I SA/Rz 372/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-06-07

Skład orzekający: Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która deklaruje miesięczne dochody w wysokości 6000 zł netto na trzyosobowe gospodarstwo domowe i posiada nieruchomość rolną oraz pojazdy mechaniczne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego, dysponującego miesięcznym dochodem 6000 zł netto na trzyosobowe gospodarstwo domowe i posiadającego majątek w postaci nieruchomości rolnej oraz pojazdów mechanicznych, nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem sądu, skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, które w praktyce sprowadzają się do wpisów od skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawach dotyczących decyzji Dyrektora Izby Celnej odmawiających uchylenia ostatecznych decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że kondycja finansowa skarżącego nie uzasadnia zwolnienia. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na trudną sytuację finansową związaną z kosztami prowadzonej działalności gospodarczej, nieterminowymi płatnościami od kontrahentów, utrzymaniem dorastającego syna oraz kosztami utrzymania gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku A.P. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawach ze skarg A.P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2015 r. o numerach: - [...]- w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za styczeń 2008 r., - [...]- w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za luty 2008 r., - [...]- w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec 2008 r., - [...]- w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2008 r., - [...]- w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za maj 2008 r., - 400000-IAGW-9116-377/2014/MZ - w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za czerwiec 2008 r., - 400000-IAGW-9116-378/2014/MZ - w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za lipiec 2008 r., - [...] - w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za wrzesień 2008 r., - [...] - w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za październik 2008 r., - [...] - w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za listopad 2008 r., - [...] - w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za grudzień 2008 r., w związku ze sprzeciwem skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2016 r., odmawiającego stronie przyznania prawa pomocy - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r., odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, powodem odmowy uwzględnienia wniosku było stwierdzenie, że kondycja finansowa skarżącego, nie uzasadnia przyznania mu wnioskowanego zwolnienia od kosztów. W uzasadnieniu sprzeciwu, skarżący podkreślił iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi dużych zysków ale wymaga ponoszenia znacznych kosztów, a nieterminowe regulowanie należności przez kontrahentów znacznie obniża jego możliwości płatnicze. Wskazał również, że ma na utrzymaniu dorastającego syna, który z uwagi na wiek wymaga ciągłych nakładów finansowych związanych z kształceniem, oraz nadmienił, że ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji instytucja prawa pomocy zarezerwowana została dla osób znajdujących w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, tj. osiągających bardzo niskie dochody oraz nie posiadających dużego majątku, w celu umożliwienia im dochodzenia swoich praw przed sądem. W związku z tym nie może ona stanowić źródła uprzywilejowania osób, dla których konieczność poniesienia tego rodzaju wydatków nie będzie wiązała się z pozbawieniem ich samych oraz ich domowników środków koniecznych do utrzymania. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku, skarżący zadeklarował miesięczne dochody z działalności gospodarczej prowadzonej wraz z żoną, na kwotę łączną 6 tys. zł. netto, przypadającą na trzyosobowe gospodarstwo domowe, a deklarując składniki posiadanego majątku wymienił nieruchomość rolną o powierzchni 36 arów oraz pojazdy mechaniczne. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że sytuacja skarżącego nie uprawnia go do występowania o wsparcie ze środków publicznych. Dysponując bowiem miesięcznie dochodem w wysokości 6000 zł. jest on w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, sprowadzające się w praktyce do wpisów od skargi kasacyjnej, wynoszących 1 100 zł. Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło