I SA/Rz 37/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. M. o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2010 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodów za 2005 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2010 r. J. M. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) listopada 2010 r., w przedmiocie ustalenia mu zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodów za 2005 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – Z. M., natomiast ich majątek stanowi trzypokojowe mieszkanie o pow. 67,20 m 2 oraz samochód osobowy marki Mitsubishi Space Star 1,9 D, rok produkcji 2004, o wartości 14 000 zł. Wnioskodawca zadeklarował również, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1760 zł netto miesięcznie, natomiast jego żona pobiera rentę w wysokości ok. 600 zł brutto miesięcznie (460 zł netto) oraz świadczenie pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie. W uzasadnieniu złożonego wniosku zaznaczył ponadto, że jego żona od urodzenia jest inwalidą II grupy, wymagającą stałego leczenia. Jeżeli zaś chodzi o wysokość ponoszonych wydatków, ze złożonego oświadczenia wynika, że składa się na nie: czynsz w wysokości 470 zł miesięcznie, koszty mediów w wysokości 300 zł, paliwa w wysokości 300 zł oraz żywności, w wysokości 800 zł. Do tego dochodzą koszty lekarstw i pozostałe wydatki. Wnioskodawca wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone przez niego okoliczności dostarczył między innymi: potwierdzenia uiszczenia opłat za mieszkanie, media, kserokopię zeznania podatkowego, wydruk z konta bankowego. Co do zasady wszystkie te dokumenty potwierdzają prawdziwość przedstawionych przez niego informacji, chociaż wysokość renty pobieranej przez żonę skarżącego jest nieco wyższa niż podana we wniosku, a wysokości poszczególnych ponoszonych wydatków nie są w pełni udokumentowane. Niezależnie od wyżej wymienionych dokumentów J. M. oświadczył także, że w ramach prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego, z jego świadczenia emerytalnego potrącana jest kwota 630 zł miesięcznie, natomiast świadczenie jego żony zostało zajęte do kwoty 120 zł miesięcznie, na poczet zaległości podatkowych. Na dowód tego przedłożył zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego jego żony, kserokopie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] z dnia 17 grudnia 2010 r. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący w przedmiotowej sprawie – następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca przewiduje więc możliwość zwolnienia strony postępowania z części kosztów, w zależności od jej możliwości finansowych. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei art. 245 § 4 P.p.s.a. stanowi, że częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów należy stwierdzić, że zakres częściowego przyznania prawa pomocy, uzależniony winien być od oceny możliwości finansowych konkretnego wnioskodawcy, znajdującego się w określonej sytuacji, a także szacowanej wysokości kosztów sądowych. Zakres ewentualnego prawa pomocy powinien więc odpowiadać relacji tych dwóch czynników. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca zwróciła się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się jedynie zwolnienia jej od kosztów sądowych, gdyż już wcześniej ustanowił profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając jego sytuację majątkową, w kontekście przesłanek wynikających z art. art. 246 § 1 pkt 2, należy stwierdzić, że nie jest ona zła, mając zwłaszcza na uwadze wysokość dochodów w jego gospodarstwie domowym, a także stan majątkowy. Przyznanie prawa pomocy, będącego formą dofinansowania ze środków publicznych winno mieć natomiast charakter wyjątkowy, znajdując zastosowanie w przypadkach szczególnych, zwłaszcza takich, w których wnioskodawca nie tylko nie posiada środków koniecznych na pokrycie kosztów postępowania, ale również pozbawiony jest możliwości ich pozyskania, chociażby poprzez zaciągnięcie pożyczki lub kredytu. Sytuacja taka nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, jednakże mając na względzie rozpoczęcie egzekucji zaległości podatkowych skarżącego i jego żony, poprzez zajęcie pobieranych przez nich świadczeń, do łącznej kwoty 750 zł miesięcznie, począwszy od stycznia 2011 r. należy stwierdzić, że w tej sytuacji uiszczenie całego wpisu od skargi byłoby dla niego znacznym obciążeniem. Z tego też względu zwolniono skarżącego od wpisu ponad kwotę odpowiadającą wysokości minimalnego wpisu od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.