu były wyjaśniane przez wnioskodawcę z złożonym proteście. Eksperci dokonujący ponownej oceny nie odnieśli się do uwag wnioskodawcy i nie wyjaśnili dlaczego jego stanowisko w tej mierze jest nieprawidłowe. Za wysoce niewystarczające należy uznać w tej mierze ogólne powołanie się na bliżej niesprecyzowane "niejasności". Jak słusznie, zauważa się w skardze powyższe rozbieżności w żaden sposób nie zostały ocenione przez instytucje zarządzającą, która w tym zakresie ograniczyła się do stwierdzenia, że akceptuje opinię ekspertów. W ocenie Sądu opinie, które w całości zostały zaakceptowane i przyjęte przez instytucję zarządzającą nie pozwalają na uznanie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób rzetelny. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że dokonana ocena narusza prawo a to art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie oceny w sposób nierzetelny, przejawiający się w braku dokładnego wyjaśnienia zapisów wniosku i dokonanie jego oceny pomimo istniejących, dających się uzupełnić braków i wątpliwości, jak też dokonanie tej oceny w sposób arbitralny i niewystarczająco uzasadniony. Procedując ponownie organ wezwie wnioskodawcę w trybie § 5 ust. 4 pkt 7 Regulaminu do uzupełnienia, wyjaśnienia lub skorygowania wszystkich kwestii jakie mają wpływ na dokonanie oceny realności przyjętych wskaźników przy biznesplanie w zakresie wysokości przychodów i zapewnienia możliwości finansowania projektu (promesa leasingowa). Sąd nie precyzuje jakie konkretnie zapytania w tym zakresie organ musi wystosować, pozostawiając to organowi w trakcie dokonywanej oceny wniosku (nie zawęża w ten sposób zakresu zapytania - uzupełnienia). Następnie dokona oceny wniosku zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i dostępną wiedzą z zakresu ekonomii, oceny projektów inwestycyjnych a przyjęte stanowisko w sposób dający się ocenić uzasadni, co pozwoli na dokonanie oceny procedowania organu pod kątem przesłanek z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej. Na zasądzoną kwotę kosztów postępowania sądowego składają się: wpis od skargi w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,00zł - na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).